مهدی آبادی – واژگونی یک دستگاه موتورسیکلت در روستای فندخت از توابع شهرستان زیرکوه، در روز پنجشنبه هفته گذشته به حادثه‌ای دلخراش منجر شد و جان دو نوجوان را گرفت. رئیس پلیس راه خراسان جنوبی اعلام کرد این حادثه بر اثر انجام حرکات نمایشی موسوم به «تک‌چرخ» رخ داده است؛ رفتاری مخاطره‌آمیز که متأسفانه به الگویی رایج نزد بخشی از نوجوانان و جوانان در نقاط مختلف استان تبدیل شده است. فندخت، روستایی کوچک و آرام در شهرستان زیرکوه است، اما خبر این سانحه نشان می‌دهد حتی دورافتاده‌ترین مناطق نیز از موج بی‌احتیاطی و هیجان‌طلبی رانندگی در امان نمانده‌اند. آنچه در فندخت اتفاق افتاد، تنها یک رویداد محلی نیست؛ بلکه نشانه‌ای از آسیب فرهنگی گسترده‌تری است که امروز در چهره شهرها و جاده‌های خراسان جنوبی دیده می‌شود. از کوچه‌های بیرجند گرفته تا خیابان‌های قاین و محورهای سربیشه و نهبندان، صدای بوق‌های بی‌دلیل، سرعت‌های غیرمجاز، استفاده نکردن از کلاه ایمنی و رفتارهای نمایشی با وسایل نقلیه، تصویری نگران‌کننده از نوعی بی‌توجهی عمومی به حقوق دیگران و امنیت خود به نمایش می‌گذارد. بر اساس گزارش‌های پلیس راهور استان، اکثر تصادفات درون‌شهری مربوط به موتورسیکلت‌هاست و بخش بزرگی از راکبان آنها فاقد گواهینامه هستند. در مناطق روستایی و کم‌امکانات، موتور برای بسیاری از خانواده‌ها وسیله‌ای ضروری است؛ اما همین ضرورت، گاه جای خود را به بی‌احتیاطی و رقابت‌های خطرناک میان جوانان می‌دهد. برخی حتی موتور را وسیله‌ای برای تفریح سریع و نمایشی می‌بینند، نه وسیله ای بر محور قانون. فرهنگ رانندگی در خراسان جنوبی، همانند بسیاری از استان‌های دیگر، هنوز نیازمند آموزش جدی خانوادگی و نهادی است. رفتار راننده در هر منطقه، بازتابی از سطح آموزش رسمی و غیررسمی اوست. وقتی در مدرسه، مسجد یا رسانه، سخنی از «مسئولیت اجتماعی پشت فرمان» به گوش نمی‌رسد، نتیجه آن می‌شود که نوجوانی بی‌آنکه گواهینامه داشته باشد، با موتور تازه‌خریداری‌شده خانواده، در خیابان یا جاده روستا حرکات نمایشی انجام دهد؛ و گاهی هزینه این هیجان را با جان خود بپردازد. خانواده‌ها در این میان نقشی تعیین‌کننده دارند. بی‌توجهی والدین نسبت به نحوه استفاده فرزندان از وسایل نقلیه، در بسیاری از حوادث به اندازه سهل‌انگاری خود نوجوانان مؤثر است. پدر یا مادری که با تصور محلی و ساده‌دلانه اجازه استفاده از موتور را بدون رعایت اصول ایمنی می‌دهد، در واقع در شکل‌گیری زنجیره خطر سهیم است. موضوع دیگر، نقش رسانه‌ها و مطالبه‌گران اجتماعی است. رسانه‌ها اگر تنها به انتشار خبر تصادف بسنده کنند، عملاً در چرخه تکرار خاموش این حوادث مشارکت کرده‌اند. آنچه جامعه امروز استان نیاز دارد، نقدی پیوسته و عمومی نسبت به رفتار رانندگی و مطالبه آموزش و نظارت است. پلیس نیز باید در کنار برخورد قانونی، سهمی در آموزش عمومی و گفت‌وگوی فرهنگی با جوانان ایفا کند؛ گفت‌وگویی بی‌واسطه که منجر به درک خطر شود، نه ترس از قانون. تصادف فندخت شاید آماری کوچک در جدول روزانه حوادث باشد، اما اثر اجتماعی آن بسیار عمیق‌تر است. این دو نوجوان، آخرین قربانیان بی‌احتیاطی نخواهند بود اگر جامعه در برابر غفلت فرهنگی خود سکوت کند. خراسان جنوبی به آموزش عملی در خانواده، مدرسه، پویش‌های محلی و رسانه‌ها نیاز دارد؛ آموزشی که به مردم یادآوری کند موتور و ماشین ابزار زندگی‌اند، نه وسیله هیجان. فرهنگ رانندگی، زخمی است که هر روز در استان تازه می‌شود. درمان این زخم نه در برخورد پلیسی، بلکه در اصلاح تدریجی رفتار اجتماعی و انتقال آگاهی است؛ از خانه‌ها تا کلاس درس، از جاده فندخت تا خیابان‌های بیرجند.(لطفاً نظرات و پیشنهادات خود درباره این سرمقاله را از طریق 09155665782 ارسال بفرمایید)