جم -افزایش هزینه های حمل ونقل عمومی در بیرجند در حالی به شهروندان تحمیل شده که کیفیت خدمات نه تنها بهبود نیافته، بلکه نارضایتی از ناوگان فرسوده و ناکارآمد، مسیر تردد شهری را به سمت استفاده بی رویه از خودروی شخصی هدایت کرده است. این روند، ترافیک انباشته شهری را که در سالهای اخیر هیچ راهکار اساسی برای آن اندیشیده نشده، روزبه روز بحرانی تر می کند.رئیس سازمان مدیریت حمل ونقل بار و مسافرشهرداری بیرجند با اعلام افزایش ۳۵ درصدی کرایه تاکسی و ۸ درصدی اتوبوس از ابتدای امسال،گفت: کرایه هر نفر در خط اتوبوس درون شهری از ۲۷ هزار و ۵۰۰ ریال به ۳۰ هزار ریال رسیده
است. این در حالی است که شهروندان در برابر این هزینه بیشتر، شاهد ارتقای محسوسی در کیفیت سفرهای روزانه خود نیستند..
با ۷۰۹ دستگاه تاکسی با میانگین عمر ۱۴ سال و ۶۵ دستگاه اتوبوس با میانگین عمر ۱۵ سال، ناوگان حمل ونقل عمومی بیرجند وضعیت خوبی ندارد. کدخدا وعده خرید ۶ دستگاه اتوبوس جدید در سال گذشته و نوسازی با اوراق مشارکت در امسال را داده، اما این اقدامات در حد ترمیم کوچک باقی مانده و نتوانسته اعتماد شهروندان به حملونقل عمومی را جلب کند. آمارها گویای واقعیت تلخ است؛ کدخدا تأکید کرد در ماههای گذشته (آذر و دی ۱۴۰۴) روزانه ۳۴ هزار سفر توسط ناوگان عمومی انجام میشد، اما اکنون با تعطیلی مدارس و دانشگاهها، این رقم به ۲۷ هزار سفر کاهش یافته است. این افت ۲۰ درصدی نشان میدهد که مردم به دلیل هزینه بالا و کیفیت پایین، خودروی شخصی را ترجیح میدهند.نمونه بارز ناکارآمدی رویکرد فعلی، مراسم های میدان اجتماعات (شهید رئیسی) است. کدخدا اعتراف کرد که با وجود استقرار اتوبوسها در پایان مراسم ها، «به دلیل اینکه اکثر شهروندان به صورت خانوادگی و با وسایل نقلیه شخصی در این اجتماعات حضور می یافتند، استقبال چندانی از ناوگان عمومی صورت نگرفت». این یعنی مردم حتی در شرایط شلوغ نیز اتوبوس را انتخاب نمی کنند.
تا زمانی که مشکل فرسودگی ناوگان، نبود خطوط ویژه، عدم اولویت عبور اتوبوسها و نبود سامانه هوشمند یکپارچه حل نشود، ترافیک انباشته بیرجند روزهای سخت تری را تجربه خواهد کرد. شهرداری تنها با اقدامات کوچک و مقطعی نمیتواند شهروندان را از خودروی شخصی جدا کند.
کارشناسان شهری معتقدند سرمایه گذاری شهرداری باید از اقدامات سطحی و جزئی به سمت اقدامات بزرگ ترافیکی نظیر احداث خطوط بی آرتی، ایجاد پارک سوارهای حومه ای، هوشمندسازی چراغها، جریمه های هوشمند توقف های دوبله و الزام به نوسازی گسترده ناوگان تغییر جهت دهد. در کنار آن، تسهیل حمل ونقل درون شهری با نرخ گذاری تشویقی، اینترنت رایگان در
اتوبوسها و اختصاص خطوط ویژه ضرورتی انکارناپذیر است. رئیس سازمان مدیریت حمل و نقل از شهروندان خواسته نصب نرخنامه روی تاکسی را کنترل کنند، اما این درخواست در برابر بحران ترافیک که ریشه در تصمیمات کلان دارد، بسیار ناچیز است. اگر بیرجند نخواهد در چند سال آینده به یکی از فلج شده ترین شهرها از نظر ترافیک تبدیل شود، مدیران شهری باید هرچه سریعتر از «اقدامات کوچک» دست بکشند و به سمت «پروژه های بزرگ ترافیکی و تسهیل حمل و نقل عمومی» حرکت کنند؛ وگرنه شهروندان ناگزیر همان خودروی شخصی را بر کرایه گران و کیفیت نامناسب اتوبوس و تاکسی ترجیح خواهند داد.