میرکلانی – آمارهای رسمی گمرک ایران از پنج ماه نخست سال ۱۴۰۵، تصویری نگران‌کننده از وضعیت مبادلات تجاری کشور ارائه می‌دهد؛ صادرات غیرنفتی ۲۸.۲ درصد و واردات ۲۶.۱ درصد کاهش یافته است . این سقوط آزاد که در مقایسه با سال ۱۴۰۳ به ترتیب به ۳۲.۵ و ۳۸ درصد می‌رسد، سیگنالی صریح از فشاری است که جنگ، انسداد مسیرهای دریایی و تشدید تحریم‌ها بر پیکره اقتصاد ایران وارد می‌آورند . در چنین شرایطی که مبادی رسمی تجاری کشور با سابقه سال‌ها فعالیت، دچار بحران و رکود شده‌اند، انتظار معجزه از دولت، غیرواقعی به نظر می‌رسد؛ اما در گوشه‌ای از شرق کشور، اتفاقی شگفت‌انگیز در حال رخ دادن است.در حالی که شریان‌های اصلی تجارت کشور مسدود شده، خراسان جنوبی با جهشی بی‌سابقه در تجارت مرزی، پاسخ داده است. عملکرد نُه‌ماهه گمرکات استان نشان می‌دهد که صادرات قطعی از نظر ارزشی ۹۲ درصد و از نظر وزنی ۶۵ درصد افزایش یافته، واردات ۱۰۴ درصد رشد کرده و ترانزیت مبدأ با جهشی خیره‌کننده به بیش از یکهزار و ۴۸۰ درصد از نظر ارزش رسیده است . این آمار در حالی ثبت شده که استاندار خراسان جنوبی اعلام کرده گمرک استان در سال گذشته موفق‌ترین گمرک کشور معرفی شده و تنها از مرز ماهیرود، یک میلیارد و ۸۵۰ میلیون دلار صادرات به افغانستان انجام شده است . تردد کامیون‌ها در این مرز از حدود ۲۰۰ دستگاه در روز به بیش از هزار دستگاه رسیده  و مدیرکل گمرکات استان از ثبت بالاترین میزان صادرات از زمان تأسیس واحدهای تولیدی استان خبر داده است . این موفقیت‌ها نه از سر تصادف، که حاصل مدیریت میدانی، تفویض اختیار و عزم جهادی رقم خورده است.نتیجه‌گیری از این موفقیت، پیامی روشن برای کل کشور دارد: اگر اختیارات لازم به مدیران استانی واگذار شود، می‌توان در دل بحران‌ها، فرصت‌های بی‌نظیر خلق کرد. خراسان جنوبی با وجود فاصله از مرکز و محدودیت‌های زیرساختی، ثابت کرده که «مدیریت میدانی» و «تفویض اختیار» می‌تواند موتور محرک اقتصادی در مناطق مرزی باشد. این استان، امروز نه یک حاشیه، که قلب تپنده اقتصاد شرق کشور است و الگویی برای تمام استان‌هایی که درگیر رکود و کاهش مراودات تجاری هستند، ارائه می‌دهد. اگر این نگاه و این اختیارات در سطح ملی تسری یابد، بی‌شک می‌توان بر بسیاری از چالش‌های اقتصادی فائق آمد و ایران را به جایگاهی واقعی در تجارت منطقه‌ای رساند.