خراسان جنوبی را به‌درستی می‌توان یکی از استان‌های معدنی و «بهشت معادن» کشور نامید؛ استانی که در اغلب شهرستان‌های آن، از طبس و نهبندان تا سربیشه، قائنات و به‌ویژه خوسف، ظرفیت‌های ارزشمند معدنی وجود دارد. معادن زغال‌سنگ، طلا، مس، بنتونیت، سنگ‌های تزئینی، خاک‌های صنعتی و ده‌ها ماده معدنی دیگر، ظرفیتی کم‌نظیر برای توسعه این خطه کم‌آب و محروم به شمار می‌روند. اما پرسش اصلی مردم این است که سهم واقعی خراسان جنوبی و مردم بومی از این ثروت خدادادی چیست؟ استخراج ماده معدنی به‌تنهایی نمی‌تواند توسعه پایدار به همراه بیاورد. اگر مواد معدنی از دل خوسف و دیگر نقاط استان خارج شود و ارزش افزوده آن در کارخانه‌های استان‌های دیگر شکل بگیرد، سهم خراسان جنوبی عمدتاً گردوغبار، استهلاک جاده‌ها و نگرانی‌های زیست‌محیطی خواهد بود. باید پرسید چه میزان از مواد معدنی استان در همین منطقه فرآوری می‌شود؟ چند واحد صنعتی وابسته به معادن در شهرستان‌های معدن‌خیز ایجاد شده است؟ و مهم‌تر از همه، چند جوان بومی با تخصص، آموزش و امنیت شغلی مناسب در این معادن مشغول به کار هستند؟ مردم انتظار استخدام‌های خارج از ضابطه ندارند؛ اما انتظار دارند اولویت واقعی و نه شعاری، با نیروهای بومی باشد. شرکت‌های معدنی باید برای آموزش مهارت‌های مورد نیاز، تربیت نیروی فنی، استفاده از پیمانکاران محلی و ایجاد فرصت برای جوانان منطقه برنامه عملی داشته باشند. نمی‌توان از یک‌سو از کمبود نیروی متخصص سخن گفت و از سوی دیگر برای آموزش و توانمندسازی جوانان همان منطقه سرمایه‌گذاری نکرد. موضوع مهم دیگر، مسئولیت اجتماعی معادن است. معدن‌کاران، در کنار سود اقتصادی، باید خود را نسبت به مردم پیرامون معدن مسئول بدانند. مشارکت در بهسازی راه‌های آسیب‌دیده، کمک به تأمین آب پایدار، حمایت از مدارس و مراکز درمانی، توسعه زیرساخت‌های ورزشی و فرهنگی، حفاظت از محیط‌زیست و توجه به روستاهای مجاور، بخشی از این مسئولیت است؛ نه لطف و اقدام تبلیغاتی. خراسان جنوبی نباید فقط معدن‌خیز باشد؛ باید معدن‌محور، اشتغال‌آفرین و برخوردار از صنایع فرآوری باشد. توسعه واقعی زمانی اتفاق می‌افتد که ثروت زیر زمین، به سفره، اشتغال، مهارت و امید مردم روی زمین تبدیل شود.