مهدی آبادی – در میان انبوه خبرهای ریز و درشت اقتصادی و اجتماعی، گاهی اتفاق‌هایی رخ می‌دهد که شاید در نگاه اول بزرگ و پر سر و صدا نباشد، اما از حیث رویکرد و مدل حکمرانی واجد اهمیت جدی است. آنچه در یک ماه گذشته در استان رقم خورده، از همین جنس است؛ روندی که کمتر دیده‌ایم یا دست‌کم به این شکل مستمر و فراگیر تجربه نکرده بودیم. سال‌هاست در ادبیات رسمی و غیررسمی، یک گزاره تکرار می‌شود: «مردم ما باانصاف‌اند، صبورند، درک بالایی دارند.» گزاره‌ای که اگرچه درست است، اما همیشه یک حلقه مفقوده در کنار آن وجود داشته؛ اینکه این مردم، بیش از هر چیز، گوش شنوا می‌خواهند. نه الزاماً وعده‌های بزرگ، نه شعارهای پرطمطراق؛ بلکه فرصتی برای بیان گلایه‌ها، شنیده شدن و گفت‌وگوی مستقیم با تصمیم‌گیران. در هفته‌ها و ماه گذشته، به نظر می‌رسد این حلقه مفقوده در استان، تا حد زیادی جدی گرفته شده است. حضور میدانی استاندار در بازار، نشستن پای درددل کسبه و اصناف، تکرار این دیدارها، نشانه‌هایی است حضور میدانی استاندار در بازار، نشستن پای درددل کسبه و اصناف، تکرار این دیدارها، نشانه‌هایی است که نمی‌توان به سادگی از کنار آن گذشت. چند روز پیش، حضور استاندار در مسجد بازار و گفت‌وگوی رودررو با اصناف، صرفاً یک جلسه معمولی نبود؛ بلکه نمادی از یک تغییر رویکرد بود: بازگشت مسئول به متن جامعه. نکته مهم‌تر این است که این روند محدود به
مرکز استان نماند. در شهرستان‌ها نیز، این الگو تکرار شد. فرمانداران، به عنوان نمایندگان عالی دولت در
شهرستان‌ها، دست‌کم یک یا دو جلسه با اصناف و بازاریان برگزار کردند. جلساتی که صرفاً برای ارائه گزارش یا قرائت مصوبات نبود، بلکه محور اصلی آن شنیدن بود؛ شنیدن گلایه‌ها، دغدغه‌ها و نگرانی‌هایی که شاید در پشت درهای بسته اداری هیچ‌گاه مجال بروز پیدا نمی‌کرد. نمونه روشن این رویکرد را می‌توان در حوزه انتخابیه قاینات و زیرکوه دید. جایی که نماینده مردم، به همراه فرمانداران، در هر دو شهر با اصناف جلسه گذاشتند. در این نشست‌ها، ضمن تبیین طرح‌ها و سیاست‌های اقتصادی دولت، فضایی فراهم شد تا بازاریان و کسبه، بی‌واسطه سخن بگویند؛ از فشارهای معیشتی، از ابهام‌ها، از نگرانی نسبت به آینده و از مشکلاتی که شاید در آمارها دیده نشود اما در زندگی روزمره، کاملاً ملموس است. اهمیت این جلسات، تنها در برگزاری آنها نیست؛ بلکه در
پیامی است که به جامعه مخابره می‌کند. پیام این است که حاکمیت، دست‌کم در این سطح، حاضر است
بشنود، گفت‌وگو کند و خود را از پشت میزهای اداری بیرون بکشد. این همان چیزی است که در ادبیات حکمرانی نوین از آن به عنوان حکمرانی مشارکتی یا حکمرانی مبتنی بر گفت‌وگو یاد می‌شود. البته نباید دچار ساده‌انگاری شد. شنیدن گلایه‌ها، شرط لازم است، اما کافی نیست. مردم و اصناف، به
درستی انتظار دارند که این شنیدن، به تصمیم، اصلاح و پیگیری منجر شود. اگر این جلسات صرفاً در حد
گفت‌وگو باقی بماند و خروجی ملموسی نداشته باشد، سرمایه اجتماعی ایجادشده به‌سرعت فرسوده خواهد شد. با این حال، باید پذیرفت که گام اول بدون تردید برداشته شده است. در شرایطی که کشور
با چالش‌های اقتصادی پیچیده‌ای مواجه است و فشارهای معیشتی، نخستین‌بار بر دوش بازار و اصناف
سنگینی می‌کند، همین که مسئولان، به‌جای فاصله گرفتن، به دل بازار می‌روند و پای صحبت مردم می‌نشینند، یک امتیاز مهم محسوب می‌شود. این رفتار، نه‌تنها به کاهش شکاف دولت-جامعه کمک می‌کند، بلکه می‌تواند بسیاری از سوءتفاهم‌ها را نیز برطرف کند. آنچه امروز در استان در حال وقوع است، اگر تداوم پیدا کند و به یک رویه ثابت تبدیل شود، می‌تواند به‌عنوان یک تجربه موفق حکمرانی محلی ثبت شود. تجربه‌ای که نشان می‌دهد اعتماد، از دل گفت‌وگو زاده می‌شود و شنیدن، مقدمه حل مسئله است. این اتفاق خوب، ارزش گفتن دارد؛ نه از سر تعریف و تمجید، بلکه برای تثبیت یک مسیر درست. مسیری که اگر رها نشود، می‌تواند سرمایه اجتماعی استان را تقویت کند و نشان دهد که هنوز هم می‌توان با مردم، نه از بالا، بلکه در کنار آنها حکمرانی کرد.
(لطفاً نظرات و پیشنهادات خود درباره این سرمقاله را از طریق 09155665782 ارسال بفرمایید)
جعفری – استاندار خراسان جنوبی، در نشست شورای هماهنگی مبارزه با مواد مخدر استان با
