کاری – رضا سکندری، محیط‌بان جوان سرایانی که عشق به طبیعت او را از کرج به کویر خراسان جنوبی کشانده، در گفت‌وگویی صمیمی از چالش‌های عمیق محیط‌زیست، ضعف آموزش‌ها، نبود حمایت قانونی از محیط‌بانان و خاطرات تلخ و شیرینش از زیستگاه‌های وحشی می‌گوید. او اعتقاد دارد که زیستگاه‌ها، چه انسانی و چه طبیعی، امروز قربانی بی‌تفاوتی شده‌اند و اگر خانواده‌ها با طبیعت آشتی نکنند، نسل آینده نه محیط پاک خواهد داشت و نه حیات‌وحش سالم.

ریشه‌هایی که از کودکی جوانه زد

سکندری می‌گوید: علاقه به حیات‌وحش تنها یک احساس ساده نیست، بلکه مسیری بود که زندگی‌اش را شکل داد. وی با بیان اینکه از بچگی عاشق حیوانات بودم. همین علاقه باعث شد مسیرم را انتخاب کنم، ادامه داد: با اینکه در کرج زندگی می‌کردم، اما ریشه‌ام در خراسان بود. من اهل فردوسم، همسرم هم سرایانی است. برای همین به بیرجند آمدم و اینجا ماندگار شدم. حس کردم این طبیعت مرا صدا می‌کند. وی اضافه می‌کند: کار محیط‌بانی تنها شغل نیست، نوعی زیستن است:وقتی پا در بیابان می‌گذاری، وقتی از کنار حیات‌وحش عبور می‌کنی. انگار بخشی از جانت آنجاست. آدم اگر عاشق نباشد، این سختی‌ها را تحمل نمی‌کند.

آموزش‌های فراموش‌شده

سکندری با اشاره به ضعف آموزش در کشور
می‌گوید:هم در آموزش‌وپرورش کمبود داریم، هم آموزش‌های محیط‌زیست آن‌طور که باید تأثیرگذار نبوده. وقتی بچه‌ها از کودکی یاد نگیرند طبیعت چیست، چرا مهم است، و چطور باید از آن محافظت کرد، طبیعی است که بزرگ‌ترها هم توجهی نداشته باشند.او تأکید می‌کند که آموزش صرفاً کتاب و کلاس نیست. خانواده‌ها باید با طبیعت آشتی کنند. بچه‌ای که کوه، بیابان، جنگل را فقط از پشت گوشی می‌بیند، چطور می‌خواهد حافظ حیات‌وحش باشد؟ وقتی خانواده‌ها به طبیعت بی‌تفاوت باشند، نتیجه‌اش می‌شود همین تخریب‌ها.سکندری درباره خطرهای پنهان بی‌توجهی مردم مثال می‌زند:شاید برای خودتان هم پیش آمده باشد؛ گاهی آدم می‌بیند کسی زباله‌اش را وسط طبیعت رها می‌کند انگار نه انگار که اینجا خانه یک عالمه موجود زنده است.
محیط‌بان بدون سپر دفاعی

بخش مهمی از درد دل سکندری، نبود حمایت قانونی از محیط‌بانان است. او با صراحت می‌گوید:محیط‌بان در خط مقدم است؛ مستقیم با شکارچی مواجه می‌شود. اما قانونی که بتواند از جان او دفاع کند، پشتیبانش نیست.او ادامه می‌دهد:باید قانون استفاده از سلاح برای محیط‌بان‌ها همانند نیروهای انتظامی باشد. ما در برخی موارد حیاتی مجبوریم بین جان خودمان، جان شکارچی و جان حیوانات تصمیم بگیریم.
اما چون حمایت قانونی نداریم، دستمان بسته است. او می‌گوید: بسیاری از امکانات اولیه هم مانند جیره غذایی، تجهیزات، خودرو،
ابزار فراهم نیست. ما در دل طبیعت با خطر
مواجه می‌شویم؛ از حیوانات تا شکارچیان و شرایط سخت. اما متأسفانه این حمایت‌ها هنوز به‌طور کامل وجود ندارد.

شکار غیرمجاز؛ زخمی تازه هر روز

سکندری با ناراحتی از وضعیت شکار غیرمجاز می‌گوید :قانون بازدارنده نیست. برخی شکارچی‌ها می‌دانند که اگر هم دستگیر شوند، مجازاتشان کم است. این یعنی چرخه تخریب ادامه دارد. او اضافه می‌کند: تجهیزات حرفه‌ای شکارچی‌ها بیشتر از امکانات محیط‌بان‌هاست. این واقعاً دردناک است.سکندری روایت‌هایی دارد که هم شیرین‌اند و هم تلخ؛ روایت‌هایی که کار محیط‌بانی را شبیه یک فیلم پرهیجان جلوه می‌دهد. وی یادآور می شود: یک‌بار هنگام غروب. آفتاب داشت چند رأس آهو کنار جاده در حال حرکت بودند. صحنه‌ای بود که آدم خستگی‌اش را فراموش می‌کند. همان‌جا با خودم گفتم: ارزشش را دارد.او می‌خندد و می‌گوید:بگذار برسیم یک روز کامل بنشینیم، آن‌وقت چندتا از خاطرات جذاب و چندتا از خطرناک‌ترین لحظه‌ها را برایتان تعریف می‌کنم. اما او از لحظات تلخ هم می‌گوید:هیچ چیز دردناک‌تر از دیدن حیوان زخمی‌شده با گلوله نیست. آن لحظه‌ها تا مدت‌ها آرامش آدم را می‌گیرد.

محیط‌بان؛ شغل نیست، رسالت است

سکندری معتقد است محیط‌بانی یعنی تحمل
مشکلات اما ادامه دادن. وی خاطر نشان می کند : ما این مسیر را انتخاب کردیم. با چالش‌هایش کنار آمده‌ایم. چون می‌دانیم اگر ما نباشیم، حیات‌وحش صدمه بیشتری می‌بیند.او در پایان می‌گوید:آرزویم این است که نسل‌های آینده محیط پاک، زیستگاه
سالم و حیات‌وحش شاداب داشته باشند. امیدوارم آموزش، قانون و فرهنگ‌سازی دست‌به‌دست هم بدهند تا روزی برسد که مردم قدر طبیعت را بدانند.