اصغری- نام حاج محمد مهرور برای ورزش بیرجند و خراسان جنوبی فقط یادآور یک قهرمان نیست، بلکه نشانه یک دوران از سازندگی، اخلاق‌مداری و پایه‌گذاری زیرساخت‌هایی است که امروز بخش مهمی از هویت ورزشی این استان بر آن استوار است. به گزارش آوا، نوشتن از مردی که سال‌ها در متن ورزش این دیار ایستاد، کار ساده‌ای نیست. برخی چهره‌ها تنها در میدان رقابت می‌درخشند، اما برخی دیگر، هم در میدان قهرمانی، هم در عرصه مدیریت، هم در تربیت نسل‌ها و هم در ساختن آینده، اثری ماندگار بر جای می‌گذارند. حاج محمد مهرور از همین تبار بود؛ پهلوانی که ورزش را نه فقط عرصه مدال و مسابقه، بلکه مدرسه اخلاق، مردمداری، انضباط و جوانمردی می‌دانست. بازخوانی زندگی و کارنامه وی، در حقیقت مرور بخشی از تاریخ شکل‌گیری و بالندگی ورزش بیرجند و خراسان جنوبی است؛ تاریخی که در آن، نام مهرور با شرافت، تدبیر، آینده‌نگری و افتخارآفرینی گره خورده است.
حاج محمد مهرور، نام‌آور ماندگار ورزش بیرجند و خراسان جنوبی، پس از طی دوران بیماری، در هفتم تیرماه ۱۴۰۵ آسمانی شد و در جوار بارگاه ملکوتی حضرت علی‌بن‌موسی‌الرضا(ع)، در قطعه نام‌آوران بهشت رضا(ع) مشهد مقدس به خانه ابدی سفر کرد؛ اما نام، منش پهلوانی و خدمات ماندگار وی همچنان در حافظه ورزش این استان زنده و الهام‌بخش باقی مانده است.
پهلوانی فراتر از مدال
حاج محمد مهرور از جمله چهره‌هایی بود که مفهوم پهلوانی را از محدوده تشک کشتی و میدان مسابقه فراتر برد. وی فقط یک ورزشکار موفق نبود؛ بلکه الگویی از اخلاق، متانت، شجاعت، مردمداری و مسئولیت پذیری به شمار می‌رفت. در روزگاری که ورزش بیش از هر چیز به مردان بااخلاق، دلسوز و آینده‌نگر نیاز داشت، وی با منش پهلوانی خود به یکی از معتبرترین و محبوب‌ترین چهره‌های ورزشی خراسان بزرگ تبدیل شد. احترام عمیقی که جامعه ورزش برای او قائل بود، تنها ناشی از مقام و مسئولیتش نبود؛ بلکه ریشه در شخصیت، سلوک و نوع نگاهش به انسان و ورزش داشت.
آغاز راه از بیرجند
پهلوان مهرور در سال ۱۳۱۹ در خانواده‌ای مؤمن، اصیل و با فرهنگ در بیرجند چشم به جهان گشود. از همان سال‌های نوجوانی، علاقه وی به ورزش در رشته‌های مختلف نمایان شد و به سرعت توانست استعداد خود را نشان دهد. با توجه به توان بدنی و ویژگی‌های فنی، کشتی را به عنوان رشته اصلی خود برگزید و خیلی زود در سطح بیرجند و خراسان بزرگ به عنوان ورزشکاری توانمند شناخته شد. تلاش، پشتکار و آمادگی بدنی بالا باعث شد در رقابت‌های مهم استانی و سپس کشوری حضور یابد و در کنار نامداران کشتی ایران رقابت کند. وی در مسابقات کشوری به مقام چهارم وزن خود دست یافت و نام بیرجند را در میان شهرهای مطرح کشتی کشور مطرح کرد.
پایان یک قهرمانی، آغاز یک رسالت
اگرچه آسیب‌دیدگی و پارگی رباط دست چپ در ۲۱ سالگی موجب شد که از ادامه کشتی حرفه‌ای بازبماند، اما این اتفاق نتوانست او را از ورزش جدا کند. درست از همین نقطه بود که رسالت اصلی‌اش آغاز شد؛ رسالتی بزرگ‌تر از قهرمانی فردی. وی به جای آنکه حسرت گذشته را بخورد، همه تجربه، دانش و توان خود را در مسیر مربیگری، داوری، آموزش و مدیریت ورزشی به کار گرفت. همین نگاه مسئولانه سبب شد حضور وی در ورزش، نه‌تنها کمرنگ نشود، بلکه عمیق‌تر، گسترده‌تر و اثرگذارتر از گذشته ادامه یابد.
دانش ورزشی در خدمت توسعه
حاج محمد مهرور پس از تحصیل در دبیرستان پرویز، برای ادامه آموزش عالی به تهران رفت و در دانشسرای مقدماتی تربیت بدنی تحصیل کرد. وی در سال ۱۳۴۴ موفق به اخذ کارت مربیگری درجه یک کشتی شد و دوره‌های تخصصی را زیر نظر مربیان ایرانی و روسی گذراند. این پشتوانه علمی و فنی باعث شد نگاه وی به ورزش، صرفاً احساسی یا تجربی نباشد، بلکه بر پایه دانش، برنامه‌ریزی و آموزش استوار شود. در دورانی که امکانات و ساختار اداری ورزش بسیار محدود بود، چنین رویکردی یک امتیاز بزرگ به شمار می‌رفت و مهرور توانست از همین ظرفیت برای هدایت بهتر ورزش منطقه استفاده کند.
پس از انتقال یکی از مسئولان وقت ورزش به مشهد، در سال ۱۳۴۲ مسئولیت مدیریت فنی ورزش به حاج محمد مهرور سپرده شد. وی در این جایگاه، نقشی فراتر از یک مدیر اداری ایفا کرد و عملاً به موتور محرک ورزش بیرجند و مناطق تابع آن تبدیل شد. برنامه‌ریزی برای مسابقات، هماهنگی امور، شناسایی استعدادها، حمایت از مربیان و آماده‌سازی تیم‌ها از جمله اقداماتی بود که با پشتکار و دلسوزی پیگیری می‌کرد. وی نگاه دقیقی به آینده داشت و می‌دانست که افتخار در ورزش، بدون سازماندهی و تربیت مستمر نیروها به دست نمی‌آید.
بیرجندِ کم‌امکانات و قهرمان‌پرور
در دهه‌های ۳۰، ۴۰ و اوایل ۵۰، ورزش بیرجند در زمین‌های خاکی و فضاهای ساده‌ای مانند هنگ کهنه، دبستان شوکتی، دبیرستان خزیمه علم و دیگر مکان‌های محدود جریان داشت. با این حال، همین شهر کم‌امکانات با اتکا به همت ورزشکاران و مدیریت افرادی چون حاج محمد مهرور، توانست در سطح خراسان بزرگ بدرخشد. وی برای اولین بار به ورزشکاران سامان داد، برای آنان کارت شناسایی صادر کرد و تلاش کرد هویت ورزشی منظمی برای شهر ایجاد شود. این نظم و انسجام، یکی از عوامل اصلی موفقیت بیرجند در رقابت‌های آن زمان بود.
معمار زیرساخت‌های ورزش استان
بی‌تردید یکی از بزرگ‌ترین افتخارات حاج محمد مهرور برای خراسان جنوبی، نقشی است که در پایه‌گذاری زیرساخت‌های ورزش این منطقه ایفا کرد. وی از همان سال‌های آغازین تأسیس تربیت بدنی، به فکر راه‌اندازی استادیومی بزرگ در بیرجند بود؛ طرحی که در آن زمان، با توجه به فاصله زمین موردنظر از شهر و مشکلات آب، برق و امکانات، بسیار دشوار به نظر می‌رسید. اما وی با اراده و دوراندیشی این مسیر را آغاز کرد. همچنین برنامه‌ریزی برای ساخت نخستین سالن سرپوشیده بیرجند با عنوان سالن تختی در سال ۱۳۵۶، از دیگر خدمات ماندگار وی بود. تأسیس اولین اداره تربیت بدنی شهرستان در سال ۱۳۵۱ و ایجاد نخستین خوابگاه و سلف‌سرویس در مجموعه ورزشی آزادی نیز بخشی از میراث ماندگار او برای ورزش این دیار است.
مدیری که ورزش را خانه همه می‌دانست
حاج محمد مهرور از سال ۱۳۵۰ تا ۱۳۶۷ به عنوان مدیر، مربی، داور، مدرس و چهره مؤثر ورزش جنوب خراسان و بیرجند، نقشی بی‌بدیل ایفا کرد. وی به تیم‌ها، هیئت‌های ورزشی، قهرمانان و مربیان بها می‌داد و ورزش را متعلق به گروهی خاص نمی‌دانست. برای وی، ورزش یک خانه مشترک بود؛ خانه‌ای که باید در آن، هم استعدادها دیده شوند، هم اخلاق پاس داشته شود و هم برای آینده برنامه‌ریزی صورت گیرد. این نوع نگاه باعث شد ورزشکاران بسیاری از محضر وی بهره بگیرند و نسل‌های مختلفی از مدیران و ورزشکاران استان، خود را وامدار راه و روش وی بدانند.
استمرار خدمت در خراسان بزرگ
خدمات حاج محمد مهرور به بیرجند محدود نماند و وی پس از انتقال به مشهد مقدس، تا سال ۱۳۷۵ به عنوان معاون پشتیبانی، مسئول امور فرهنگی و قائم‌مقام مدیرکل ورزش خراسان بزرگ فعالیت کرد. این دوره نیز نشان داد که توان مدیریتی وی در سطحی فراتر از یک شهرستان یا منطقه بوده است. با وجود این مسئولیت‌های گسترده، پیوند وی با زادگاهش هرگز گسسته نشد و همواره نام بیرجند و ورزش جنوب خراسان را با خود همراه داشت.
نامی که باید بر پیشانی ورزش استان بماند
در آذرماه ۱۳۸۲ و به همت مسئولان و دوستداران ورزش، مسابقات کشتی قهرمانی خراسان بزرگ در دو رشته آزاد و فرنگی با حضور ۲۵ شهرستان، در سالن تختی بیرجند و با عنوان محمد مهرور برگزار شد؛ بزرگداشتی شایسته برای مردی که بخش بزرگی از ورزش این خطه، وامدار وی است. امروز نیز این انتظار و مطالبه در میان اهالی ورزش وجود دارد که مجموعه یا استادیومی که با اندیشه و تلاش وی شکل گرفت، به نام خودش مزین شود. این اقدام نه فقط یک نامگذاری، بلکه پاسداشت هویت تاریخی ورزش خراسان جنوبی خواهد بود.
حاج محمد مهرور از آن چهره‌هایی بود که نامش فقط در فهرست پیشکسوتان ثبت نمی‌شود، بلکه در حافظه تاریخی ورزش استان ماندگار می‌ماند. وی هم قهرمان بود، هم معلم، هم مدیر و هم معمار بخشی از زیرساخت‌ها و افتخارات ورزش بیرجند و خراسان جنوبی. آنچه از وی به جا مانده، فقط یک کارنامه اجرایی نیست؛ بلکه مکتبی از اخلاق، نظم، مردمداری و آینده‌نگری است. ورزش این استان برای شناخت ریشه‌های خود، ناگزیر باید به نام و راه چنین مردانی بازگردد؛ مردانی که افتخار را ساختند، نه فقط روایت کردند.
