جم- بازار طلا در مرداد ۱۴۰۵ به نقطه عطفی رسیده که پیش‌بینی مسیر آن تا پایان سال، بیش از هر زمان دیگری به هم‌افزایی دو متغیر حیاتی یعنی اونس جهانی و نرخ دلار در ایران گره خورده است. در حالی که هر گرم طلای ۱۸ عیار با قیمتی حدود ۱۹ میلیون و ۲۰۰ هزار تومان دادوستد می‌شود و اونس نیز در کانال ۴۳۷۶ دلاری قرار دارد، نرخ دلار بر مدار ۱۸۷ هزار تومان در نوسان است. اما آنچه این معادله را حساستر از همیشه می‌کند، وجود حباب منفی ۳ درصدی در بازار داخلی است؛ پدیده‌ای که نشان می‌دهد طلا در حال حاضر پایین‌تر از ارزش محاسباتی خود معامله می‌شود و در صورت افزایش تقاضا در ماه‌های آینده، این فاصله منفی می‌تواند به یک اهرم فشار صعودی قابل توجه تبدیل شود و رشد احتمالی اونس و دلار را چند برابر کند.در سوی دیگر مرزها، تازه‌ترین گزارش‌های اقتصادی آمریکا سیگنال‌های مهمی را برای فلز زرد مخابره کرده‌اند. کاهش تورم سالانه از ۳.۵ به ۳.۴ درصد و ثبت تورم هسته در سطح ۲.۵ درصد، در کنار گزارش ضعیف بازار کار و انتشار شاخص قیمت تولیدکننده بدون رشد ماهانه، انتظارات برای افزایش نرخ بهره فدرال رزرو را به شدت تحت فشار قرار داده است. این ترکیب داده‌ها در حالی فضای مساعدتری را برای طلا ترسیم می‌کند که تورم همچنان فاصله معناداری با هدف ۲ درصدی فدرال رزرو دارد و همین فاصله، مهم‌ترین برگ برنده برای حفظ احتیاط در بازارهای جهانی باقی مانده است. تحلیلگران معتقدند تا روشن‌تر شدن مسیر سیاست پولی در پاییز، بازار طلا همچنان به تک‌تک داده‌های اشتغال و تورم واکنش نشان خواهد داد و هرگونه انحراف از روند فعلی می‌تواند سناریوهای قیمتی را دگرگون کند.

سناریوی پایه، طلا را در مسیر ۲۱ تا ۲۳ میلیون تومان قرار می‌دهد

بر اساس سناریوی پایه که در شرایط فعلی بیشترین قرابت را با واقعیت‌های اقتصادی دارد، انتظار می‌رود اونس جهانی در محدوده ۴۳۰۰ تا ۴۶۰۰ دلار باقی بماند و نرخ دلار نیز در کانال ۱۸۰ تا ۲۰۰ هزار تومان نوسان کند. در این وضعیت که می‌توان آن را معقول‌ترین حالت برای ماه‌های پیش‌رو در نظر گرفت، تداوم تورم داخلی و باقی‌ماندن حباب منفی طلا، قیمت هر گرم طلای ۱۸ عیار را به مرز ۲۱ تا ۲۳ میلیون تومان تا پایان سال خواهد رساند. این سناریو با بخش قابل توجهی از برآوردهای جدید بازار همخوانی دارد و نشان می‌دهد که حتی در غیاب شوک‌های سیاسی یا اقتصادی بزرگ، طلا ظرفیت حفظ سطوح تاریخی خود و حرکت تدریجی به سمت قله‌های جدید را دارد، مشروط بر اینکه دلار از کریدور فعلی خارج نشود و اونس نیز اصلاحی عمیق را تجربه نکند.

اما اگر شرایط به نفع طلا رقم بخورد و شاهد تداوم ضعف بازار کار آمریکا، کاهش بیشتر تورم و تقویت انتظارات برای کاهش نرخ بهره باشیم، هم‌زمانی این عوامل با ادامه خرید بانک‌های مرکزی و ریسک‌های ژئوپلیتیک، می‌تواند اونس را تا مرز ۴۸۰۰ تا ۵۰۰۰ دلار بالا بکشد. در چنین فضایی، اگر نرخ دلار نیز از سد ۱۸۷ هزار تومانی عبور کرده و خود را به محدوده ۲۰۰ تا ۲۲۰ هزار تومان برساند، قیمت طلای ۱۸ عیار با عبور از حباب منفی فعلی، به راحتی وارد کانال ۲۳ تا ۲۶ میلیون تومان خواهد شد و در سناریوهای هیجانی حتی لمس سطوح بالاتر از ۲۶ میلیون نیز دور از ذهن نخواهد بود. این وضعیت صعودی که بسیاری از سرمایه‌گذاران خوش‌بینانه منتظر آن هستند، در صورت تحقق، بازار را با موجی از تقاضای سفته‌بازانه مواجه خواهد کرد که در آن حباب منفی فعلی نه تنها جبران می‌شود، بلکه زمینه‌ساز شکل‌گیری حباب مثبت جدیدی خواهد گردید.

 اصلاح اونس به تنهایی نمی‌تواند طلای ایران را سقوط دهد

در مقابل، سناریوی نزولی را نباید نادیده گرفت؛ سناریویی که در آن افزایش دوباره تورم آمریکا، بهبود غیرمنتظره بازار کار و اتخاذ موضع سخت‌گیرانه‌تر فدرال رزرو، دلار جهانی را تقویت کرده و اونس را به محدوده ۴۰۰۰ تا ۴۲۰۰ دلار بازمی‌گرداند. با این حال، آنچه این سناریو را در بازار ایران پیچیده‌تر می‌کند، نقش تعیین‌کننده تحولات سیاسی داخلی و نرخ ارز است. اگر هم‌زمان با اصلاح اونس، اخبار مثبتی از مذاکرات یا کاهش تنش‌های منطقه‌ای به گوش برسد که دلار را به کانال ۱۶۰ تا ۱۷۰ هزار تومان بازگرداند، آنگاه طلای ۱۸ عیار می‌تواند تا محدوده ۱۷ تا ۱۹ میلیون تومان اصلاح شود. اما تحقق این وضعیت نیازمند تغییرات بنیادین در شرایط فعلی است و صرفاً اصلاح چندصد دلاری اونس به تنهایی نمی‌تواند سقوط قیمت طلا را در ایران تضمین کند، چراکه هر گونه افزایش هم‌زمان دلار می‌تواند اثر کاهش اونس را به کلی خنثی سازد و حتی در برخی موارد، رشد دلار می‌تواند بر افت اونس غلبه کرده و قیمت نهایی را افزایش دهد.

در معادله طلای ایران، دلار اهرم تعیین‌کننده‌تر از اونس است

نکته ظریف و کلیدی که بسیاری از تحلیل‌ها از آن غافل می‌شوند، وابستگی شدید قیمت طلای ایران به حاصل‌ضرب اونس جهانی در نرخ دلار است؛ به‌گونه‌ای که تغییر هر یک از این دو متغیر می‌تواند کل معادله را دگرگون کند. با توجه به داده‌های فعلی و سناریوهای مطرح شده، می‌توان گفت کفه ترازو در حال حاضر بیش از آنکه به سمت ریزش سنگین متمایل باشد، بر ماندگاری قیمت‌ها در سطوح بالا و حرکت تدریجی به سمت مرزهای جدید استوار است. با این حال، سرمایه‌گذاران هوشمند می‌دانند که پیش‌بینی قیمت در بازارهای انعطاف‌پذیری نظیر طلا و ارز، هرگز به یک عدد قطعی ختم نمی‌شود و مسیر واقعی، همواره وابسته به داده‌های تازه اقتصادی آمریکا، تحولات سیاسی و رفتار بازیگران بازار ارز ایران در ماه‌های باقی‌مانده خواهد بود. آنچه در این میان قطعی به نظر می‌رسد، لزوم پایش مستمر متغیرهای کلیدی و به‌روزرسانی مداوم تحلیل‌هاست، چرا که در دنیای پرنوسان امروز، تنها قطعیت موجود، خودِ بی‌ثباتی است.