کاری- بارش‌های چشمگیر اخیر در خراسان جنوبی، میانگین بارندگی استان را به ۱۲۰ میلیمتر رسانده که ۸۶ درصد نسبت به سال گذشته افزایش یافته و نسبت به میانگین بلندمدت نیز ۲۶ درصد رشد داشته است. این پدیده، به ویژه در نهبندان با ۱۸۰ میلیمتر بارش و افزایش ۳۰۵ درصدی نسبت به سال گذشته، نمود بارزی یافته است. سال زراعی جاری نیز با ۱۲۱ درصد بارش در بیرجند، نسبت به شرایط نرمال ۴ درصد افزایش را تجربه می‌کند. پیش‌بینی‌ها حاکی از ادامه ناپایداری‌ها و کاهش نسبی دما تا اوایل هفته آینده است. در میان شهرهای استان، نهبندان با ثبت ۱۸۰ میلیمتر بارش، رکوردی قابل توجه را از خود برجای گذاشته است. این میزان بارش، نسبت به سال گذشته افزایش خیره‌کننده ۳۰۵ درصدی را تجربه کرده است.
افزایش ۶۸ درصدی بارش نسبت به مدت مشابه سال قبل
مدیرکل هواشناسی خراسان جنوبی با اشاره به افزایش قابل توجه بارندگی‌ها در سال زراعی جاری گفت: میانگین بارش استان تاکنون به ۱۰۸.۸ میلیمتر رسیده که نسبت به مدت مشابه سال گذشته ۶۸ درصد افزایش دارد. جواد نخعی با تاکید بر ماهیت رگباری بارش‌های بهاری، نسبت به احتمال آب‌گرفتگی معابر و سیلابی شدن مسیل‌ها در روزهای آینده هشدار داد و بر لزوم آمادگی دستگاه‌ها و افزایش آگاهی عمومی تأکید کرد.جواد نخعی، مدیرکل هواشناسی خراسان جنوبی در گفت‌وگو با خبرنگار آوا با اشاره به وضعیت بارندگی‌ها در سال زراعی جاری اظهار کرد: بارش‌ها در استان از ۲۵ آذرماه آغاز شد و در طول زمستان ادامه داشت و تا دهم فروردین نیز بارندگی‌های قابل توجهی در سطح استان ثبت شده است.
نخعی با بیان اینکه این افزایش بارش‌ها می‌تواند در بهبود شرایط منابع آبی و کشاورزی استان مؤثر باشد، گفت: البته باید توجه داشت که توزیع بارش در همه مناطق استان یکسان نبوده و برخی مناطق همچنان با کمبود بارندگی مواجه هستند.
وی با بیان اینکه در مرکز استان، بیرجند نیز از این بارش‌های رحمت‌بار بی‌نصیب نمانده است. ادامه داد: از ابتدای سال زراعی (مهرماه تاکنون)، میزان بارش در این شهر به ۱۲۱ درصد رسیده که نسبت به مدت مشابه سال گذشته، رشد قابل توجه ۷۵ درصدی را نشان می‌دهد. نخعی یادآور شد: حتی در مقایسه با شرایط نرمال، شاهد افزایشی ۴ درصدی هستیم که این خود گواه بر وضعیت مطلوب بارش‌ها در سال زراعی جاری است.
پیش‌بینی کوتاه مدت؛ ادامه ناپایداری‌ها و کاهش دما
اما این پایان ماجرا نیست. مدیرکل هواشناسی خراسان جنوبی با بیان اینکه در روزهای یکشنبه و دوشنبه نیز، شاهد کاهش نسبی دمای هوا در منطقه خواهیم بود، ادامه داد« این تغییرات جوی، گرچه در کوتاه‌مدت ممکن است نیاز به آمادگی داشته باشد، اما در مجموع به حفظ این روند مثبت بارندگی و تعادل زیست‌محیطی کمک خواهد کرد.
نهبندان و خوسف؛ پیشتاز بارندگی در استان
مدیرکل هواشناسی خراسان جنوبی با اشاره به وضعیت بارندگی در شهرستان‌های مختلف استان گفت: در میان شهرستان‌ها، نهبندان با ثبت ۱۴۳.۳ میلیمتر بارندگی از ابتدای سال زراعی تاکنون بیشترین میزان بارش را داشته که این میزان نسبت به مدت مشابه سال گذشته ۲۲۱ درصد و نسبت به شرایط نرمال بلندمدت ۵۰ درصد افزایش را نشان می‌دهد.
وی ادامه داد: در شهرستان خوسف نیز از ابتدای سال زراعی تاکنون ۱۵۱.۶ میلیمتر بارندگی ثبت شده که نسبت به سال گذشته ۲۰۳ درصد و نسبت به شرایط نرمال ۹۵ درصد افزایش داشته است.
نخعی افزود: در مرکز استان نیز از ابتدای سال زراعی تاکنون ۱۱۲.۹ میلیمتر بارندگی ثبت شده که نسبت به مدت مشابه سال گذشته ۶۳ درصد افزایش و نسبت به شرایط نرمال حدود یک درصد افزایش را نشان می‌دهد.وی با اشاره به داده‌های ایستگاه‌های باران‌سنجی و اقلیم‌شناسی استان گفت: ایستگاه باقران بیرجند با ثبت ۲۷۱ میلیمتر، کریمو ۲۵۶ میلیمتر، کُرُه در غرب قائن با ۲۲۵.۸ میلیمتر، آرین‌شهر با ۱۷۴.۴ میلیمتر، فتح‌آباد فردوس با ۱۹۸.۷ میلیمتر و مهوید فردوس با ۲۰۵ میلیمتر از جمله نقاطی هستند که بارش‌های قابل توجهی را در سال زراعی جاری تا کنون تجربه کرده‌اند.
توزیع نامتوازن بارش در استان
مدیرکل هواشناسی خراسان جنوبی با بیان اینکه توزیع بارندگی در سطح استان یکنواخت نبوده است، گفت: در برخی مناطق
از جمله اسدیه، حاجی‌آباد زیرکوه و قائن میزان بارش نسبت به سال گذشته و شرایط نرمال کاهش داشته است.وی افزود: در اسدیه تاکنون ۷۴.۸ میلیمتر بارندگی ثبت شده که نسبت به مدت مشابه سال قبل ۲۳ درصد و نسبت به بلندمدت پنج درصد کاهش را نشان می‌دهد.
نخعی ادامه داد: در حاجی‌آباد زیرکوه نیز ۱۰۹.۴ میلیمتر بارندگی ثبت شده که نسبت به سال گذشته و شرایط بلندمدت حدود چهار درصد کاهش دارد و در قائن نیز با ثبت ۱۱۴.۱ میلیمتر بارش، حدود ۹ درصد کاهش نسبت به شرایط نرمال مشاهده می‌شود.وی گفت: بررسی‌ها نشان می‌دهد بیشتر بارش‌ها در مرکز، نیمه جنوبی و شمال غرب استان متمرکز بوده و مناطق شمال شرقی استان به ویژه درمیان و حاجی‌آباد زیرکوه بارش‌های کمتری دریافت کرده‌اند.
جاری شدن رواناب و آب گرفتگی استان
نخعی خاطر نشان کرد: در فصل بهار ماهیت سامانه‌های بارشی با فصل زمستان متفاوت است و معمولاً بارش‌ها در مدت زمان کوتاه اما با شدت بالا رخ می‌دهد که می‌تواند باعث جاری شدن رواناب، آب‌گرفتگی معابر و سیلابی شدن مسیل‌ها شود.وی تاکید کرد: مناطق شرقی استان از جمله درمیان، سربیشه، قائنات، خضری، سرایان، فردوس و دیهوک از جمله مناطقی هستند که احتمال بارش‌های قابل توجه در آن‌ها بیشتر است.مدیرکل هواشناسی خراسان جنوبی از شهروندان و مسافران خواست هشدارهای هواشناسی را جدی بگیرند و از توقف در حاشیه رودخانه‌ها و مسیل‌ها خودداری کنند.
آخرین داده ها از تغییر اقلیم استان و آینده آب‌وهوای خراسان جنوبی
نخعی در بخش دیگری از این گفت‌وگو به موضوع تغییرات اقلیمی اشاره کرد و گفت: افزایش دمای زمین در دهه‌های اخیر که عمدتاً ناشی از افزایش گازهای گلخانه‌ای است، باعث تغییر در الگوهای جوی و بارشی در بسیاری از مناطق جهان شده است. وی توضیح داد: در حدود ۵۰ تا ۱۰۰ سال اخیر دمای زمین حدود یک تا یک و نیم درجه افزایش یافته و همین موضوع باعث تغییر در رفتار سامانه‌های جوی شده است؛ به‌طوری که در برخی مناطق خشک، شرایط خشک‌تر می‌شود و در برخی مناطق دیگر ممکن است بارش‌ها افزایش پیدا کند. مدیرکل هواشناسی افزود: این تغییرات باعث شده نوسانات بارندگی بیشتر شود و سال‌هایی با بارش کمتر یا بیشتر از حد معمول را تجربه کنیم. چشم‌انداز بارش و دمای ماه‌های آینده نخعی درباره پیش‌بینی فصلی نیز گفت: درآخرین پیش‌بینی‌ها ، وضعیت بارش تا ماه‌های آینده در محدوده شرایط نرمال پیش‌بینی می‌شود. وی افزود: معمولاً رژیم بارشی استان تا حدود نیمه خرداد ادامه دارد و پس از آن وارد دوره کم‌بارش تابستان می‌شویم.مدیرکل هواشناسی خراسان جنوبی همچنین گفت: بر اساس پیش‌بینی‌های اقلیمی، دمای هوا تا مردادماه بین نیم تا یک درجه سلسیوس گرم‌تر از شرایط نرمال خواهد بود. وی با اشاره به میانگین اقلیمی استان گفت: میانگین سالانه بارش در خراسان جنوبی ۱۱۴.۲ میلیمتر و میانگین دمای سالانه استان ۱۸.۹ درجه سلسیوس است. نخعی در پایان تأکید کرد: آگاهی از شرایط جوی و توجه به هشدارهای هواشناسی می‌تواند نقش مهمی در کاهش خسارات ناشی از پدیده‌های جوی داشته باشد و همکاری مردم و دستگاه‌های اجرایی در این زمینه بسیار مهم است.
