کاری – در اردیبهشت، ماهی که هفته ای از آن به پاسداشت تلاشها و جایگاه کارگران نامگذاری شده است، خراسان جنوبی با واقعیتی تلخ و نگرانکننده روبروست: بحرانی عمیق در حوزه اشتغال و تولید که ریشه در شوکهای اقتصادی ناشی از تحولات منطقهای و جنگ دارد. این استان با بافتی اقتصادی که به طور سنتی شکنندهتر بوده و اتکای بیشتری به بخشهای تولیدی خرد و متوسط و همچنین خدمات دارد، در برابر این تکانها آسیبپذیری بیشتری از خود نشان میدهد.بازار کار خراسان جنوبی این روزها با چالشهایی چندوجهی دست و پنجه نرم میکند. کاهش شدید در فعالیتهای اقتصادی، تعطیلی موقت یا حتی دائمی شمار قابل توجهی از واحدهای تولیدی و خدماتی، و در نتیجه، کاهش ساعات کاری و یا بیکاری گسترده، زندگی قشر کارگر را در تنگنایی بیسابقه قرار داده است. این وضعیت، معنای واقعی “کار” و “تولید” را برای بسیاری از خانوادهها، با سختی و مشقت گره زده است.حتی در غیاب درگیری مستقیم نظامی، تأثیرات جنگ از طریق کانالهای اقتصادی به طور گستردهای بر بازار کار استان احساس میشود. در روزهای پرتنش و سرشار از عدم اطمینان ناشی از جنگ، شاهد کاهش چشمگیری در فعالیتهای تولیدی و خدماتی هستیم. واحدهای تولیدی بسیاری، با نگرانی از اختلال در زنجیره تأمین، دشواری در تأمین مواد اولیه، کاهش پیشبینیشده تقاضا، یا حتی محدودیتهای احتمالی در تردد و فعالیت، مجبور به کاهش ساعات کاری کارکنان خود شدهاند. این کاهش ساعات کاری، به طور مستقیم به معنای کاهش درآمد کارگران است؛ کاهشی که سفرههای خانوادههایشان را کوچکتر و نگرانیهای معیشتی را عمیقتر میکند.بنگاههای کوچک و متوسط، که به درستی ستون فقرات اشتغال در خراسان جنوبی محسوب میشوند، بیشترین آسیب را از این وضعیت دیدهاند. بقای این واحدها برای حفظ اشتغال منطقهای حیاتی است، اما بسیاری از آنها، برای جلوگیری از ورشکستگی کامل، ناچار به تعدیل نیرو یا حتی تعطیلی موقت شدهاند. این تعدیل نیروها، تنها یک عدد آماری نیست، بلکه سرنوشت صدها خانوار را تحت تأثیر قرار میدهد.بخشهای خدماتی مانند گردشگری، حمل و نقل و رستورانداری، که وابستگی زیادی به ثبات اقتصادی و روانی جامعه دارند، در این دوران با کاهش شدید مشتری و فعالیت مواجه شدهاند. این رکود در بخش خدمات، لایهای دیگر به لایههای پیچیده بحران اشتغال در استان میافزاید. حتی صنایعی که در ظاهر کمتر تحت تأثیر قرار گرفتهاند، از جمله صنایع وابسته به فولاد، از اختلالات احتمالی در تأمین نهادهها یا صادرات، در امان نماندهاند و این نشاندهنده عمق و گستردگی تأثیرات منفی است.معاون وزیر کار با اشاره به برآوردهای اولیه از از دست رفتن بیش از یک میلیون شغل در کشور، عمق بحران را به روشنی نشان میدهد. این رقم، در استانی مانند خراسان جنوبی که همواره با چالشهای اشتغال روبرو بوده، میتواند تأثیرات ویرانگرتری داشته باشد. افزایش ۱۴۷ هزار نفری متقاضیان بیمه بیکاری در کشور، گواهی بر این مدعاست که فشار بر بازار کار به شدت افزایش یافته است. این وضعیت، نه تنها معیشت کارگران را تهدید میکند، بلکه میتواند به افزایش تنشهای اجتماعی و کاهش سرمایهگذاری در استان منجر شود و زنگ خطری جدی برای آینده توسعه منطقهای است.آنچه امروز در خراسان جنوبی شاهد آن هستیم، تنها بازتابی از یک بحران موقتی نیست، بلکه نشانهای از فشارهای ساختاری و تحمیلی است که امنیت شغلی و اقتصادی کارگران را به طور جدی تهدید میکند. جنگهای منطقهای، اختلالات اقتصادی و ضعف در پوشش حمایتی بیمه بیکاری، ترکیبی خطرناک را برای آینده کارگران این استان رقم زدهاند.حال پرسش اینجاست: با توجه به تداوم ناآرامیها و اثرات پیشبینیناپذیر آن بر اقتصاد، چگونه میتوان از کارگران خراسان جنوبی در برابر بیکاریهای ناشی از بحرانهای خارجی محافظت کرد؟ آیا سیستم بیمه بیکاری موجود، ظرفیت و انعطافپذیری لازم برای پوشش دادن حجم فزاینده بیکاری در شرایط بحرانی را دارد، یا نیازمند بازنگری اساسی و تخصیص منابع بیشتر است؟ فراتر از راهکارهای کوتاهمدت، چه استراتژیهای بلندمدتی برای ایجاد اشتغال پایدار و تضمین امنیت شغلی واقعی برای کارگران خراسان جنوبی، با در نظر گرفتن ویژگیهای اقتصادی و موقعیت جغرافیایی استان، قابل اتخاذ است؟پاسخ به این پرسشها، نه تنها برای حفظ کرامت و معیشت کارگران، بلکه برای تضمین آیندهای باثباتتر و عادلانهتر برای کل استان خراسان جنوبی، امری حیاتی و فوری است.

رمضانی- رئیس جهاد دانشگاهی خراسان جنوبی، مجتبی ابراهیمی رومنجان، در نشست با خبرنگاران ضمن تأکید

