بهروزی فر – روز عاشورا برای مردم ایران تنها یک مناسبت مذهبی نیست، روزی است که عواطف، باورها و ارادت به ساحت حضرت اباعبدالله الحسین(ع) در جلوه‌های مختلف بروز می‌یابد. یکی از سنت‌های دیرینه در بسیاری از شهرهای کشور به ویژه در اقصی‌نقاط خراسان جنوبی، حضور گسترده مردم در آرامستان‌ها و زیارت اهل قبور در این روز است، سنتی که ریشه در احترام به درگذشتگان و یادآوری گذرایی دنیا دارد.اما آنچه سال‌هاست در کنار این سنت مذهبی و فرهنگی مشاهده می‌شود، برخی رفتارها و آسیب‌ها ست که نه‌تنها با فلسفه عاشورا همخوانی ندارد، بلکه گاه اصل پیام این روز را نیز تحت‌الشعاع قرار می‌دهد.در این روز به مشابه آنچه در روز چراغ برات رقم می‌خورد، توزیع گسترده انواع خوراکی‌ها، نوشیدنی‌ها و نذورات رنگارنگ در آرامستان‌ها می‌باشد که به یکی از جلوه‌های ثابت عاشورا و نیمه شعبان تبدیل شده و در حالی که نیت بسیاری از مردم خیرخواهانه و از در حالی که نیت بسیاری از مردم خیرخواهانه و از سر ارادت است، اما حجم هزینه‌هایی که صرف برخی اقلام می‌شود، این پرسش را ایجاد می‌کند که آیا همه این هزینه‌ها در مسیر درست مصرف می‌شود؟ آیا بخشی از این منابع نمی‌تواند به رفع نیاز خانواده‌های محروم، آزادی زندانیان جرائم غیرعمد یا حمایت از بیماران نیازمند اختصاص یابد، همان اموری که با روح قیام حسینی و اصول شیعه قرابت بیشتری دارد؟آن روی دیگر سکه، حضور پرشمار متکدیان در ورودی‌ها و محوطه آرامستان‌هاست که به یکی از صحنه‌های تکراری این روز تبدیل شده و گاه خانواده‌ها پیش از رسیدن به مزار عزیزان خود با صفی از درخواست‌کنندگان کمک مواجه می‌شوند، وضعیتی که علاوه بر ایجاد ناهنجاری اجتماعی، زمینه سوءاستفاده برخی افراد سودجو را نیز فراهم کرده است. سال‌هاست دستگاه‌های متولی از ساماندهی متکدیان سخن می‌گویند، اما واقعیت میدانی روز عاشورای امسال نشان داد در روزهای پرجمعیت و مناسبت‌های مذهبی، این پدیده همچنان با حضور متکدیان ریز و درشت، کوچک و بزرگ، پیر و جوان، زن و مرد، پررنگ است و جای خالی نظارت‌ها و اقدام‌ها را فریاد می‌زند.نکته قابل تأمل آن است که با وجود اطلاع‌رسانی‌های گسترده رسانه‌ها، سخنان کارشناسان دینی و تأکید مکرر علما بر پرهیز از اسراف و توجه به نیازمندان واقعی، هنوز بسیاری از رفتارهای پرهزینه و بعضاً نمایشی در این مناسبت‌ها ادامه دارد. به نظر می‌رسد بخشی از جامعه همچنان میان سنت و هدف سنت تفاوتی قائل نیست و گاه شکل ظاهری مراسم بر محتوای آن غلبه می‌کند.عاشورا مدرسه آگاهی، مسئولیت‌پذیری و اصلاح جامعه است. اگر قرار است از مکتب امام حسین(ع) درس بگیریم، باید در کنار حفظ سنت‌های ارزشمند، شهامت بازنگری در برخی رفتارهای نادرست را نیز داشته باشیم. دستگاه‌های مسئول هم باید با برنامه‌ریزی دقیق‌تر، ضمن حفظ حرمت این مراسم، برای کاهش آسیب‌های اجتماعی پیرامون آن به‌ویژه پدیده تکدی‌گری اقدامات مؤثرتری انجام دهند.شاید وقت آن رسیده باشد که از خود بپرسیم؛ اگر امروز امام حسین(ع) در میان ما بود، از صرف چنین سرمایه‌ها و ظرفیت‌ها و نیز تکریم نوع بشر به این نحو خشنود می‌شد؟!
(لطفاً نظرات و پیشنهادات خود درباره این سرمقاله را از طریق ۰۹۱۵۷۲۴۸۲۸۹ ارسال بفرمایید)
