کاری – کشف معدنی با ذخیره تقریبی ۶۱ تن طلا در خراسان جنوبی، بار دیگر شرق کشور را بر سر زبان‌ها انداخته است. این خبر که توسط یکی از اعضای کمیسیون صنایع و معادن مجلس اعلام شد، رسماً استان ما را وارد باشگاه استان‌های «طلایی» می‌کند؛ اما این عضویت ملی، چه سودی برای مردم بومی استان داشته است؟ به نظر می‌رسد این ثروت عظیم، تنها برای سر تیتر شدن اخبار پایتخت مفید است، در حالی که موتور توسعه واقعی خراسان جنوبی همچنان با بنزین محرومیت کار می‌کند. این ظرفیت، اگر تبدیل به یک فرصت طلایی برای بومی‌سازی زنجیره ارزش نشود، به سادگی تبدیل به یک خاطره‌ی معدنی خام‌فروش خواهد شد. قرار گرفتن در ردیف استان‌های راهبردی حوزه طلا، برای خراسان جنوبی که سال‌هاست با کمبود زیرساخت و معضلات صنعتی دست و پنجه نرم می‌کند، می‌توانست تولد دوباره‌ای باشد. اما در این میان، یک سایه سنگین دیده می‌شود: سایه خام‌فروشی. تجربه تاریخی ما نشان داده است که معادن بزرگ اغلب به جای اشتغال‌زایی پایدار و تکمیل زنجیره ارزش در محل کشف، تنها خوراک کارخانجات خارج از استان شده‌اند. آیا ۶۱ تن طلای کشف‌شده، قرار است صرفاً پشتوانه اقتصادی تهران باشد و مردم بیرجند و شهرستان های استان همچنان با محدودیت‌های معیشتی دست و پنجه نرم کنند؟
عضو کمیسیون صنایع و معادن مجلس به درستی به موانع زیست‌محیطی و اداری اشاره
کرده است؛ اما این موانع، برای خراسان جنوبیِ خشک و کم‌آب، شمشیر دو لبه است. توسعه بدون ملاحظات دقیق اقلیمی در این استان، نه تنها سود اقتصادی نمی‌آورد، بلکه می‌تواند فاجعه‌ای جبران‌ناپذیر برای منابع حیاتی باقی‌مانده به بار آورد. نکته اینجاست: آیا دستگاه‌های متولی، با آن بوروکراسی کند و پر پیچ و خم، توانسته‌اند راهبردی بین «حفظ محیط زیست» و «بهره‌برداری اصولی» پیدا کنند؟ یا همچنان بر سر میزهای تصمیم‌گیری تهران، توسعه استان قربانی کاغذبازی اداری خواهد شد؟
نگرانی کمیسیون صنایع از توقف پروژه‌ها به‌دلیل
چالش‌های محیط‌زیست، یک هشدار جدی است. ورود فوری و قاطع وزارت صمت، نه برای صدور مجوزهای جدید، بلکه برای رفع بن‌بست‌های مدیریتی ضروری است. اگر هماهنگی میان بخش معدن و نهادهای حفاظت از منابع طبیعی در همین استان به یک تفاهم عملیاتی نرسد، این معدن عظیم نیز به سرنوشت معادن قبلی دچار خواهد شد: طلایی که زیر زمین بماند، یا طلایی که فقط
به صورت ماده اولیه از استان خارج شود.
آنچه از این کشف بزرگ باید استخراج شود،
صرفاً شمش طلا نیست؛ بلکه باید ارزش افزوده، دانش فنی و شرکت‌های دانش‌بنیان
وابسته باشد. استان نیازمند کارخانجات
فرآوری، پالایشگاه‌های کوچک و مراکز تحقیق
و توسعه در حوزه متالوژی است، نه صرفاً تریلی‌هایی که بار سنگین طلا را از استان خارج می‌کنند. اگر نمایندگان استان در مجلس و مدیران استانی نتوانند این مطالبه کلیدی را به یک پروژه ملی تبدیل کنند، این ۶۱ تن، تنها یادآور فرصت‌های از دست رفته خواهد بود.
کشف معدن طلا فرصتی راهبردی است، اما این فرصت با «مدیریت منفعل» از دست خواهد رفت. آینده این گنجینه، در گرو سه اصل است: اصول‌گرایی در بهره‌برداری، تعهد بی‌چون و چرا به محیط زیست استان،
و تضمین سهم واقعی و ملموس مردم خراسان
جنوبی از منافع مالی. زمان حرف‌های کلیشه‌ای گذشته است؛ مردم این منطقه نیازمند دیدن کارخانه، آموزش فنی و ثبات اقتصادی ناشی از این ثروت ملی هستند، نه صرفاً اعلام آمارهای ذخیره.
جعفری – استاندار خراسان جنوبی، در نشست شورای هماهنگی مبارزه با مواد مخدر استان با
