اصغری مقدم – در سال گذشته، جامعه ایران با مجموعه‌ای از فشارها و بحران‌های هم‌زمان مواجه بود؛ بحران‌هایی که از بیرون مرزها آغاز می‌شد اما اثرات مستقیم و غیرمستقیم آن در لایه‌های مختلف زندگی مردم نمایان بود. شدت این تنش‌ها، از حملات فضای مجازی تا فشارهای روانی ناشی از انتشار گسترده اخبار ناگوار، نوعی «بحران‌زدگی عمومی» ایجاد کرده بود. با این حال، جامعه در برابر این امواج پی‌درپی واکنشی متفاوت نشان داد: نه گسست اجتماعی، بلکه نوعی بازسازی درونی و تقویت پیوندهای جمعی میان بخش‌های مختلف مردم.در حوزه معیشت نیز مجموعه‌ای از محدودیت‌ها و اختلالات اقتصادی می‌توانست جامعه را وارد فاز بی‌ثباتی کند، اما آنچه در عمل رخ داد، شکل‌گیری شیوه‌های تازه سازگاری و مدیریت فشار بود. از تغییر الگوهای مصرف خانوار تا گسترش فعالیت‌های کوچک محلی و افزایش نقش شبکه‌های حمایتی غیررسمی، همه این تحولات نشان داد که ظرفیت مقاومت اقتصادی در برابر تکانه‌های بیرونی، به‌جای کاهش، در حال بازتعریف است. این وضعیت برخلاف برخی تحلیل‌های بدبینانه بود که تصور می‌کردند هر شوک جدید می‌تواند به سرعت به بحران اجتماعی منتهی شود.در سطح اجتماعی، یکی از مهم‌ترین رخدادها در سال گذشته، هماهنگی بی‌سابقه میان گروه‌های مختلف جامعه در مواجهه با فشارهای بیرونی بود. تجربه نشان داد هنگامی که یک تهدید ـ هرچند در سطح نمادین یا روانی ـ به هویت جمعی نزدیک شود، پیوندهای اجتماعی به‌جای تضعیف، تقویت می‌شوند. بسیاری از پیش‌بینی‌هایی که بر گسترش شکاف‌های داخلی تأکید داشتند، در عمل با واکنشی متفاوت روبه‌رو شدند: افزایش مشارکت مدنی، پررنگ‌تر شدن فعالیت‌های داوطلبانه و شکل‌گیری احساس مسئولیت مشترک در قبال ثبات و آینده جامعه.
در نهایت، آنچه این دوره را به یک نقطه عطف اجتماعی تبدیل می‌کند، تغییر درک جامعه از مفهوم «تاب‌آوری» است. جامعه ایران نشان داد که توان عبور از بحران‌ها صرفاً به منابع اقتصادی یا ظرفیت‌های رسمی وابسته نیست، بلکه به شبکه‌های غیررسمی، فرهنگ همبستگی، سازوکارهای خودتنظیمی و توانایی بازسازی ذهنی در شرایط فشار متکی است. این تجربه نشان داد هر تحلیلی که صرفاً بر آسیب‌پذیری تأکید کند و نقش سازوکارهای اجتماعی را نادیده بگیرد، از فهم پویایی‌های واقعی جامعه فاصله می‌گیرد. و در پایان باید گفت که ترامپ با تلاش های وقیحانه خود توانست کمک بزرگی به همگرایی مردم در وحدت حول محور جمهوری اسلامی نماید.