مهدی آبادی – در شهری که همواره به فرهنگ، تمدن و رفتار اجتماعی شهروندانش بالیده‌ایم، شادی نه یک آرزو، که یک حق اساسی است. شاید زمانی نه چندان دور، همین جمله به گوش بسیاری پرتکرار و حتی آرمانی می‌آمد؛ اما امروز، با کم شدن سایه سنگین محدودیت‌ها و تجارب موفق اجتماعی، بیش از هر وقت دیگری باید آن را دید و جدی گرفت: مردم بافرهنگ بیرجند، نیاز به شادی دارند و شایسته فضاهای شاد، برابر و در شأن خود هستند. به عقب برگردیم؛ به روزهایی که زمزمه ساخت فرهنگسرای شهرداری بیرجند در گوشه و کنار شهر به بحث داغ محافل تبدیل شده بود. نخستین واکنش‌ها، متاسفانه چنانکه گاهی در تاریخ توسعه شهرهای کوچک‌تر می‌بینیم، رنگ مخالفت‌های زودهنگام و بعضاً غیرمنطقی به خود گرفت. پرسش‌ها و بهانه‌هایی از جنس «چرا باید بودجه صرف ساخت فرهنگسرا شود؟» یا «آیا ضرورتی دارد در عصر مشکلات اقتصادی چنین هزینه‌ای صرف فضای فرهنگی شود؟» بارها و بارها توسط برخی مطرح شد. اما حقیقت این بود که بیرجند، به‌عنوان یک مرکز استان با جمعیت تحصیل‌کرده، فرهنگ‌دوست و با پشتوانه غنی فرهنگی، سال‌ها از نبود یک سالن استاندارد و آبرومند برای برگزاری برنامه‌های هنری، فرهنگی و حتی مذهبی رنج می‌برد. آن زمان گاهی به‌نظر می‌رسید مقاومت‌ها نه بر مبنای محاسبه واقعی هزینه – فایده، بلکه صرفاً به دلیل ترس از تغییر، از توسعه و از تجربه‌های تازه‌ای است که هر شهر مدرنی باید از آن عبور کند. خوشبختانه، تدبیر درست مدیران شهری و همت شورای شهر سبب شد که این مخالفت‌ها بر برنامه‌ریزی منطقی و آینده‌نگری مدیریت شهری غلبه نکند و پروژه فرهنگسرای بیرجند روی ریل ساخت و بهره‌برداری قرار بگیرد. امروز همان سالن به یکی از هویت‌های تازه و مثبت شهر ما بدل شده و دیگر کسی نمی‌تواند وجود آن را زیر سؤال ببرد. اتفاقاً حالا وقتی نگاه می‌کنیم، می‌بینیم همین فرهنگسرا پاتوق ده‌ها رویداد مهم است: از برگزاری جشن‌های ملی و مذهبی تا کنسرت‌های موسیقی، معرفی کتاب و محافل هنری مختلف. اما نکته‌ای که شاید اهمیت بیشتری از صرف افتتاح یک سالن جدید داشته باشد، تجربه موفق برگزاری برنامه‌های شاد و سالم در همین سالن است. در یکی دوماه گذشته، دو کنسرت موسیقی در فرهنگسرای یادشده برگزار شد و برخلاف آنچه شاید برخی در آغاز هشدار می‌دادند، هیچ حاشیه و ناهنجاری‌ای فضای شهر را ملتهب نکرد. حتی در همان آغازین روزها، برخی منتقدان با نگرانی می‌گفتند ساخت و راه‌اندازی چنین سالنی احتمالاً سبب می‌شود مردم به سمت رفتارهای غیرعرفی و نابهنجار سوق پیدا کنند و فضای شادی آمیخته با هنجارشکنی در جامعه گسترش یابد این نگرانی البته تنها به بیرجند محدود نبود؛ سال‌هاست که گاهی شادی و برنامه مفرح در کشور ما به‌جای آنکه به‌حق اجتماعی و ابزار سلامت روان جامعه تفسیر شود، با شک و تردید و کنترل افراطی نگریسته شده است. اما چه اتفاقی افتاد؟ در این دو تجربه اخیر، نه تنها مردم بافرهنگ بیرجند به راحتی و نظم کامل بلیت خریدند، با خانواده حضور پیدا کردند و با رفتار شایسته در سالن حضور یافتند، که عملاً نشان دادند ضابطه و قانون را حتی در فضای شادی و نشاط هم رعایت می‌کنند. برنامه‌ها بدون کوچک‌ترین حاشیه و تنش و در کمال آرامش و شادی برگزار شد. هیچ نیروی انتظامی ناچار به برخورد نشد و هیچ موردی دال بر هنجارشکنی و یا ناراحتی افکار عمومی گزارش نشد. این ضعف مدیریت نبود؛ این بلوغ اجتماعی بود. جامعه ما، به‌خصوص در شرایط دشوار و ملتهب امروز، به شدت تشنه شادی و نشاط جمعی است. سال‌ها محدودیت، فشار اقتصادی و محیط کاری و تحصیلی پرتنش باعث شده مردم نخستین لحظات مجال شادی سالم را با جان و دل استقبال کنند، بدون آنکه قاعده و قانون را زیر سؤال ببرند. اینک وقت آن است که متولیان امر نیز این واقعیت را جدی‌تر ببینند و امید را جایگزین تردید و نگرانی کنند. ابزار در اختیار است: سالن مدرن و استاندارد، ظرفیت هنری و فرهنگی، مردمی قانون‌مند و مدیران آینده‌نگر. آیا دیگر دلیلی برای تعلل و محافظه‌کاری باقی مانده؟ این یادداشت تأکید می‌کند که باید بیش از گذشته برای برگزاری جشن‌های شاد، کنسرت، نمایشنامه، جشن‌های ملی، مذهبی و آیینی با محوریت همین فرهنگسرا برنامه‌ریزی شود. شادی و نشاط اجتماعی نه فقط یک حق اساسی مردم، که ضرورت سلامت روانی و اجتماعی جامعه امروز ماست. مردم بیرجند ثابت کردند که قدر داشته‌هایشان را می‌دانند، به استانداردهای نظم عمومی پایبند هستند و اگر فضای مناسب فراهم شود، هیچ تهدیدی متوجه انسجام و هویت شهر نخواهد بود. در پایان باید گفت که بیرجند امروز تجربه‌ای موفق از توسعه متوازن شهری و اجتماعی را از سرگذرانده است. جای آن دارد متولیان فرهنگی و اجرایی شهر با اتکا به همین ظرفیت بی‌بدیل، از ایجاد نشاط اجتماعی نهراسند و با برگزاری برنامه‌های مفرح و متنوع، دوباره نشاط و امید را به شهر برگردانند. مردم بیرجند شایسته نشاط‌اند؛ سهم خود را از شادی بگیرند و به فردایی روشن‌تر امیدوار باشند. (لطفاً نظرات و پیشنهادات خود درباره این سرمقاله را از طریق 09155665782 ارسال بفرمایید)
جعفری – استاندار خراسان جنوبی، در نشست شورای هماهنگی مبارزه با مواد مخدر استان با
