رمضانی – با افزایش سن جمعیت، پوکی استخوان به یکی از بزرگ‌ترین تهدیدها برای سالمندان ایرانی تبدیل شده و این بیماری نه تنها کیفیت زندگی را تحت تأثیر قرار می‌دهد، بلکه می‌تواند به عوارض جبران‌ناپذیری منجر شود؛ همچنین تشخیص زودهنگام و پیشگیری، کلید حفظ سلامت در این قشر است.
با افزایش سن جمعیت و تعداد سالمندان در ایران، نگرانی‌ها درباره سلامت این قشر از جامعه به شدت افزایش یافته است.
یکی از شایع‌ترین بیماری‌هایی که سالمندان با آن مواجه هستند، پوکی استخوان است که این بیماری می‌تواند به عوارض جدی از جمله شکستگی‌های استخوانی منجر شود و در نهایت کیفیت زندگی افراد را تحت تأثیر قرار می‌دهد. به نقل از پزشکان متخصص، تشخیص زودهنگام و پیشگیری از این بیماری، کلید حفظ سلامت سالمندان است.
دکتر زینب صارمی، دانشیار روماتولوژی دانشگاه علوم پزشکی بیرجند، در خصوص شیوع پوکی استخوان در میان سالمندان ایران، بیان کرد: با توجه به اینکه جمعیت کشور به سمت سالمندی پیش می‌رود، تعداد سالمندان افزایش یافته و این موضوع نگرانی‌های جدیدی را به همراه دارد؛ همچنین یکی از شایع‌ترین بیماری‌هایی که در این سنین بروز می‌کند، پوکی استخوان بوده که مهم‌ترین عارضه آن شکستگی استخوان‌ها به ویژه شکستگی لگن است.
وی ادامه داد: شکستگی لگن می‌تواند فرد سالم را به فردی وابسته تبدیل کند؛ همچنین این عارضه به قدری جدی است که تقریباً ۲۵ درصد از افرادی که دچار این نوع شکستگی می‌شوند، بلافاصله بعد از آسیب جان خود را از دست می‌دهند و حدود ۵۰ درصد دیگر نیز به دلیل عوارض ناشی از آن، مانند عفونت‌ها و مشکلات ریوی، جان خود را از دست می‌دهند که از این رو، تشخیص زودهنگام این بیماری و اقدام به درمان آن بسیار حیاتی است.
دکتر صارمی به آمار نگران‌کننده‌ای اشاره کرد و افزود: در ایران، تقریباً ۵۰ درصد خانم‌های بالای ۵۰ سال به پوکی استخوان مبتلا هستند و از هر چهار مرد سالمند، یک نفر دچار شکستگی می‌شود که این آمار به روشنی نشان‌دهنده اهمیت تشخیص و درمان به موقع این بیماری است.
وی تأکید کرد: تشخیص پوکی استخوان می‌تواند به راحتی با انجام تست تراکم استخوان صورت گیرد و این تست یک فرآیند ساده و بدون درد است که معمولاً تنها ۱۰ تا ۱۵ دقیقه طول می‌کشد.دکتر صارمی اظهار کرد: تست تراکم استخوان هیچ گونه سوزن یا عوارضی برای بیمار ندارد و می‌تواند به راحتی در مطب پزشک یا مراکز درمانی انجام شود؛ بنابراین، تمامی افراد بالای ۶۵ سال باید این تست را انجام دهند، حتی اگر هیچ علامتی نداشته باشند.
دکتر اعظم رضایی، استادیار روماتولوژی دانشگاه بیرجند، نیز به اهمیت تغذیه مناسب در پیشگیری از پوکی استخوان اشاره کرد و توضیح داد: تغذیه سالم یکی از عوامل کلیدی در حفظ سلامت استخوان‌ها است. افراد باید به میزان کافی کلسیم (حدود یک هزارو ۲۰۰ میلی‌گرم در روز) و ویتامین D (حدود ۸۰۰ واحد در روز) مصرف کنند؛ همچنین، پروتئین کافی و مواد مغذی دیگر، مانند حبوبات، لبنیات، سبزیجات سبز و ماهی، باید در رژیم غذایی گنجانده شوند.
وی همچنین با تاکید بر اهمیت فعالیت بدنی، تصریح کرد: ورزش منظم و تقویت عضلات می‌تواند به پیشگیری از شکستگی‌ها کمک کند؛ اگرچه استخوان‌ها باید قوی باشند، اما عضلات نیز نقش حیاتی در حفظ تعادل و جلوگیری از زمین‌خوردن دارند.دکتر محمدعلی هاتف، فوق تخصص روماتولوژی و استاد دانشگاه علوم پزشکی مشهد، به چالش‌های موجود در زمینه درمان و پیشگیری از پوکی استخوان اشاره کرد و گفت: متأسفانه، به دلیل مشکلات اقتصادی و کاهش بودجه در حوزه بهداشت و درمان، بسیاری از بیماران نمی‌توانند به خدمات مورد نیاز دسترسی پیدا کنند. این در حالی است که تشخیص به موقع و پیشگیری از بیماری‌های استخوانی می‌تواند به کاهش مرگ و میر ناشی از شکستگی‌ها کمک کند.وی همچنین با تاکید بر لزوم تأمین دستگاه‌های سنجش تراکم استخوان در بخش دولتی، اظهار کرد: در حال حاضر، دو دستگاه در بخش خصوصی خراسان جنوبی وجود دارد، اما برای افزایش دسترسی و کاهش هزینه‌ها، نیاز به وجود دستگاه‌های دولتی داریم که این موضوع می‌تواند به بهبود وضعیت سلامت سالمندان کمک کند.وی با اشاره به آمار نگران‌کننده شیوع پوکی استخوان، خاطرنشان کرد: بعد از 60 سالگی، یک سوم و بعد از 70 سالگی، دو سوم مردم به این بیماری مبتلا می‌شوند که این بیماری قابل پیشگیری و درمان است و تشخیص زودهنگام می‌تواند به کاهش عوارض آن کمک کند؛ به عنوان مثال، 90 درصد شکستگی‌ها به دلیل پوکی استخوان رخ می‌دهد و این بیماری می‌تواند به مرگ و میر منجر شود.
با توجه به افزایش جمعیت سالمند و شیوع بالای بیماری پوکی استخوان در این گروه سنی، ضرورت تشخیص زودهنگام و پیشگیری از این بیماری بیشتر از هر زمان دیگری احساس می‌شود.
پزشکان و متخصصان روماتولوژی بر اهمیت تغذیه مناسب، فعالیت بدنی و انجام تست‌های دوره‌ای تأکید دارند؛ همچنین، لازم است که دستگاه‌های سنجش تراکم استخوان در بخش دولتی به منظور تسهیل دسترسی بیماران به خدمات درمانی، در خراسان جنوبی افزایش یابند تا به‌طور کلی، آگاهی‌بخشی به عموم مردم در مورد بیماری پوکی استخوان و راه‌های پیشگیری و درمان آن می‌تواند به حفظ سلامت جامعه سالمند کمک شایانی کند.