بهروزی فر – در یک تعریف جامع و موجز؛ خراسان جنوبی با ۱۵۱ هزار کیلومتر مربع، سومین استان پهناور ایران و با حدود یک میلیون نفر جمعیت، جزو آخرین استان‌های کشور در جدول رده‌بندی‌هاست. این استان در سال ۸۳ و بعد از انتزاع از خراسان بزرگ تأسیس شده و با وجود ظرفیت‌های فراوان و منحصر بفرد گردشگری، مرز، کشاورزی، فناوری، معدن و … در شمار استان‌های کم‌برخوردار محسوب و با صفت محروم معرفی می‌شود چراکه با همه تلاش‌های صورت‌گرفته در ادوار مختلف، خراسان جنوبی همچنان در باتلاق برخی مشکلات از جمله ضعف زیرساخت‌ها، نبود صنایع تبدیلی و تکمیلی، خام فروشی و … دست و پا می‌زند.به جرأت می‌توان گفت؛ یکی از مهم‌ترین ضعف‌های مزمن در نظام تصمیم‌سازی و اجرا در استان، غفلت از مسئله‌محوری و گرفتار شدن در چرخه‌ای از اقدام‌های پراکنده و برنامه‌هایی است که بیش از آنکه به حل مشکلات بینجامند، به تولید گزارش و آمار ختم می‌شوند، در چنین شرایطی، توسعه نه به‌عنوان یک فرآیند هدفمند، بلکه به‌مثابه مجموعه‌ای از اقدامات مقطعی و کم‌اثر نمود پیدا می‌کند که با تغییر روندهای مدیریتی و با حضور افراد مختلف در رأس هر سازمان دچار چالش شده و از اولویت خارج می‌شوند- این مسئله البته دامن‌گیر تمام کشور است.مسئله‌محوری به معنای آغاز هر تصمیم از نقطه درست، شناخت دقیق مسئله، ابعاد آن، جامعه درگیر، پیامدهای کوتاه‌مدت و بلندمدت آن و …است. بدون این شناخت، حتی پرهزینه‌ترین طرح و برنامه‌ها نیز به سرانجام مطلوب نمی‌رسند، نمونه این طرح‌های به ثمر نرسیده در استان را فراوان داریم و تجربه نشان داده بسیاری از ناکامی‌ها، صرفاً به دلیل تعریف نادرست مسئله رخ داده است.در حکمرانی کارآمد، مسئله‌محوری جایگزین سلیقه محوری و شعارزدگی می‌شود این رویکرد مدیران را وادار می‌کند به‌جای تمرکز بر دستاوردهای نمایشی و آمار و ارقام دهن پرکن از تعداد جلسات و مصوبات، به دنبال نتایج ملموس باشند، ثمراتی که مستقیماً کیفیت زندگی جامعه را بهبود می‌بخشند.اهمیت مسئله‌محوری زمانی دوچندان می‌شود که بدانیم مسائل امروز جامعه، تک‌بعدی نیستند. بیکاری، اعتیاد، مهاجرت، فقر، آسیب‌های اجتماعی و حتی چالش‌های فرهنگی، ریشه‌هایی در هم‌تنیده دارند و حل آن‌ها مستلزم نگاه فرابخشی و هماهنگی نهادی است. مسئله‌محوری، زبان مشترکی میان دستگاه‌ها ایجاد کرده و از موازی‌کاری‌های پرهزینه جلوگیری می‌کند.ما باید بدانیم هیچ مسئله‌ای بدون شنیدن صدای ذینفعان به‌درستی درک نمی‌شود، جامعه هدف است که می‌داند تغییر نرخ ارز چه پیامدهایی به همراه دارد؟ یا فراز و فرود در قیمت نهاده‌های دامی چه بلایی بر سر تولید می‌آورد؟! یا …مشارکت محققین میدانی، دانشگاهیان، فعالان اجتماعی، بخش خصوصی و رسانه‌ها می‌تواند به دقیق‌تر شدن تعریف مسئله و یافتن راه‌حل‌های بومی و پایدار برای رفع آن کمک کند. اگر قرار است توسعه از شعار عبور کند و به تجربه‌ای ملموس برای مردم تبدیل شود، راهکار و چاره‌ای جز نهادینه سازی مسئله‌محوری در همه بخش‌ها وجود ندارد.بدون تردید آینده از آنِ نظام مدیریتی است که شهامت پرسیدن “مسئله چیست؟” را داشته باشد، طرح مسائل واقعی، اولویت‌بندی آن‌ها و پیگیری مستمر نتایج اقدامات را در دستور کار قرار دهد و مسئولیت پاسخ دادن به آن را نیز بپذیرد. (لطفاً نظرات و پیشنهادات خود درباره این سرمقاله را از طریق ۰۹۱۵۷۲۴۸۲۸۹ اعلام یا ارسال بفرمایید)
جعفری – استاندار خراسان جنوبی، در نشست شورای هماهنگی مبارزه با مواد مخدر استان با
