کاری – گاهی یک نگاه، یک جمله یا یک لحظه، مسیر زندگی و جامعه را تغییر میدهد؛ داستان حسین مرتضوی گازار و ساخت مرکز توانبخشی قلب بیمارستان رازی، نمونهای روشن از قدرت تصمیم و اراده در مسیر خیر است.در میان روایتهای خیران، معمولاً اثرات کوچک اما بااهمیت دیده نمیشود، اما همین جزئیات هستند که تفاوتهای بزرگ خلق میکنند. حسین مرتضوی گازار، مردی که بیش از نیم قرن پیش از بیرجند به تهران مهاجرت کرده بود، با یادآوری تصمیم خود برای ساخت مرکز توانبخشی قلب بیمارستان رازی میگوید: نقطه عطف کار، نه برنامههای طولانی یا مشاورههای پیچیده، بلکه یک استخاره ساده پیشنماز مسجد بود که حکم الهی دانسته شد و مسیر حرکت او را قطعی کرد.این روایت نشان میدهد که گاهی عزم فردی و یک لحظه الهامبخش میتواند زمینهساز تغییرات گسترده در سطح جامعه شود. تصمیمی که از یک استخاره کوچک آغاز شد، امروز به مرکزی برای بازگرداندن امید و آرامش به هزاران بیمار بدل شده است. در این میان، نقش ایمان، پشتکار و باور به خیر پررنگ و بیبدیل است؛ عواملی که حتی در دنیای پرهیاهوی امروز، میتوانند سرنوشت یک شهر را تغییر دهند.
از بازار تهران تا خاطرههای بیرجند؛ ریشههایی که هیچوقت جدا نشد
حسین مرتضوی گازار اصالتاً بیرجندی است
؛ مردی که حدود پنجاه سال پیش بهدلیل خشکسالی و مشکلات اقتصادی از منطقه رفت، اما دلش هیچگاه از زادگاهش کنده نشد. او میگوید: با اینکه سالها تهران کار میکردم و تعمیرگاه داشتم، اما تمام ریشه و عقبهام همینجا بود. رفتوآمد خانوادهام قطع نشده بود و هر بار که به بیرجند میآمدم
، درد مردم و محرومیت منطقه را لمس
میکردم. بهویژه زمانی که در رفتو آمدهای
خانوادگی، شاهد سختیهای بیماران نیازمند
فیزیوتراپی و توانبخشی بود: میدیدم که مردم
برای خدمات ساده توانبخشی مجبور میشوند بروند مشهد یا زاهدان. از خودم
میپرسیدم دیگران چه میکنند؟این دغدغه، ریشه در تجربههای تلخ خانوادگی
هم داشت؛ پدرش که در سنین بالا بهزحمت
با زانو روی زمین حرکت میکرد، و برادری که بر
اثر کار سخت کشاورزی دچار آسیبهای جدی شد و ماهها در بیمارستان و مرکز
توانبخشی بستری بود. همه اینها باعث شد بگویم اگر ما کمی توان مالی داریم، چرا کاری نکنیم؟ چرا مردم نباید همینجا درمان شوند؟
جایی که استخاره،
یک تصمیم بزرگ را قطعی کرد
مرتضوی گازار خاطرهای دارد که هنوز هم با شوق و آرامش از آن یاد میکند؛ خاطرهای که به باور او، مسیر زندگیاش را عوض کرد: یک روز رفتم مسجد. معمولاً بین دو نماز، روحانی برایم استخاره میگرفت. آن روز استخاره گرفتم و ایشان چند بار پرسید میخوای چیکار کنی؟ تعجب کردم. گفتم آقا همین یک کار خیریه است. اما پاسخ روحانی مسجد غیرمنتظره بود: گفت این استخاره با همه استخارههای قبلی فرق دارد. با بسمالله آمده؛ استخارههای بسمالله دستوریاند. گفت فردا صبح حتماً برو کار را شروع کن. مرتضوی گازار با بیان اینکه همان جمله، آرامشی عجیب در دلش نشاند، ادامه می دهد: فهمیدم که راه درست همین است. اگر آن روز آن استخاره نمیآمد، شاید امروز این بیمارستانی که در حال ساخت است، نبود.
مرکز توانبخشی قلب بیمارستان
رازی ؛ یادگاری برای مردم
مرکز توانبخشی قلب بیمارستان رازی بیرجند
شامل بخشهای فیزیوتراپی، بازتوانی قلب، خدمات درمانی توانبخشی و فضاهای جانبی
خواهد بود که با زیربنای حدود ۳۷۰۰ تا ۳۸۰۰
متر مربع به همت این خیر آغاز شد.او درباره ساختوساز میگوید: میراث فرهنگی اجازه ساخت طبقات بالا را نداد. مجبور شدیم یک طبقه منفی و یک طبقه همکف بسازیم. ارتفاع هم محدود شد. ولی مهم نیست؛ هدف خدمترسانی است. هزینههای این پروژه تاکنون به حدود ۱۰۰ میلیارد تومان رسیده و با توجه به تورم، احتمال افزایش آن زیاد است. تصمیم گرفتهایم اگر خدا بخواهد، ظرف دو سال ساختمان را تکمیل کنیم.
مرتضوی گازار معتقد است توسعه خدمات درمانی تنها به ساخت یک ساختمان خلاصه نمیشود. او با واقعیتهای تلخ مردم مواجه شده است: خیلیها همراهسرا ندارند. زن و بچه را شبها کنار خیابان میخوابانند. این دردآور است. او خاطر نشان می کند: مردم حتی برای احداث زایشگاه هم بارها به او مراجعه کردهاند و میگویند زایشگاه کم داریم؛ امکانات کافی نیست. این خیر بیرجندی در ابتدا بنا داشت برای بهزیستی کاری انجام دهد، اما کمبود نیروی تخصصی باعث شد مسیر به سمت بیمارستان تغییر کند. او عنوان می کند: دیدم کادر درمانی کافی ندارند. گفتیم بهترین کار این است که خدمات توانبخشی را در کنار بیمارستان رازی راه بیندازیم.
تلاش برای جذب خیران دیگر؛ «کارهای بزرگ باید مشارکتی باشد»
خیر هم استانی با صراحت میگوید: خیلی از دوستان من وضع مالیشان خوب است ولی باید تبلیغ و هدایت شوند. در کنار ساخت مسجد و مدرسه امروز وقت کارهای حیاتیتری مثل بیمارستان است. مرتضوی گازار حتی با چند خیر سرشناس تهرانی مثل مهندس کوپایی رایزنی کرده و به گفته او، آنها نیز استقبال کردهاند:. او بیان می کند: اگر آمدند، میتوانیم برای کارهای دیگر هم از کمکشان استفاده کنیم. او پیشنهاد می دهد اتاقی در بیمارستان به «اتاق خیرین» اختصاص یابد تا خیران دعوت شوند و با دیدن پروژه، انگیزه بگیرند: وقتی با آدمها صحبت میکنی، تأثیرش خیلی بیشتر است.
آرامش کار خیر؛ پاداشی که
هیچچیز جای آن را نمیگیرد
حسین مرتضوی گازار، ۷۳ ساله، با صدایی آرام اما سرشار از اعتماد به نفس میگوید: «کار خیر آدم را سبک میکند. آرامشی دارد که هیچچیز دیگر جای آن را نمیگیرد.» او ادامه میدهد: «اینها همان صدقه جاریه است؛ کاری که بعد از ما هم باقی میماند و میتواند مسیر زندگی دیگران را روشن کند.
او نه فقط به اثرات شخصی خیر توجه دارد، بلکه به پیوند نسلها و انتقال ارزشها نیز میاندیشد. او با امید میگوید: «این کار را انجام دادم تا بچهها و نوهها ببینند ریشه ما کجاست، بدانند از کجا آمدهایم و این ارتباط و رفتوآمد به منطقه قطع نشود.» نگاه او نشان میدهد که خیر و نیکوکاری تنها هدیهای برای امروز نیست، بلکه پلی است برای آینده؛ پلی که نسلهای بعدی را با ارزشهای انسانی، فرهنگ نیکوکاری و پیوند اجتماعی آشنا میکند.
توصیه به جوانان؛ آینده را ببینید،
نه فقط امروز را
خیر بیرجندی که سالها دل در گروی زادگاهش دارد، از تغییر سبک زندگی و تأثیر فرهنگ غرب بر خانوادهها دلخور است. او می گوید: متأسفانه خیلی از جوونا به فکر فردا نیستند. کارهای مقطعی میکنند، به این فکر نیستند که بعدها خانواده و بچه دارند، پناهگاه میخواهند.او معتقد است: باید فرهنگسازی شود؛ هم بهزیستی، هم نهادهای دیگر باید تشویق و هدایت کنند. خیلیها دل دارند اما کسی دعوتشان نمیکند.
پایانبخش سخن او: «امیدوارم این کار چراغ راه دیگران باشد مرتضوی در پایان تأکید میکند: امیدوارم این کار تبلیغی باشد برای دیگران. خیلیها دوست دارند کار خیر کنند ولی نیاز به یک جرقه، یک دعوت یا یک گفتوگو دارند. او باور دارد همانطور که استخارهای متفاوت مسیر زندگیاش را عوض کرد، شاید دیدن این بیمارستان هم برای دیگران نقطه شروعی باشد.

