نسرین کاری- اشکان سلیمانی، جهانگرد و طبیعت‌گرد ایرانی که بیش از دوازده سال از عمر خود را در سفر و شناخت طبیعت و فرهنگ ایران گذرانده است، در تازه‌ترین تجربه‌اش مسیر تهران تا بیرجند را با موتورسیکلت طی کرده؛ سفری که او آن را «سفری به قلب تمدن» می‌نامد. سلیمانی در گفت‌وگویی تفضیلی با خبرنگار آوا ، خراسان جنوبی را «قطب آینده گردشگری ایران» معرفی کرد و از تجربه لمس تاریخ، اقلیم‌های گوناگون و مهمان‌نوازی مردمان این خطه سخن گفت. او باور دارد که این استان، با ترکیب بی‌نظیر طبیعت کویری، کوهستانی و تاریخی، می‌تواند یکی از بزرگ‌ترین مقصدهای گردشگری کشور شود به‌شرط آن‌که آموزش، زیرساخت و تبلیغات همگام با ظرفیت‌های فرهنگی آن پیش برود.

از آسمان تا خاک؛ دوازده سال سفر
در مسیر شناخت ایران

سلیمانی که در سال‌های گذشته با وسایل گوناگونی چون هواپیما، قطار، کشتی، خودرو و حتی پیاده به نقاط مختلف ایران سفر کرده، می‌گوید هیچ‌چیز مانند سفر با موتور، حس واقعی آزادی و لمس سرزمین را به او نداده است. او در توضیح این تجربه می‌گوید: موتور برای من فقط وسیله‌ای برای حرکت نیست، بلکه ابزاری است برای درک هوا، زمین و مردم. وقتی در جاده هستی، تغییر دمای هوا را با پوستت حس می‌کنی، بوی خاک باران‌خورده را می‌شنوی و می‌توانی از هر مسیر فرعی عبور کنی و به قلب روستا یا کویر بروی. دیگر دغدغه‌ی پارک یا هزینه‌های بالا نداری. سفر با موتور یعنی آزادی مطلق و ارتباط واقعی با سرزمین. او در این دوازده سال، تقریباً تمام استان‌های ایران را دیده است، اما معتقد است شرق کشور هنوز ناشناخته و بکر مانده است؛ جایی که تمدن، خاک و انسان در سکوتی زیبا کنار هم تنفس می‌کنند.

مسیر پرماجرا از تهران تا قلب شرق

در تازه‌ترین سفرش، اشکان سلیمانی از تهران حرکت کرد و مسیرش از شهرهای تمران، سرخه، سمنان، دامغان، شاهرود و گرگان گذشت. از توسکستان و قاسم‌آباد به اسفراین، نیشابور، تربت‌حیدریه، خواف و گناباد رفت و در نهایت به بیرجند رسید و پس از توقف چندروزه، از مسیر طبس به تهران بازگشت. او می‌گوید: این سفر برایش فقط یک جابه‌جایی جغرافیایی نبود، بلکه تجربه‌ای فرهنگی و تاریخی بود که در هر کیلومتر، روایتی تازه از تمدن و انسان ایرانی را برایش زنده کرد. وقتی وارد خراسان جنوبی شدم، احساس کردم دروازه‌ای به تاریخ باز شده است. کمتر جایی در ایران دیده‌ام که در فاصله‌ای کمتر از ده کیلومتر، از منطقه‌ای سردسیر و کوهستانی وارد بیابانی داغ شوی. این تضاد اقلیمی در کنار معماری بومی و فرهنگ کهن مردم، خراسان جنوبی را به یک کلاس زنده‌ی تمدن تبدیل کرده است.

بیرجند؛ شهری که
تاریخ در آن جاری است

او بخش عمده‌ای از سفر خود را در بیرجند و مناطق اطراف آن گذرانده است؛ شهری که به گفته‌ی او «با هر قدم، بوی تاریخ می‌دهد.«قلعه‌ای که در قلب شهر بیرجند قرار دارد، یکی از زیباترین بناهایی است که دیده‌ام. بافت خشتی و قدیمی شهر، محله‌ی بیژن و کوچه‌های باریکش، خانه‌هایی که هنوز بوی کاهگل می‌دهند، و مردمانی که با لبخند پاسخ سلامت را می‌دهند، همه در کنار هم حس اصالت را به انسان منتقل می‌کنند.
بیرجند برای من فقط یک شهر نیست، یک یادگار زنده از روزگار ایران کهن است. او به روستاهای اطراف بیرجند از جمله دیهوک و خور نیز اشاره می‌کند و می‌گوید:در مسیر بیرجند به قاین، کاروانسراهای متعددی را دیدم. باورم نمی‌شد در این محدوده کوچک چنین تعداد زیادی از بناهای تاریخی وجود دارد. به نظر من، خراسان جنوبی صاحب نخستین الگوی “هتل‌های زنجیره‌ای جهان” است. هر کاروانسرا بخشی از شبکه‌ای بوده که در دوران جاده ابریشم، شرق و غرب را به هم پیوند می‌داده است.»

جاده‌های بکر شرق؛
سفر در مسیر نور و سکوت

اشکان سلیمانی در ادامه از جاده‌های بکر شرق ایران یاد می‌کند و به‌ویژه مسیر بیرجند – طبس را «یکی از زیباترین جاده‌های جهان» می‌داند.او عنوان می کند: در مسیر بیرجند به طبس، با کویری مواجه شدم که در هر لحظه رنگ عوض می‌کرد. غروب آنجا تجربه‌ای فراتر از توصیف بود. در همان مسیر، لاستیک جلو موتورم پنچر شد و زمین خوردم، اما حتی آن حادثه هم نتوانست از لذت این مسیر کم کند.وقتی آفتاب در افق فرو می‌رفت و سایه‌ی کوه‌ها روی شن‌ها می‌افتاد، حس می‌کردم در نقاشی قدم می‌زنم. هر لحظه‌اش ارزش زندگی داشت. او مسیر خواف به ازوزن و گناباد را نیز از جاده‌های کمترشناخته‌شده اما بی‌نظیر ایران معرفی می‌کند و می‌گوید این مسیرها ظرفیت تبدیل به مقصد تورهای بین‌المللی موتورسواری را دارند.

ظرفیت‌های پنهان و چالش‌های پیش‌رو

سلیمانی معتقد است خراسان جنوبی می‌تواند یکی از سه قطب اصلی گردشگری ایران باشد، اما هنوز آن‌طور که باید شناخته نشده است.. زیرساخت‌ها در حال رشد است، فرودگاه‌ها و جاده‌ها توسعه پیدا کرده‌اند،اما باز هم کافی و به اندازه نیستند. اما حلقه‌ی مفقوده‌ی گردشگری در این استان، آموزش نیروی انسانی و تبلیغات مؤثر است. بوم‌گردی‌ها زیاد شده‌اند، اما بسیاری از آن‌ها بدون آموزش راه‌اندازی می‌شوند و این مسئله می‌تواند کیفیت تجربه‌ی گردشگر را پایین بیاورد.
او بر نقش رسانه‌ها و شبکه‌های اجتماعی تأکید دارد: در دنیای امروز، دیده‌شدن با تبلیغات سنتی ممکن نیست. خراسان جنوبی باید خودش را در فضای مجازی معرفی کند. سوشال‌مدیا، یوتیوب و اینستاگرام ابزارهای مهمی‌اند که می‌توانند گردشگری را از رکود بیرون بیاورند.

مردمی با چهره‌ی مهربانی
و ریشه‌ی تمدن

در بخش دیگری از گفت‌وگو، این جهانگرد از مهمان‌نوازی مردم خراسان جنوبی با شور و احترام یاد می‌کند. در هیچ جای ایران، چنین مهربانی طبیعی و صادقانه‌ای ندیده‌ام. در قائن و گناباد، مردم مرا به خانه‌شان دعوت کردند، چای زعفران آوردند و از سفرم پرسیدند. در بیرجند، وقتی گفتم مسافرم، لبخند زدند و گفتند “خانه‌ی ما خانه‌ی توست”. این حس انسانی، بزرگ‌ترین سرمایه‌ی گردشگری است. بناها را می‌شود بازسازی کرد، اما روح مردم را نه. او معتقد است گردشگری در خراسان جنوبی فقط دیدن طبیعت نیست، بلکه تجربه‌ی ارتباط انسانی است؛ جایی که هنوز صمیمیت، اصالت و آرامش در زندگی مردم جریان دارد.

دعوت به سفر و جسارت در شروع

در پایان گفت‌وگو، سلیمانی پیامی به جوانان و دوست‌داران سفر دارد: برای سفر، لازم نیست همه‌چیز ایده‌آل باشد. لازم نیست موتور گران‌قیمت یا تجهیزات حرفه‌ای داشته باشید. فقط شروع کنید. وقتی حرکت کنید، چالش‌ها خودش به شما راه را یاد می‌دهد. مهم شروع کردن است، نه کامل بودن. سفر یعنی تجربه، و تجربه یعنی زندگی.
او در پایان تأکید می‌کند که قصد دارد در آینده با نگاه تخصصی‌تر، دوباره به خراسان جنوبی بازگردد و با مستندسازی تصویری، زیبایی‌ها و ظرفیت‌های این استان را در فضای مجازی به مردم جهان معرفی کند. خراسان جنوبی سرزمین عطر زعفران، صدای دوتار و لبخند مردمانش است. جایی که تاریخ در خاکش نفس می‌کشد و هنوز صدای کاروان‌ها از دل کویر به گوش می‌رسد. اینجا نه فقط مقصد سفر، بلکه مقصد تفکر است.