کاری – سفر سیدرضا امیری‌صالحی، وزیر میراث فرهنگی، گردشگری و صنایع دستی به خراسان جنوبی، حامل نشانه‌هایی روشن از تغییر نگاه ملی به این استان بود؛ نگاهی که بر روایت‌سازی حرفه‌ای، معرفی هدفمند ظرفیت‌ها و تبدیل داشته‌های فرهنگی و طبیعی به موتور محرک اقتصاد گردشگری استوار است. در این میان، تأکید مدیرکل میراث فرهنگی استان و مدیرکل گردشگری داخلی وزارتخانه بر نقش کلیدی طبس و ظرفیت منحصربه‌فرد سه‌قلعه، ابعاد اجرایی این رویکرد جدید را شفاف‌تر کرد.
گفت‌وگو با مردم و زیارت در طبس
در این سفر، وزیر میراث فرهنگی، گردشگری و صنایع دستی از روستای تاریخی اصفهک در شهرستان طبس بازدید کرد؛ روستایی که به‌عنوان نمونه‌ای موفق از احیای بافت تاریخی و گردشگری بومی، مورد توجه ویژه قرار گرفته است. صالحی در جریان این بازدید، با مردم محلی به گفت‌وگو نشست و از نزدیک در جریان دغدغه‌ها، مطالبات و ظرفیت‌های گردشگری روستا قرار گرفت. کودکان اصفهک نیز با شعرخوانی و دف‌نوازی، صحنه‌ای صمیمی و فرهنگی از استقبال مردمی را رقم زدند که مورد توجه وزیر قرار گرفت. همچنین وزیر میراث فرهنگی در ادامه حضور خود در طبس، به زیارت آستان مقدس امامزاده حسین بن موسی‌الکاظم (ع) مشرف شد و این مکان مذهبی ـ تاریخی را یکی از محورهای مهم گردشگری زیارتی شرق کشور عنوان کرد.
روایت ملی از خراسان کویری
وزیر میراث فرهنگی شامگاه پنج‌شنبه در گفتگوی وزیر با مدیران و فعالان گردشگری با عذرخواهی از فشردگی زمان جلسه گفت: «از اینکه فرصت شنیدن نظرات همه عزیزان فراهم نشد عذرخواهی می‌کنم و امیدوارم در فرصتی دیگر صدای تک‌تک شما را بشنوم.» وی با تأکید بر ظرفیت‌های کم‌نظیر خراسان جنوبی در سه حوزه میراث فرهنگی، گردشگری و صنایع دستی افزود: «وظیفه ما افزایش آگاهی ملت ایران و کشورهای هدف گردشگری نسبت به این ظرفیت‌هاست.»
خراسان جنوبی در اولویت تولید محتوای فاخر
امیری‌صالحی با اشاره به بازارهای هدف گردشگری ایران شامل آسیای میانه، قفقاز، کشورهای همسایه خلیج فارس، کشورهای بزرگ اسلامی، هند، چین و روسیه تصریح کرد: «تولید محتوای فاخر و چندزبانه یکی از اولویت‌های اصلی وزارتخانه است و خراسان جنوبی در اولویت این برنامه قرار دارد.» به گفته وزیر، محتوای شش‌زبانه برای رسانه‌ها، آژانس‌های گردشگری و شبکه‌های اجتماعی بین‌المللی تولید خواهد شد تا تصویر تازه‌ای از استان در سطح جهانی شکل گیرد.
وزیر میراث فرهنگی با تأکید بر اهمیت روایت‌سازی گفت: «آنچه مهم است میزان هزینه نیست، بلکه تصویری است که از خراسان کویری، میراث، فرهنگ، تمدن، موسیقی، شعر و مشاهیر آن به ایرانیان و سپس جهانیان ارائه می‌شود.» او همچنین گردشگری کویر را یکی از بزرگ‌ترین ظرفیت‌های مغفول کشور دانست و از افزایش چشمگیر اعتبارات این حوزه و منابع تبصره ۱۸ خبر داد.
طبس ستون فقرات گردشگری استان
مدیرکل میراث فرهنگی، گردشگری و صنایع دستی خراسان جنوبی در این نشست، تصویری دقیق و مبتنی بر آمار از جایگاه طبس در گردشگری استان ارائه داد. سید احمد برآبادی با بیان اینکه طبس دارای ۷۸ اثر ثبت ملی، بیش از هزار صنعتگر صنایع دستی و ۶۳ تأسیسات گردشگری فعال است، گفت: «حدود ۷۰ درصد گردشگران خراسان جنوبی از مسیر طبس وارد استان می‌شوند و این شهرستان دروازه اصلی گردشگری استان به شمار می‌رود.»
چالش ماندگاری گردشگر؛ مسأله مغفول
برآبادی با اشاره به نبود مطالعات جامع گردشگری افزود: «با وجود این ظرفیت‌ها، هنوز اطلاعات دقیقی از مبدا و مسیر حرکت گردشگران در دست نیست. بسیاری از مسافران، طبس را صرفاً به‌عنوان مسیر عبور به مشهد می‌شناسند و هدف ما این است که با برنامه‌ریزی دقیق، مدت ماندگاری گردشگران در شهرستان‌های مسیر افزایش یابد.» به گفته او، تغییر نگاه از «عبور» به «اقامت» می‌تواند اقتصاد گردشگری منطقه را متحول کند.مدیرکل میراث فرهنگی استان از حمایت‌های وزارتخانه در حوزه سرمایه‌گذاری نیز خبر داد و گفت: «با دستور وزیر میراث فرهنگی، اعتبارات تسهیلاتی تبصره ۱۸ برای شهرستان طبس بیش از دو و نیم برابر افزایش یافته است.» برآبادی این افزایش اعتبار را نشانه توجه ویژه دولت به نقش راهبردی طبس و خراسان جنوبی در توسعه گردشگری شرق کشور دانست و تأکید کرد که این منابع می‌تواند زمینه‌ساز رونق زیرساخت‌ها و جذب سرمایه‌گذار شود.
سه‌قلعه، فرصت طلایی گردشگری نجومی ایران
مدیرکل گردشگری داخلی وزارت میراث فرهنگی نیز با نگاهی آینده‌نگر، بر ظرفیت منحصربه‌فرد سه‌قلعه سرایان تأکید کرد. سیدمصطفی فاطمی با اشاره به پروژه‌های اجراشده در این منطقه گفت: «اقداماتی که تاکنون انجام شده، هرچند ممکن است از ابتدا با ملاحظاتی همراه بوده باشد، اما اکنون نباید نیمه‌کاره رها شود و لازم است با نگاه تکمیلی به سرانجام برسد.»
فاطمی با اشاره به ویژگی کم‌نظیر آسمان سه‌قلعه تصریح کرد: «این منطقه یکی از تاریک‌ترین نقاط ایران است و می‌توان آن را به‌عنوان یک ژئوپارک تخصصی با محوریت آسمان تاریک ایران تعریف کرد.» به گفته او، گردشگری نجومی از جمله شاخه‌های نوین و تخصصی گردشگری است که می‌تواند سه‌قلعه را به یک برند ملی و حتی بین‌المللی تبدیل کند.
گردشگری طبیعت‌محور؛ پیوند اقتصاد و حفاظت
مدیرکل گردشگری داخلی وزارت میراث فرهنگی هم خاطرنشان کرد: «توسعه گردشگری نجومی و طبیعت‌محور، علاوه بر جذب گردشگران تخصصی، می‌تواند فرصت‌های اقتصادی جدیدی برای جوامع محلی ایجاد کند؛ مشروط بر اینکه حفاظت از محیط و میراث طبیعی در اولویت قرار گیرد.» او ابراز امیدواری کرد با حمایت ملی و همراهی استان، سه‌قلعه به یکی از مقاصد شاخص گردشگری کشور تبدیل شود.
مطالبات شهرستان‌ها در یک نگاه
فرماندار عشق‌آباد با اشاره به ثبت جهانی یک اثر و وجود ۳۵ اثر ملی، خواستار تأمین اعتبار برای مرمت آثار تاریخی، توسعه زیرساخت‌ها و حمایت از صنایع دستی شد.
فعال گردشگری فردوس نیز با تأکید بر قنات جهانی بلده، آبگرم معدنی و قرار گرفتن این شهرستان در مسیر زائران رضوی، حمایت هدفمند وزارتخانه را کلید رونق گردشگری منطقه دانست.رئیس شورای اسلامی شهر سرایان بر لزوم مرمت آب‌انبارهای تاریخی، تکمیل زیرساخت‌های سه‌قلعه و ارتقای نمایندگی میراث فرهنگی به اداره مستقل تأکید کرد.
فعال صنایع دستی استان خواستار فراهم شدن
زمینه حضور صنعتگران خراسان جنوبی در نمایشگاه‌های ملی، به‌ویژه تهران شد و یگان حفاظت میراث فرهنگی نیز کمبود نیروی انسانی و تجهیزات را از چالش‌های جدی حفاظت از آثار تاریخی عنوان کرد.معاون عمرانی استاندار خراسان جنوبی هم معرفی مستمر ظرفیت‌ها در هتل‌ها، ایرلاین‌ها و نمایشگاه‌ها را راهی مؤثر برای تبدیل گردشگری به ابزار تولید ثروت دانست.
