مهدی آبادی – چندی پیش، خانه یکی از آشنایان دچار سرقتی جزئی شد. نه آن‌قدر بزرگ که زندگی را زیر و رو کند و نه آن‌قدر کوچک که بتوان از کنارش بی‌تفاوت گذشت. چند وسیله کم‌ارزش به تاراج رفت ، اما همان‌قدر کافی بود تا حس ناامنی، حتی برای ساعتی کوتاه، در دل یک خانواده جا خوش کند. همان لحظه بود که این فکر در ذهنم شکل گرفت؛ شاید وقتش رسیده درباره چیزی بنویسیم که معمولاً جدی گرفته نمی‌شود، مگر وقتی برای خودمان اتفاق بیفتد. ماجرا ساده بود؛ درِ خانه باز نشده بود، قفل شکسته نشده بود، اما سهل‌انگاری کوچک راه را باز کرده بود. بعد از آن، ناخودآگاه ذهنم سمت خبرها و آمارهایی که هر از گاهی منتشر می‌شود و خیلی زود هم از حافظه جمعی پاک می‌شود می رود . آماری که اگرچه نگران‌کننده نیست، اما هشداردهنده هست. طبق آمار اعلام‌شده، از ابتدای امسال حدود ۳۷۸ فقره از سرقت‌های ثبت‌شده مربوط به منازل و واحدهای مسکونی بوده؛ آماری که حدود 6 درصد از کل سرقت‌ها را شامل می‌شود. شاید در نگاه اول این عدد بزرگ به نظر نرسد، به‌خصوص وقتی آن را در کنار شهرهای بزرگ و کلان‌شهرها قرار می‌دهیم. واقعیت هم همین است؛ سرقت در بیرجند نسبتاً کم است و نمی‌توان منکر تلاش‌های پلیس، نیروهای انتظامی و دستگاه‌های امنیتی در حوزه پیشگیری شد. اتفاقاً همین‌جا لازم است صادقانه از اقدامات پیشگیرانه پلیس و کارآگاهان تشکر کنیم که باعث شده بیرجند همچنان یکی از شهرهای امن کشور باشد. اما مسئله اینجاست؛ حتی اگر آمار پایین باشد، هر سرقت، یک خانواده را درگیر اضطراب و ناامنی می‌کند. حس امنیت چیزی نیست که بتوان آن را با عدد و درصد سنجید. کافی است یک بار خبر سرقت به گوش‌مان بخورد یا برای نزدیکان‌مان اتفاق بیفتد تا بفهمیم موضوع چقدر جدی است. بررسی‌ها نشان می‌دهد بخش قابل توجهی از سرقت‌های منازل نه با زور و تخریب، بلکه با سهل‌انگاری خود ما رخ می‌دهد. اعتماد بی‌مورد، ساده‌انگاری و عادت‌هایی که سال‌ها بدون مشکل تکرار شده‌اند، ناگهان به نقطه ضعف تبدیل می‌شوند. مثلاً یکی از رایج‌ترین اشتباهات، قرار دادن کلید در مکان هایی مثل زیر جاکفشی، داخل کفش، گلدان یا نقاط قابل دسترس است. شاید برای ما این مکان‌ها «مخفی» به نظر برسند، اما واقعیت این است که سارقان دقیقاً همین نقاط را بهتر از ما می‌شناسند. روش‌های سرقت هم همیشه پیچیده و عجیب نیستند. گاهی به شکل‌هایی ساده و حتی آشنا اتفاق می‌افتند؛ ورود در پوشش متکدی، کارمند خیریه یا مأموران خدماتی مثل آب، برق و گاز. این روش‌ها قدیمی‌اند، اما هنوز هم مؤثرند. به‌ویژه زمانی که فردی در خانه تنهاست و از سر دلسوزی یا رودربایستی، در را باز می‌کند. در چنین شرایطی، توصیه پلیس کاملاً روشن است: تا زمانی که از هویت افراد اطمینان کامل حاصل نشده، نباید درِ منزل را به روی هیچ فرد ناشناسی باز کرد. موضوع فقط به در و قفل خلاصه نمی‌شود. دوربین‌های مداربسته، قفل‌های ایمن، روشنایی مناسب اطراف منزل، اطلاع دادن به همسایه‌ها هنگام سفر و حتی توجه به رفت‌وآمدهای مشکوک، همگی زنجیره‌ای از اقدامات ساده اما مؤثرند که می‌توانند احتمال سرقت را به حداقل برسانند. این‌ها هزینه نیست؛ سرمایه‌گذاری برای آرامش است. نکته مهم اینجاست که هدف از نوشتن این یادداشت، ایجاد ترس یا سیاه‌نمایی نیست. بیرجند شهر امنی است و این را آمار و واقعیت‌های میدانی تأیید می‌کند. اما امنیت، چیزی نیست که یک‌بار برای همیشه تضمین شده باشد. امنیت نتیجه همکاری مردم و پلیس است؛ اگر یکی از این دو حلقه ضعیف شود، زنجیره آسیب می‌بیند. گاهی شنیدن یک خبر سرقت، آن هم هرچند وقت یک‌بار، باید به‌جای بی‌تفاوتی، زنگ هشدار کوچکی در ذهن‌مان روشن کند؛ هشداری برای اینکه هوشیارتر باشیم، مراقب‌تر زندگی کنیم و توصیه‌های ایمنی را جدی بگیریم. نه از سر ترس، بلکه از سر عقل. آن سرقت جزئی در خانه اقوام ما، شاید خسارت مالی زیادی نداشت، اما یک یادآوری مهم بود؛ اینکه پیشگیری همیشه ساده‌تر و کم‌هزینه‌تر از جبران است. امیدوارم هیچ‌وقت هیچ‌کدام از ما مجبور نشویم این واقعیت را با تجربه شخصی درک کنیم.