حاجی – خراسان جنوبی سال‌هاست زیر سایه یک تناقض آشنا نفس می‌کشد: از یک‌سو، همه از «اشتغال» حرف می‌زنند و از سوی دیگر، بازار کار استان همچنان از کمبود نیروی فنی رنج می‌برد. این ضعف مهارتی را نمی‌توان انکار کرد؛ هرچند باید منصف بود و تلاش‌های گسترده و قابل‌تقدیر آموزش فنی‌وحرفه‌ای، آموزش‌وپرورش و دانشگاه مهارت را نیز دید. اما واقعیت میدانی چیز دیگری می‌گوید: در این استان، عطش برای شغل‌های پشت‌میزنشینی و فروشندگی، بسیار بیشتر از میل به یادگیری یک مهارت واقعی است؛ و همین، ریشه بسیاری از گره‌های اقتصادی و خدماتی شده است.شاید هیچ مثالی از این شکاف، گویا‌تر از تجربه روزمره مردم نباشد. برای سرویس کولر در تهران، کمتر از یک ساعت زمان لازم بود تا یک نیروی متخصص به خانه برسد و کار را با ۸۸۰ هزار تومان انجام دهد؛ اما همین خدمت در بیرجند، با بیش از ۱۰ روز انتظار و هزینه‌ای بالاتر از ۳ میلیون تومان، انجام شد. این فقط یک نمونه نیست. در تعمیر وسایل خانه، خدمات تأسیساتی، برق‌کاری، لوله‌کشی و بسیاری از امور فنی دیگر، مردم استان با کمبود نیرو و گرانی خدمات روبه‌رو هستند؛ کمبودی که خودش بلندترین فریاد را درباره ضعف مهارت‌محوری در استان می‌زند.نکته مهم اینجاست که امروز دیگر نمی‌توان نبود امکانات آموزشی را بهانه کرد. زیرساخت‌های نسبتا خوب آموزشی در استان، بهانه «نمی‌شود یاد گرفت» را از جامعه گرفته‌اند. مسئله، بیش از آنکه فنی باشد، فرهنگی است: کار فنی هنوز در ذهن بخشی از جامعه، شغل درجه دو تلقی می‌شود؛ در حالی که در عمل، بسیاری از همین مشاغل درآمدی بیش از مشاغل اداری یا کم‌تحرک دارند. وقتی مهارت با انگیزه و جسارت همراه شود، بیکاری در شهری مثل بیرجند می‌تواند معنای دیگری پیدا کند.از همین‌رو، آنچه امروز کم داریم فقط کلاس آموزشی نیست؛ یک «چرخش فرهنگی» لازم است. باید از سنین مدرسه و حتی در آموزش بزرگسالان، مهارت‌آموزی را به‌عنوان یک مسیر عزت‌مند، درآمدزا و آینده‌دار جا انداخت. سخن استاندار در شورای سوادآموزی استان درباره همراه‌سازی آموزش بی‌سوادان با مهارت‌آموزی، دقیقاً در همین مسیر قابل فهم است. اگر سواد و مهارت کنار هم قرار بگیرند، هم کیفیت خدمات برای مردم بهتر می‌شود و هم بازار کار استان از نیروهای واقعی و قابل اتکا بهره‌مند خواهد شد.خلاصه اینکه خراسان جنوبی نه از کمبود استعداد، که از کمبود «جهت‌دهی» رنج می‌برد. این استان برای عبور از بیکاری، بیش از هر چیز به تغییر ذائقه شغلی نیاز دارد؛ به نسلی که بداند درآمد کار فنی، نه‌تنها کمتر از شغل‌های پشت‌میزی نیست، بلکه گاه بسیار بیشتر هم هست. اگر دانش فنی، انگیزه و اعتبار اجتماعی در کنار هم قرار گیرند، هم مردم خدمات بهتر و ارزان‌تر خواهند گرفت، و هم مهارت‌آموختگان به جای انتظار برای استخدام، خود به سازندگان اشتغال پایدار تبدیل می‌شوند.