زمانی – وقف، سنت حسنه‌ای است که اگر درست مدیریت شود، می‌تواند بسیاری از گره‌های کور جامعه را باز کند. اما در سال‌های اخیر، نوع مواجهه با این خیر ماندگار، نگاه عمومی به آن را دستخوش ابهام کرده است. از یک سو، مردم استان با موقوفاتی روبه‌رو هستند که به اذعان کارشناسان ظرفیت بالایی برای اثرگذاری در منافع عمومی دارند، اما در افکار عمومی این نگاه غالب است که به درستی بهره‌برداری نمی‌شوند؛ از سوی دیگر، پاسخگویی متولیان به این پرسش‌ها اغلب به بن‌بست سکوت می‌رسد. همین چند هفته پیش بود که خشک شدن درختان در موقوفه شوکت‌آباد و اعتراض جدی مردم محلی به این وضعیت، بار دیگر این پرسش را روی میز آورد که چرا امانت واقفان در مسیر درست خود قرار نمی‌گیرد. به این موارد، انتقادهای مطرح‌شده درباره رها ماندن برخی املاک وقفی در بافت تاریخی بیرجند را نیز باید افزود؛ املاکی که به گفته کارشناسان، می‌توانستند به جای تبدیل شدن به نقطه‌ای فراموش‌شده، موتور محرک توسعه فرهنگی و اقتصادی شهر باشند.نکته قابل تأمل اینجاست که این وضعیت در حالی ادامه دارد که خراسان جنوبی از ظرفیت وقفی قابل توجهی برخوردار است. بر اساس آمارهای رسمی، هزاران موقوفه با نیت‌های متنوع خیریه، اجتماعی و مذهبی در استان ثبت شده و سالانه مبالغ قابل توجهی برای اجرای نیات واقفان هزینه می‌شود. با این حال، فاصله میان این اعداد و آنچه مردم در زندگی روزمره خود لمس می‌کنند، همان شکافی است که اعتماد عمومی را فرسوده می‌کند. مدیرکل اوقاف استان خود اذعان کرده که بخش قابل توجهی از موقوفات فاقد سند هستند و برخی اراضی موقوفه در اختیار دستگاه‌های اجرایی قرار گرفته بدون آنکه حقوق آن به درستی پرداخت شود. اینها نشانه‌هایی از یک مسئله ساختاری است: وقتی شفافیت در بهره‌برداری وجود نداشته باشد، حتی گزارش‌های مثبت درباره اجرای نیات نیز نمی‌تواند برخی نگاه های منفی جامعه را اصلاح کند.تجربه استان‌های دیگر نیز نشان می‌دهد که راه برون‌رفت از این وضعیت، نه در سکوت و نه در گزارش‌های یک‌طرفه، بلکه در شفافیت واقعی و پاسخگویی مستمر است. آنچه در یکی از استان های همجوار به عنوان راهبرد اعلام شده، دقیقاً همان حلقه مفقوده استان ماست: «مردم حق دارند بدانند اموال موقوفه چگونه اداره می‌شود و درآمد آنها در چه بخش‌هایی هزینه می‌گردد». شفافیت واقعی تنها در ارائه آمار خلاصه نمی‌شود، بلکه باید تمام مراحل اجرای نیت واقف برای مردم قابل پیگیری باشد. وقتی مردم ببینند نتیجه وقف در زندگی‌شان اثرگذار است وقتی مردم ببینند نتیجه وقف در زندگی‌شان اثرگذار است، اعتمادشان جلب می‌شود و انگیزه برای وقف‌های جدید نیز افزایش می‌یابد. اما اگر هر بار که صدای اعتراضی بلند می‌شود، پاسخ سکوت باشد، نخستین قربانی این وضعیت، خود سنت حسنه وقف خواهد بود؛ سنتی که قرن‌ها در این دیار ریشه داشته و مردم آن را با ایمان و نیت خیر خود زنده نگه داشته‌اند.اکنون زمان آن رسیده که متولیان امر، پیش از آنکه نگاه جامعه به وقف بیش از این مخدوش شود، از پشت دیوارهای سکوت بیرون بیایند. موقوفه شوکت‌آباد، املاک رهاشده در بافت تاریخی و اراضی موقوفه‌ای که سال‌ها بدون تعیین تکلیف مانده‌اند، هر یک پرونده‌ای باز است که پاسخگویی به آنها می‌تواند مسیر تازه‌ای پیش روی فرهنگ وقف در خراسان جنوبی بگشاید. وقف، امانتی است در دست متولیان؛ و امانت‌داری، پیش از هر چیز به شفافیت نیاز دارد.
دبیر شورای هماهنگی بانک‌های خراسان جنوبی گفت: از ابتدای سال جاری تا پایان شهریورماه، ۵
