سهم نوجوانان محله پرجمعیت الهیه و سایت کویرتایر بیرجند از عدالت ورزشی، دو تیر دروازه فلزی وسط میدانی پر از خار و شیشه یا ویراژ دادن میان خودروها در خیابانهای پرخطر است؛ محرومیتی خاموش که در غیاب نبود زمین بازی استاندارد و ناتوانی خانوادهها در پرداخت شهریه باشگاههای خصوصی، شور و نشاط ورزشی نسل نوجوان این محلات نوساز را به کنج خلوت گوشیها و کوچ ناخواسته به فضای مجازی کشانده است.به گزارش ایرنا توسعه زیرساختهای ورزشی و تفریحی در محلات نوساز حاشیه امنی در برابر آسیبهای اجتماعی محسوب میشود و ساکان این محله پس از چند سال سکونت انتظار دارند که حداقل ها چنین نیازهایی دیده و رفع شود.
محله الهیه یکی از مناطق نوساز شهری است که از حدود یک دهه قبل با واسطه واحدهای مسکن مهر در شمال بیرجند قد علم کرد.از آنجایی که مسکنهای مهر واگذار شده در این منطقه مربوط به اقشار مختلف است عمدتا خانوادههای جوان و دارای چند فرزندی در نقطه شهری ساکن شده اند.اما نادیده گرفته شدن سرانه فضای ورزشی در یک محله پرجمعیت مانند «الهیه» باعث شده که نوجوانان نه به اختیار، که به اجبار، کوچ مجازی را بر بازیهای واقعی ترجیح میدهند. نبود زمین بازی استاندارد، زخمی عمیق بر پیکره سلامت نسل جدید این محله است؛ زخمی که با بیتوجهی مسئولان و افزایش بیتحرکی، عمیقتر خواهد شد.
یکی از اهالی محله الهیه بیرجند در گفتوگو با ایرنا ضمن گلهمندی شدید از تبعیض در توزیع امکانات شهری گفت: «چرا باید بچههای الهیه و سایت کویرتایر با بقیه بچههای شهر فرق داشته باشند؟ در برخی محلات، شهرداری زمینهای بازی را آسفالت و فنسکشی کرده، اما سهم محله الهیه فقط دو تیر دروازه است که وسط یک میدان خاکی رها شده؛ میدانی که آنقدر پر از خار، شیشه و نخاله است که هیچ بچهای جرأت نمیکند در آن بدود!» وی با اشاره به وضعیت به مراتب نگرانکنندهتر محله «سایت کویرتایر» ادامه داد: «در خیابان امامیه و مجتمعهای اطراف، بچهها حتی همین زمین خاکی خطرناک را هم ندارند؛ فرزندان ما وسط خیابانهای رفتوآمدی و پرخطر بازی میکنند؛ نکته تاملبرانگیز اینجاست که حتی برخی کارکنان خود شهرداری هم در این مجتمعها سکونت دارند، اما مسئولان کماکان چشمان خود را بر این خطر روزمره بستهاند.»
شکاف طبقاتی؛ از باشگاه خصوصی تا حسرت یک چمن محلهای
این شهروند به وضعیت اقتصادی خانوادههای این مناطق اشاره کرد و افزود: «خانوادههای شمال شهر یا محلات نوساز تمکن مالی آنچنانی ندارند که بچههایشان را به باشگاههای خصوصی و گرانقیمت بفرستند لذا اگر شهرداری یا هر ارگان متولی، یک زمین امن و تمیز ایجاد کند، خود خانوادهها بچهها را از فضای مجازی دور میکنند و به سمت ورزش میفرستند اما وقتی فضایی نیست، بچهها یا در خیابانها سرگردانند یا در پارکها دور هم جمع میشوند و تمام وقتشان پای گوشی میگذرد.»
کورسهای شبانه بهجای رقابتهای ورزشی
پیامد نبود امکانات ورزشی در محله الهیه، تنها به نشستن پای صفحه گوشی و انزوای فردی ختم نمیشود؛ روی دیگر این سکه، سرریز شدن انرژی و هیجان نوجوانی در مسیرهای پرخطر و حادثهآفرین است. خیابانها که خالی از زمین بازی استاندارد باشند، آسفالت بلوارها به پیست مسابقات مرگبار موتور سواری تبدیل میشود.یکی از نوجوانان ساکن محله الهیه در گفتوگو با ایرنا، روایتی تکاندهنده از روزمرگی همسنوسالهایش ارائه داد و گفت:«وقتی هیچ زمین چمن یا سالنی برای فوتبال و بسکتبال نیست، بچهها برای اینکه سرگرم شوند و هیجانشان را خالی کنند، به سمت موتور و موتورسواری کشیده میشوند؛ چون اکثر آنها زیر سن قانونی هستند و گواهینامه ندارند، پلاک موتورها را مخدوش یا دستکاری میکنند تا گیر پلیس نیفتند.»
مهدی افزود:« سال گذشته همین جا در محله خودمان، ۶ نفر از بچهها و نوجوانان بر اثر سرعت زیاد و تصادف با موتور جانشان را از دست دادند؛ خیلی از بچههای الهیه آخر شبها با بچههای محله موسیبنجعفر (ع) به انتهای بلوار پیامبر اعظم میروند و کورس سرعت میگذارند.»وی یادآور شد: «در این میان، تعقیب و گریز با پلیس هم اتفاق میافتد؛ موتورها توقیف میشوند و خانوادههایی که خودشان با مشکلات معیشتی دستوپنجه نرم میکنند، مجبورند هزینههای سنگین جریمه و پارکینگ را بدهند تا موتور را ترخیص کنند.»
این شهروند نوجوان تاکید کرد: «اگر در همین محله یک زمین چمن، یک پیست کوچک ایمن یا یک سالن ورزشی وجود داشت که بچهها انرژیشان را با فوتبال و ورزشهای دیگر تخلیه کنند، کدام نوجوانی جانش را کف دستش میگذاشت و آخر شبها در تاریکی بلوارها مسابقه سرعت میداد؟ خانوادههای ما شبها تا وقتی به خانه برگردیم، از ترس شنیدن خبر تصادف آرام و قرار ندارند.»
زمینهای غیر استاندارد زیر ذره بین استاندارد
نکته حائز اهمیت در مطالبات اهالی محله الهیه و سایت کویرتایر بیرجند، تنها کمبود فضای ورزشی نیست؛ بلکه نبود ایمنی و الزامات استاندارد در همان حداقلهای موجود است. زمین خاکی رهاشده با دو تیر دروازه غیراستاندارد و محوطهای پر از خار و شیشه، دقیقاً نقطه مقابل مصوبات استانی در حوزه سلامت شهروندان قرار دارد.این در حالی است که اخیراً مدیرکل استاندارد
با تاکید بر اهمیت ایمنی تجهیزات بازی کودکان
و خانوادهها اعلام کرده است:«موضوع استانداردسازی تجهیزات زمینهای بازی در شورای استاندارد استان بررسی و مقرر شده شهرداریها و دهیاریها نسبت به اخذ مجوز و گواهینامه استاندارد برای این تجهیزات اقدام کنند.»مصطفی بذری با هشدار درباره اینکه هرگونه نقص فنی، فرسودگی یا رعایت نکردن الزامات ایمنی میتواند منجر به حوادث و آسیبهای جبرانناپذیر شود، تصریح کرده است که شهرداریها موظفند تجهیزات موجود در زمینهای بازی را شناسایی و فرآیند اخذ گواهینامه استاندارد آنها را پیگیری کنند.وی همچنین از انجام ۳۱۹ مورد بازرسی از تجهیزات شهربازیها و فضاهای تفریحی در یک سال گذشته خبر داده و بر استمرار نظارتها تأکید کرده است.
اهمیت توجه به نیاز جوانان در زیرساخت های
ورزشی تا جایی است که حتی استاندار خراسان
جنوبی هم ۲۶ شهریور امسال در نشست مشترک و هم اندیشی شهرداران خراسان جنوبی بر ضرورت توجه شهرداریها به نیازهای نسل جوان و بانوان در اجرای پروژههای شهری تأکید کرد و گفت: در طراحی و اجرای طرحهای شهری باید ذائقه و سلیقه جوانان و همچنین ملاحظات بانوان مورد توجه قرار گیرد.سید محمد رضا هاشمی افزود: خانوادهها به نشاط اجتماعی نیاز دارند و شهرداریها میتوانند با اجرای برنامههای فرهنگی، ورزشی و اجتماعی در بوستانها و فضاهای شهری، نقش مؤثری در افزایش نشاط جامعه داشته باشند.
زیرساختهای ورزشی محله الهیه در حال توسعه است
سرپرست سازمان فرهنگی و ورزشی شهرداری
بیرجند هم گفت: با وجود تازهتأسیس بودن محله الهیه، اقدامات مختلفی برای توسعه فضاهای ورزشی، تندرستی و فرهنگی این محله انجام شده و برنامهریزی برای تجهیز سایر فضاها نیز در دستور کار قرار دارد.حمیدرضا حبیبی در گفت و گو با ایرنا اظهار کرد: در فضای سبز و بوستانهای محدوده الهیه، نسبت به نصب تجهیزات ورزشی و تندرستی اقدام شده و برنامهریزی برای تجهیز سایر فضاهای این محله نیز انجام شده است.وی درباره وضعیت زمین ورزشی مورد مطالبه اهالی افزود: فنسکشی و زیرسازی این زمین در مرحله طراحی و تامین اعتبار قرار دارد و به محض طی این مراحل، عملیات اجرایی آن آغاز خواهد شد.
سرپرست سازمان فرهنگی و ورزشی شهرداری بیرجند با اشاره به ظرفیتهای ورزشی موجود در خیابان امامیه و محدوده پیرامونی آن گفت: در این محدوده فضاهای ورزشی مختلفی وجود
دارد که از جمله آنها میتوان به سالن ورزشی فجر انقلاب که در اختیار اداره ورزش و جوانان است، دو زمین چمن مصنوعی در دو مدرسه و همچنین تجهیزات ورزشی و تندرستی در بوستانهای الهیه و مجیدیه اشاره کرد.
حبیبی همچنین درخصوص وضعیت زمین خاکی مورد مطالبه شهروندان اظهار کرد: شهردار منطقه یک بیرجند وعده داده است پاکسازی این زمین طی یکی دو روز آینده انجام شود.وی در ادامه با تشریح فعالیتهای خانه محله الهیه گفت: در این مجموعه برنامههای متنوع فرهنگی، آموزشی و اجتماعی برای گروههای مختلف محله اجرا میشود.وی افزود: مشارکت در برگزاری کلاسهای تقویتی و پیشخوانی ویژه دانشآموزان مقطع ابتدایی، کلاس آموزش خیاطی، کارگاههای آموزشی پیش از ازدواج و همچنین کارگاههای آموزشی بلوغ و نوجوانی به صورت جداگانه برای والدین و نوجوانان از جمله این برنامههاست.
سرپرست سازمان فرهنگی و ورزشی شهرداری
بیرجند ادامه داد: دورههای آموزش خانواده با موضوعاتی از جمله مهارت گفتوگوی همسران، مهارت فرزندپروری، مهارت حل تعارض، جایگاه خانواده و نقشهای جنسیتی نیز در خانه محله الهیه برگزار میشود.حبیبی با اشاره به اقدامات حمایتی شهرداری در این محله گفت: حمایت از افراد دارای معلولیت از طریق تهیه اقلامی مانند ویلچر و سمعک، مناسبسازی محل سکونت این افراد و همچنین تامین بخشی از هزینههای درمان بیماران خانوادههای نیازمند، از دیگر اقدامات انجام شده است.وی تهیه لوازمالتحریر برای دانشآموزان نیازمند را از دیگر اقدامات حمایتی برشمرد و گفت: در این زمینه لوازم التحریر مورد نیاز ۸۶ دانشآموز نیازمند تامین شده است.سرپرست سازمان فرهنگی و ورزشی شهرداری بیرجند تاکید کرد: رویکرد شهرداری در محله الهیه تنها محدود به توسعه زیرساختهای ورزشی نیست و همزمان برنامههای فرهنگی، آموزشی و اجتماعی با هدف ارتقای کیفیت زندگی و حمایت از گروههای مختلف ساکن در این محله دنبال میشود.


