جم – این روزها با باز شدن هرچه بیشتر فضاهای مجازی، بهویژه اینستاگرام، کاربران خراسان جنوبی شاهد سیل عظیمی از محتواهای تبلیغاتی هستند که نه ساماندهی شدهاند و نه نظارتی بر صحت و سقم آنها وجود دارد. گویی فضای مجازی در استان ما به مکانی بدون قاعده و قانون تبدیل شده که هرکس هر ادعایی دلش بخواهد میتواند مطرح کند، بدون آنکه نهاد یا مرجعی پاسخگوی درستی یا نادرستی این تبلیغات باشد. از غذا و پوشاک گرفته تا کلاسهای آموزشی و اوقات فراغت، همه و همه به میدانی برای اظهارنظرهای بیپایه و اساس تبدیل شدهاند و در این هرجومرج، متأسفانه جایی برای احراز هویت یا تأیید صلاحیت تبلیغکنندگان دیده نمیشود.ماجرا زمانی نگرانکنندهتر میشود که برخی از این فعالان مجازی، با جسارتی عجیب، دست به دروغپردازیهای آشکار میزنند. چندی پیش، یکی از فعالان اجتماعی استان از قضیه دردناکی پرده برداشت: مجموعهای تازهکار که هنوز یک سال از شروع به کارش نگذشته بود، در فضای بیضابطه اینستاگرام ادعای «موفقیت چندساله» میکرد و خود را صاحب تجربهای میدانست که ندارد. این اتفاق تنها یک نمونه از هزاران نمونه مشابه است؛ نمونهای که نشان میدهد چگونه در نبود یک مرجع ناظر، «تبلیغ» جای «واقعیت» را میگیرد و «ادعا» بر «عملکرد» پیشی میگیرد. متأسفانه در شرایط کنونی، تمایز بین مجموعههای واقعاً حرفهای و سوداگرانی که تنها به فریب مخاطب مشغولند، برای مردم عادی تقریباً غیرممکن شده است.آنچه این وضعیت را بحرانیتر میکند، نبودِ سازوکار مشخص برای راستیآزمایی یا نظارت بر این تبلیغات است. در حالی که رسانههای رسمی کشور برای انتشار هرگونه محتوای تبلیغاتی باید مجوزهای لازم را دریافت کرده و پاسخگوی صحت ادعاهای خود باشند، فضای مجازی بهویژه اینستاگرام همچون سرزمینی بدون حاکمیت و قانون رها شده است. این خلأ نظارتی نهتنها زمینهساز کلاهبرداری و تضییع حقوق مردم شده، بلکه به مرور اعتماد عمومی به فضای مجازی را نیز خدشهدار میکند. جالب آنکه قوانینی مانند «لایحه مقابله با انتشار محتوای خبری خلاف واقع در فضای مجازی» به تازگی تدوین شده، اما تا رسیدن به مرحله اجرا و سپس نفوذ به استان ما، راه درازی در پیش است.امید میرود مسئولان استانی و کشوری هرچه سریعتر به فکر چاره باشند. همان قدر که برای تبلیغ در رسانههای رسمی قائل هستیم، باید برای فضای مجازی نیز سامانهای شفاف و کارآمد تعریف کنیم؛ سامانهای که در آن فعالان اقتصادی و آموزشی پیش از هرگونه تبلیغ، هویت و صلاحیت خود را احراز کرده و پاسخگوی ادعاهایشان باشند. راهاندازی «سامانه سراسری ثبت اطلاعات سکوها و راستیآزمایی» که در لایحه اخیر دولت پیشبینی شده، میتواند نقطه شروعی برای ساماندهی این وضعیت آشفته باشد. در غیر این صورت، باید منتظر ماند تا روزی که یکی از همین تبلیغات بیضابطه، سرمایه یا آرامش روانی یک خانواده را یکجا ببرد و آن وقت است که دیر شده باشد. نظارت، نه خفقان که حفظ حقوق مردم است؛ بیایید این سرزمین بیصاحب را صاحبدار کنیم.

کاری – ۱۴۷ مقاله علمی، ۵۲ داور تخصصی و نمایشگاهی که قرار است برای نخستینبار

