کاری – کسب مقام نخست ماده ۴۰۰ متر و مدال برنز پرش طول در مسابقات پاراد ومیدانی قهرمانی کشور، برای مریم تقندیکی، دانشآموز مرکز آموزشی فردین فرزین بیرجند، یک موفقیت مهم ورزشی است؛ اما در پس این مدالها، تصویری پررنگتر دیده میشود: تمرین در تنها پیست خارج از شهر، مسیرهای طولانی و فرسایشی رفتوآمد، سفرهای ۱۸ ساعته برای مسابقات کشوری و کمبود امکانات استاندارد. مرجان مردانی، مربی این ورزشکار، میگوید این افتخارات حاصل «استعداد، تلاش و اراده» است، اما هشدار میدهد ادامه این روند بدون تقویت زیرساختها، دشوار و فرساینده خواهد بود.
آغاز یک مسیر از کلاس درس تا پیست مسابقه
مریم تقندیکی، نوجوان پارادوومیدانیکار بیرجندی، چهار سال است وارد دنیای دو ومیدانی شده؛ مسیری که از فضای مدرسه آغاز شد و امروز به سکوهای قهرمانی کشور رسیده است.او میگوید: از کلاس هشتم با معرفی مدرسه و خانم مردانی وارد دوومیدانی شدم. الان چهار سال است کار میکنم و هدفم رسیدن به تیم ملی و مسابقات جهانی است.این هدفگذاری نشان میدهد او ورزش را نه به عنوان فعالیتی مقطعی، بلکه به عنوان مسیر جدی زندگی انتخاب کرده است.
طلای ۴۰۰ متر؛ نتیجه تمرینهای سخت و رقابتهای فرسایشی
در آخرین رقابتهای کشوری، مریم تقندیکی توانست در ماده ۴۰۰ متر به مقام نخست دست یابد و در پرش طول نیز سوم شود؛ نتیجهای که در نگاه اول یک موفقیت ورزشی ارزشمند است.او درباره این مسابقات میگوید: در مسابقات تهران توانستم مقام اول ۴۰۰ متر را بگیرم و رکوردم را هم ارتقا بدهم. در پرش طول هم سوم شدم. اما پشت این موفقیت، واقعیت دیگری وجود دارد؛ واقعیتی که با مسیر تمرین و شرایط اعزام گره خورده است.
تمرین در حاشیه شهر؛ تنها پیست استاندارد بیرجند
یکی از جدیترین چالشهای مطرحشده از سوی ورزشکار و مربی، نبود زیرساخت تمرینی مناسب در داخل شهر است.مریم در اینباره میگوید: تنها محل تمرین ما مجموعه ورزشی غدیر است که خارج از شهر قرار دارد. هر روز باید مسیر طولانی برویم. وقتی هوا بارانی یا طوفانی است هم مجبوریم همانجا تمرین کنیم چون جای دیگری نداریم.این شرایط باعث شده تمرین حرفهای برای ورزشکاران به فرآیندی فرسایشی تبدیل شود؛ تمرینی که پیش از شروع، با خستگی مسیر همراه است.
۱۸ ساعت در مسیر؛ وقتی مسابقه قبل از استارت شروع میشود
یکی از مهمترین بخشهای این روایت، مربوط به سفرهای طولانی اعزام به مسابقات است. مریم میگوید:برای مسابقات تهران حدود ۱۸ ساعت در اتوبوس بودیم. خیلی خسته رسیدیم و فقط یک روز استراحت داشتیم و بعد مسابقه دادیم.در ورزش حرفهای، استراحت و ریکاوری نقش تعیینکننده در عملکرد دارد، اما در بسیاری از موارد، ورزشکاران شهرستانی پیش از رسیدن به خط استارت، بخش قابل توجهی از توان جسمی خود را از دست میدهند.این موضوع نشان میدهد که فاصله میان استانها و مراکز اصلی رقابت، فقط جغرافیایی نیست؛ بلکه در کیفیت آمادهسازی نیز اثر مستقیم دارد.
روایت مربی؛ «استعداد هست، اما امکانات نه»
مرجان مردانی، مربی دوومیدانی بیرجند و مربی مریم تقندیکی، با نگاهی تحلیلیتر به وضعیت ورزش استان میگوید:خراسان جنوبی استعدادهای خیلی خوبی در دو ومیدانی دارد. ما قهرمانان زیادی داشتهایم و این ظرفیت هنوز هم وجود دارد. وی با بیان اینکه این مدال طلا، جامی زرین بر افتخارات ورزش استان است، اضافه می کئد نام مریم برای همیشه در تاریخ این سرزمین، به عنوان اولین بانوی طلایی پارادومیدانی ایران در سال ۱۴۰۵، جاودانه خواهد ماند.
اما بلافاصله به چالش اصلی اشاره میکند:مشکل ما نبود زیرساخت است. تنها پیست تمرینی خارج از شهر است و بچهها مجبورند هر روز مسیر طولانی را طی کنند. نبود سالن یا پیست سرپوشیده یک ضعف جدی است.به گفته او، حتی شرایط جوی نیز تمرین را تحت تأثیر قرار میدهد:وقتی باران یا گرد و خاک باشد، باز هم تمرین باید انجام شود چون جایگزینی وجود ندارد.
مدالهایی که از دل محدودیت بیرون میآیند
از نگاه تحلیل ورزشی، موفقیتهایی مانند مدال طلای مریم تقندیکی نشاندهنده وجود استعداد واقعی در استان است؛ اما این موفقیتها بیشتر «فردمحور» هستند تا «سیستممحور». به بیان ساده، این مدالها حاصل تلاش شخصی، انگیزه فردی و زحمات مربیان است، نه نتیجه یک ساختار کامل و استاندارد.اگر این شرایط ادامه پیدا کند، خطر اصلی نه کاهش مدالها، بلکه فرسایش تدریجی استعدادهاست؛ استعدادهایی که در صورت حمایت مناسب، میتوانند به سطح ملی و حتی جهانی برسند.
هزینههای پنهان قهرمانی
این مربی با بیان اینکه در کنار مسائل زیرساختی، هزینههای مالی نیز فشار قابل توجهی بر ورزشکاران و خانوادهها وارد میکند ادامه می دهد: کفش تخصصی، تجهیزات ورزشی، مکملها و تغذیه مناسب، بخش جداییناپذیر ورزش قهرمانی هستند؛ اما تأمین آنها برای بسیاری از خانوادهها دشوار است.وی یادآور می شود: در این میان، حمایت آموزش و پرورش استثنایی در تأمین سرویس رفتوآمد، یکی از نقاط مثبت این مسیر عنوان شده، هرچند به گفته مربی، این حمایتها هنوز پاسخگوی نیاز کامل ورزشکاران نیست.
مطالبه مشترک؛ دیده شدن و حمایت پایدار
در نهایت، نقطه مشترک صحبتهای ورزشکار و مربی، یک مطالبه روشن است: حمایت مستمر و دیده شدن واقعی.مریم تقندیکی میگوید: ما فقط میخواهیم حمایت شویم تا بتوانیم بهتر تمرین کنیم و پیشرفت کنیم.» مرجان مردانی نیز تأکید میکند:اگر حمایتها جدیتر شود، همین ورزشکاران میتوانند در سطح ملی و جهانی افتخارآفرینی کنند.
موفقیت مریم تقندیکی در مسابقات قهرمانی کشور، نشاندهنده ظرفیت بالای ورزشکاران خراسان جنوبی است؛ اما در عین حال، واقعیت مهمی را آشکار میکند: این موفقیتها در شرایطی رقم میخورند که زیرساختهای ورزشی هنوز با استانداردهای لازم فاصله دارند.در چنین شرایطی، ورزش قهرمانی بیش از آنکه محصول یک سیستم حمایتی باشد، نتیجه تلاش فردی و مقاومت در برابر محدودیتهاست.و پرسش اصلی همچنان باقی است:آیا این استعدادها فرصت خواهند داشت در یک مسیر استاندارد رشد کنند، یا همچنان باید در جادههای سخت به دنبال قهرمانی بدوند؟

