بهروزی فر – هفته گذشته و در یک جلسه رسمی با حضور جمعی از مدیران، بحث به مسائل فرهنگی و اجتماعی و نقش مساجد در غنای فرهنگی جامعه و کاهش آسیب‌های اجتماعی کشید.تحلیل‌ها، تراوشات ذهنی و باورهای بزرگواران حاضر، هر کدام به نوع خود شنیدنی بود، اما هیچ کدام پاسخ این سؤال اساسی نبود که؛ مساجد به چه میزان در جهت‌دهی فرهنگی جامعه نقش‌آفرینی کرده‌اند؟!مساجد که در سنت اسلامی و در عصر رسول اکرم (ص)، فراتر از عبادتگاه و محل اقامه نماز جماعت، مراکز و پایگاه‌هایی برای تصمیم‌گیری، مشورت، آموزش، قضاوت و رسیدگی به امور مردم به شمار می‌رفتند، نقش اجتماعی شان در گذر زمان، کمرنگ و کمرنگ‌تر شده، به گونه ای که برخی مساجد فقط و فقط در بازه اذان و اقامه نماز پذیرای جمعیت هستند و گاه برای برپایی مراسم سوگواری یا برنامه پذیرایی سفر مکه و‌ کربلا، درب شان به روی مردم باز است و نکته تأسف بار هم آن است که مسافری که به وقت عصر یا پاسی از شب به شهری وارد شود، مسجدی را نکته تأسف بار هم آن است که مسافری که به وقت عصر یا پاسی از شب به شهری وارد شود، مسجدی را برای اقامه نماز، باز نمی‌بیند.در شرایط کنونی که چهره جامعه، متأثر از تغییرات اجتماعی، اقتصادی و فرهنگی، دگرگون شده و اجتماع در باتلاق آسیب‌هایی چون اعتیاد، طلاق، انزوای جوانان و گسست بین نسلی دست و پا می‌زند، بدون تردید بازتعریف و احیای کارکردهای اصیل مساجد، ضرورتی انکارناپذیر است.مهمترین کارکرد مسجد، تقویت سرمایه‌های اجتماعی است، حضور منظم مردم در مسجد، شکل‌گیری شبکه‌های ارتباطی سالم، افزایش اعتماد عمومی و ایجاد حس تعلق به محله را در پی دارد. در این فضا که افراد یکدیگر را می‌شناسند، آسیب‌ها کمتر پنهان می‌ماند و امکان مداخله بموقع و رفع مشکل فراهم می‌شود.برگزاری حلقه‌های گفت‌وگو، کلاس‌های مهارت‌آموزی و نشست‌های هم‌اندیشی در مسجد، می‌تواند جایگزین خلأهایی شود که خانواده‌ها و به ویژه جوانان را به سوی پرتگاه آسیب‌ها رهنمون می‌شوند.تحقق این نقش، مستلزم مدیریتی هوشمندانه است، اعضای هیئت امنایی که جوانان را مهره‌هایی کلیدی ببینند و برای میدان دادن به آنها برنامه داشته باشند، در گزینش امام جماعت نیز شرط اصلی را جلب و نگهداشت جوانان لحاظ می‌کنند.بنا به یک تعریف جامع؛ امام جماعت، قلب تپنده مسجد است، شخصیتی که می‌تواند میان دین و زندگی روزمره مردم پیوند برقرار کند، او راهنمای اخلاقی، مشاور خانوادگی، میانجی اختلافات و حتی پناهگاه روانی افراد در بحران‌هاست.روحانی آگاه و مردمی، با سخنرانی‌های هدفمند و سنجیده، پاسخ‌گویی به شبهات نسل جوان و ایجاد فضای گفت‌وگو، می‌تواند مانع گسست نسلی و انزوای فکری جوانان شود.آشنایی با مسائل روز جامعه، میدان دادن به جوانان و بهره‌گیری از شیوه‌های نوین ارتباطی لازمه اثرگذاری بیشتر روحانیون است. امام جماعت مسجد باید بداند نسل z و آلفا و بتا چون اهل تحلیل محتواست، زود قانع نمی‌شود و مثل پیرمردهای دهه ۳۰ و پا به سن گذاشته‌های دهه شصتی، هیچ حرفی را سریع و بی اما و اگر نمی‌پذیرد.اتفاقات این روزهای کشور به خوبی بیانگر نگاه منطق محور جوانان به مسائل است، لذا اگر این ظرفیت غنی مغتنم شمرده شود، سرمایه‌ای عظیم است که هرگز هرز نخواهد رفت، و چه چیزی بهتر از یک مسجد مؤثر با یک روحانی آگاه می‌تواند با ایجاد سنگر اعتماد، این فرصت را در راستای سوق دادن جامعه به سوی سلامت و انسجام بیشتر، مغتنم بشمارد؟!
(لطفاً نظرات و پیشنهادات خود درباره این سرمقاله را از طریق ۰۹۱۵۷۲۴۸۲۸۹ ارسال بفرمایید)