بهروزی فر – دیدن برخی صحنه‌های ناگوار علاوه بر اینکه تأثرانگیز هستند، تا مدت‌ها ذهن را به چالش می‌کشند و تو را درگیر سؤال‌هایی پیرامون علت و چرایی بروز آن حادثه می‌کنند، اما هر چه بیشتر فکر می‌کنی، بیشتر در آن اتفاق غرق می‌شوی، بی هیچ پاسخ قانع‌کننده‌ای!در یکی از روزهای گرم خردادماه که به همراه همسرم برای خرید بیرون رفته بودیم، در حال حرکت در پیاده‌رو صدایی ناهنجار و بعد هم پهن شدن پیکر یک جوان حدودا‌ ۲۲-۲۳ ساله کف زمین، در جا میخکوب‌ مان کرد. او‌ چنان با صورت بر زمین افتاده بود که گویی جان در بدن ندارد، چند نفری از عابرین پیاده و مغازه‌دارها دورش حلقه زدند و هر کدام به نوعی خواستند کمکش کنند، گویی مشتی گچ سفید بر چهره کهربایی‌اش ریخته بودند، کبودی شکستگی بر دماغش هویدا بود، روی صورتش آب می‌ریختند اما دریغ از هر واکنشی، اورژانس از راه رسید و اقدامات درمانی آغاز شد…اوردوز یا همان مصرف بی‌رویه، جان این جوان را به بازی گرفته بود و قطعاً اگر این اتفاق در این وقت عصر و در خیابان و قطعاً اگر این اتفاق در این وقت عصر و در خیابان و شرایط تردد مردم نیفتاده بود، او دیگر جایی در جمع زندگان نداشت، اما به راستی چرا یک نفر چون او که در سن کار و فربهی و سرخوشی است، دانسته یا ندانسته جان، مال و آبروی خود را چنین به بازی می‌گیرد؟! امروز یکی از جدی‌ترین تهدیدهایی که سرمایه انسانی کشور را نشانه گرفته، همین پدیده اعتیاد است، آسیبی که متأسفانه در سال‌های اخیر نه‌تنها گسترده‌تر شده، بلکه نوجوانان و جوانانی را هدف گرفته است که باید در کلاس درس و دانشگاه، محیط کار و عرصه‌های سازندگی حضور داشته باشند و جامعه‌ای که جوانانش را از دست بدهد، قطعاً آینده خود را از دست داده است. بخش مهمی از این آسیب، از ناآگاهی آغاز می‌شود و  بسیاری از جوانان، نخستین مصرف را با تصور تفریح، تفنن، کنجکاوی، کاهش استرس یا یک بار امتحان کردن تجربه می‌کنند، بی‌آنکه بدانند برخی مواد صنعتی از همان دفعات نخست وابستگی شدید ایجاد می‌کنند و بازگشت از این مسیر، بسیار دشوار و پرهزینه است. آنان از پیامدهای تلخ اعتیاد، از فروپاشی شخصیت و خانواده گرفته تا از دست دادن شغل، تحصیل، سلامت جسم و روان و حتی جان خود، آگاهی کافی ندارند.اعتیاد تنها یک بیماری فردی نیست، بلکه منشأ بسیاری از آسیب‌های اجتماعی است. بخش قابل توجهی از سرقت‌ها، نزاع‌های خیابانی، خشونت‌های خانوادگی، تصادفات رانندگی، قتل‌ها و حتی کودک‌آزاری‌ها ریشه در مصرف مواد مخدر یا روان‌گردان‌ها دارد. بارها اخباری از قتل اعضای خانواده در اثر توهم ناشی از مصرف شیشه، وقوع تصادف‌های مرگبار به دلیل رانندگی در حالت مصرف مواد، یا سرقت‌های خشن برای تأمین هزینه اعتیاد را خوانده و شنیده‌اید، این حوادث نشان می‌دهد اعتیاد تنها زندگی یک فرد را نابود نمی‌کند، بلکه امنیت و آرامش یک جامعه را نیز به مخاطره می‌اندازد.آن جوانی که بعد از استعمال شیشه و در حالت توهم، مادرش را چون گوسفندی سر بریده و مثله کرده تا در فریزر بگذارد، آن دیگری که با مصرف گل یا همان ماری‌جوانا دچار حملات پانیک شده و‌ در حالت روان پریشی، خود را حلق‌آویز کرده، آن یکی که با مصرف زیاد نمک حمام دچار ایست قلبی شده، یا او‌که با مصرف زیاد کروکدیل دچار زخم‌های شدید شده و در اثر عفونت فراوان بدن جان داد، یا … هیچ‌کدام چنین فرجام تلخی را برای خود متصور نبودند.کارشناسان مسائل اجتماعی معتقدند؛ خانواده نخستین و مهمترین سنگر پیشگیری است. گفت‌وگوی صمیمانه والدین با فرزندان، نظارت آگاهانه بر دوستان و محیط رفت‌وآمد آنان، تقویت اعتماد به نفس، آموزش مهارت نه گفتن و ایجاد فضایی امن برای بیان مشکلات، می‌تواند بسیاری از زمینه‌های گرایش به مواد مخدر را از بین ببرد. خانواده‌ای که تنها به تأمین نیازهای مادی فرزند بسنده کند و از نیازهای عاطفی و روانی او غافل شود، ناخواسته زمینه آسیب را فراهم می‌کند.جامعه نیز مسئولیت سنگینی بر عهده دارد. مدرسه، دانشگاه، رسانه، مسجد، سازمان‌های مردم‌نهاد و فعالان فرهنگی باید با زبانی متناسب با نسل جوان، واقعیت‌های اعتیاد را تبیین کنند. استفاده از تجربه بهبود یافتگان، تولید محتوای جذاب، گسترش برنامه‌های ورزشی، فرهنگی و مهارتی و ایجاد نشاط اجتماعی، از مؤثرترین راهکارهای پیشگیری است.دستگاه‌های اجرایی البته وظایفی فراتر از برخوردهای انتظامی دارند. توسعه مراکز مشاوره و درمان، افزایش فرصت‌های اشتغال و نشاط اجتماعی برای جوانان، آموزش مستمر در مدارس و دانشگاه‌ها، کنترل مبادی توزیع مواد مخدر، حمایت از خانواده‌های درگیر اعتیاد و هماهنگی میان دستگاه‌های فرهنگی، آموزشی، بهداشتی و انتظامی، باید به‌عنوان یک اولویت دنبال شود. مبارزه با اعتیاد، تنها با اقدامات قضایی و انتظامی به نتیجه نمی‌رسد، و پیشگیری، آگاهی‌بخشی و امیدآفرینی، حلقه‌های مفقوده این مبارزه هستند. قطع به یقین اگر امروز برای حفظ جوانان از دام اعتیاد سرمایه‌ گذاری نکنیم، فردا باید هزینه‌های بسیار سنگین‌تری برای درمان آسیب‌های اجتماعی، کاهش امنیت، فروپاشی خانواده‌ها و از دست رفتن سرمایه انسانی کشور بپردازیم.اعتیاد، دشمن خاموش نسل آینده است و مقابله با آن، مسئولیتی همگانی است، مسئولیتی که از خانواده آغاز می‌شود، با همراهی جامعه تداوم می‌یابد و با برنامه‌ ریزی دقیق دستگاه‌های اجرایی به نتیجه خواهد رسید.

(لطفاً نظرات و پیشنهادات خود درباره این سرمقاله را از طریق  ۰۹۱۵۷۲۴۸۲۸۹  ارسال بفرمایید)