نسرین کاری- نبود مراکز تخصصی تعمیر
تجهیزات توانبخشی در شهرستانهای خراسان جنوبی، معلولان را برای رفع خرابیهای ساده ویلچر، پروتز، سمعک و سایر وسایل حیاتی، مجبور به سفرهای چندصد کیلومتری کرده است؛ بحرانی پنهان که به گفته کارشناسان، کیفیت زندگی، تحصیل و استقلال افراد دارای معلولیت را بهطور جدی تهدید میکند.
در خراسان جنوبی، جایی که شهرها با فاصلههای طولانی و جادههای کویری از یکدیگر جدا شدهاند، معلولان با مشکلی ساختاری مواجهاند که کمتر درباره آن سخن گفته شده؛ نبود خدمات تعمیر تجهیزات توانبخشی. این کمبود، پایهایترین نیاز معلولان را با بحران روبهرو کرده است.
یک خرابی ساده،
زندگی معلولان را فلج میکند
ویلچر، پروتز، سمعک، واکر یا عصای
هوشمند برای افراد دارای معلولیت، «وسیله
کمکی» نیست؛ بخش جداییناپذیر زندگی
است. اما خرابی کوچکترین قطعات این
وسایل، در شهرستانهایی مانند نهبندان،
قاین، سربیشه و درمیان، به مشکل بزرگی
تبدیل میشود؛ زیرا هیچ مرکز تخصصی برای تعمیر این تجهیزات وجود ندارد. نتیجه این کمبود، وابستگی شدید افراد معلول به سفرهای طولانی، پرهزینه و فرسایشی است که گاهی هفتهها و ماهها ادامه دارد.کارشناسان حوزه توانبخشی معتقدند که نبود زیرساخت تعمیرات، معلولیت را تشدید میکند. معلولانی که
با یک خرابی ساده میتوانستند ظرف چند
ساعت به زندگی عادی بازگردند، در نبود تعمیرکار، روزها و هفتهها خانهنشین میشوند، از تحصیل بازمیمانند، در روابط
اجتماعی دچار عقبافتادگی میشوند و حتی سلامت روانی و جسمیشان دستخوش آسیب میگردد. این مشکل در مناطق محروم استان، که دسترسی به حملونقل عمومی نیز محدود است، چند برابر نمود پیدا میکند.
سفرهای چندصد کیلومتری
برای یک باتری ساده
«حسین»، دانشجوی ۲۳ ساله نهبندانی، نمونهای روشن از این معضل است. او میگوید: باتری ویلچر برقیاش دو ماه
پیش خراب شد؛ خرابیای ساده اما تعیین
کننده. خانوادهاش نخست در نهبندان و
سپس در خوسف به دنبال تعمیرکار گشتند اما هیچکس تخصص لازم را نداشت.در نهایت، با هزینه بالا ویلچر را با وانت تا بیرجند منتقل کردند. اما این
سفر هم بینتیجه بود، زیرا قطعه مورد
نیاز موجود نبود. سه هفته طول کشید تا این قطعه از یزد تهیه شود.وی با بیان اینکه وقتی ویلچر خراب میشود، همه زندگی متوقف میشود. شما اگر پای سالم
دارید، میتوانید با تاکسی یا پیادهروی کارهایتان را انجام دهید، ادامه می دهد:
اما ما هیچ گزینهای نداریم. یک خرابی
کوچک ما را از دانشگاه، کار و حتی دیدن
دوستان محروم میکند.
این روایت، بخشی از واقعیت ناپیدایی است که بسیاری از معلولان استان تجربه میکنند؛ واقعیتی که نشان میدهد
نبود تعمیرکار، چگونه زندگی فلج میکند.
پروتزی که هشت ماه
منتظر یک قطعه ماند
در خوسف، زنی ۴۵ ساله که از پروتز استفاده میکند، ماههاست با قطعهای معیوب زندگی میکند. او میگوید: این قطعه کوچک، اگر در شهرهای بزرگ
باشید، ظرف چند ساعت تعویض میشود
. اما در خوسف، نه تعمیرکار هست، نه قطعه.
برای همین من با پروتز خراب راه رفتهام
و حالا زانو و رانم درد گرفته. چند بار
پوست پایم زخم شده. است. او نیز مانند
بسیاری از معلولان استان، نه توان رفتو
آمد مداوم دارد و نه همیشه امکان همراه
بردن فردی برای سفر چندصد کیلومتری
مهیا است. این شرایط سبب میشود بخش بزرگی از معلولان مدتها با وسایل معیوب زندگی کنند؛ وسایلی که بهمرور به بدنشان آسیب میزند.
یک کارگاه، هزار نیاز
رضازاده ورقچی، معاون امور توانبخشی بهزیستی خراسان جنوبی، در گفتوگو با
خبرنگار آوا می گوید: تعمیر وسایل کمک
توانبخشی نیازمند فردی متخصص و قوی است و متأسفانه در استان ما، یافتن چنین فردی بسیار دشوار است. سال گذشته با همکاری رئیس انجمن ضایعه نخاعی، تعدادی ویلچر تعمیر شد، اما این اقدام محدود و ناکافی بود.
وی با بیان اینکه وجود حداقل یک کارگاه
تخصصی در بیرجند ضروری است، ادامه
می دهد: این کارگاه نیاز به زیرساخت
مناسب و افراد متخصص دارد که متأسفانه
تعریف آن جزو وظایف مستقیم اداره بهزیستی نیست و تنها هزینه تعمیرات به فرد پرداخت میشود.رضازاده با اشاره به اینکه در مورد سمعک و وسایل ارتوپدی فنی مشکل خاصی وجود ندارد، اضافه می کند: خدمات توسط نیروهای متخصص توانبخشی استان انجام میشود، اما بخش مربوط به تعمیر تجهیزات کمک حرکتی همچنان خالی از امکانات کافی است.
وی با تاکید بر اینکه این کمبود نه تنها استقلال و تحرک معلولان را محدود میکند، بلکه بر تحصیل، روابط اجتماعی و سلامت روانی و جسمی آنها نیز اثرگذار است، خاطر نشان می کند: کارشناسان معتقدند که حتی یک خرابی کوچک، در نبود تعمیرکار متخصص، میتواند معلولیت افراد را تشدید کند و آنها را خانهنشین نماید.
توزیع بیش از 5 میلیارد تومان
کمک توانبخشی در خراسان جنوبی
معاون امور توانبخشی بهزیستی خراسان جنوبی، از توزیع بیش از ۵ میلیارد و ۶۰۰ میلیون تومان کمک هزینه وسایل توانبخشی در شهرستانهای استان از ابتدای سال جاری خبر داد و تاکید کرد که این اقدام بخشی از برنامه مستمر اداره بهزیستی برای حمایت از افراد دارای معلولیت است.رضازاده با اشاره به اهمیت تأمین تجهیزات مورد نیاز معلولان گفت: «توزیع این کمکها شامل ویلچر، واکر، پروتز و سایر وسایل توانبخشی است که به ارتقای کیفیت زندگی، استقلال و تحرک افراد معلول کمک میکند. وی با بیان علاوه بر این، ۲ میلیارد تومان تجهیزات و وسایل در انبار استان موجود است تا نیازهای آتی افراد دارای معلولیت پوشش داده شود، تاکید می کند: این اقدامات با هدف ارتقای کیفیت زندگی و استقلال معلولان و به صورت مستمر توسط اداره بهزیستی استان انجام میشود.رضازاده همچنین یادآور شد: این کمکها بخشی از سیاستهای ما برای ارتقای کیفیت زندگی معلولان است و علاوه بر تأمین تجهیزات، آموزش استفاده صحیح از وسایل توانبخشی و پیگیری مشکلات فنی آنها نیز از اولویتهای اداره بهزیستی استان است.
با این اقدامات، به گفته رضازاده، اداره بهزیستی خراسان جنوبی تلاش دارد تا فرصت دسترسی برابر به خدمات توانبخشی و استقلال روزمره برای افراد دارای معلولیت فراهم شود و کیفیت زندگی آنها در سراسر استان ارتقا یابد.
فاصله یک خرابی تا بحران
گزارش میدانی خبرنگار آوا نشان میدهد
که معلولان خراسان جنوبی در نبود یک
شبکه خدمات تعمیر تجهیزات توانبخشی
با مشکلات جدی و چالشی روبهرو هستند
؛ مشکلاتی که مستقیماً بر کیفیت زندگی،
استقلال و فعالیتهای روزمره آنها تأثیر
میگذارد. ویلچر، واکر، پروتز، عصا یا سمعک برای افراد دارای معلولیت تنها ابزار کمکی نیستند؛ این وسایل بخش جداییناپذیر زندگی آنها هستند و
کوچکترین خرابی در قطعاتشان میتواند
مسیر زندگی را برای روزها یا هفتهها مختل کند. به گفته کارشناسان، خرابی
سادهای که در شرایط عادی میتوانست
ظرف چند ساعت رفع شود، در غیاب
تعمیرگاه تخصصی و تکنسین ماهر،
معلولان را از تحصیل، اشتغال و فعالیت
های اجتماعی محروم میکند و حتی سلامت
روانی و جسمی آنها را تهدید میکند. این مشکلدر شهرستانهای دورافتاده استان، جایی که فاصلهها طولانی و دسترسی به
حملونقل عمومی محدود است، چندین
برابر میشود.در آستانه روز جهانی معلولان
، فعالان حوزه توانبخشی و خانوادههای افراد معلول بار دیگر بر ضرورت ایجاد
مراکز تخصصی تعمیر تجهیزات توانبخشی در شهرستانها تأکید میکنند
. این مراکز میتوانند فاصله میان یک خرابی کوچک و یک بحران بزرگ را کاهش دهند و زندگی معلولان را دوباره به حرکت درآورند. کارشناسان بر این باورند که فراهم کردن زیرساختهای لازم، آموزش تکنسینهای متخصص و پشتیبانی مداوم، نه تنها نیاز روزمره معلولان را رفع میکند، بلکه استقلال و کیفیت زندگی آنها را به شکل پایدار ارتقا میبخشد.
