دادرس مقدم – نگاهی به وضعیت نظام سلامت در خراسان جنوبی، ضرورت تأمل در یکی از عمیقترین چالشهای این حوزه را آشکار میسازد: معضل ماندگاری پزشکان متخصص. این معضل، فراتر از یک آمار یا کمبود موقت، به گرهگاه اصلی خدمات درمانی در استانی با وسعت بسیار، جمعیت پراکنده و همسایگی با مناطق مرزی تبدیل شده است.گستره جغرافیایی استان و توزیع نامتوازن جمعیت، بهخودیخود مدیریت منابع انسانی را دشوار میسازد. اما آنچه این چالش را به بحرانی مزمن بدل میکند، نه صرفاً کمبود عددی پزشک، که ناتوانی در حفظ و تثبیت نیروی متخصص در این مناطق است. در رشتههای حیاتی مانند اطفال و بیهوشی، این خلأ بهوضوح احساس میشود و تأثیر آن را میتوان در پوشش شیفتهای بیمارستانی، کاهش ظرفیت اعمال جراحی و اختلال در استمرار خدمات مشاهده کرد.پرسش اساسی این است: چرا با وجود تأکید بر اولویتبندی جذب، همچنان شاهد مهاجرت یا ترک خدمت پزشکان از این استان هستیم؟ پاسخ را باید در مجموعهای از پاسخ را باید در مجموعهای از نابرابریهای ساختاری جست. مشوقهای موجود، هرچند لازم، اما کافی به نظر نمیرسند. پرداخت بهموقع مطالبات و فراهم کردن امکانات رفاهی، تنها بخشی از یک معادله پیچیده است. آنچه بیش از هر چیز غایب به نظر میرسد، ایجاد بسترهای بلندمدت برای زیست حرفهای و شخصی پزشکان در این دیار است؛ از فرصتهای رشد علمی و دسترسی به فناوریهای روز تا آرامش خاطر از تأمین نیازهای اولیه برای خانوادههای آنان.اجرای طرح پزشک خانواده و نظام ارجاع، اگرچه گامی بهجا در جهت کاهش سفرهای استانی و مدیریت هزینههاست، اما در عمل، ضعف جدی را در لایه تخصصی نشان میدهد. وقتی حتی در مرکز استان نیز با کمبود برخی تخصصها مواجهیم، ارجاع به شهرستانها معنای واقعی خود را از دست میدهد و بار سنگین سفر به بیرجند یا حتی استانهای همجوار همچنان بر دوش مردم باقی میماند. این شکاف میان شعار نظام ارجاع و واقعیت موجود، زنگ خطری برای عدالت در سلامت است.برای برونرفت از این وضعیت، نیاز به رویکردی فراتر از اقدامات مقطعی است. ابزارهای نوینی مانند پزشکی از راه دور و هوش مصنوعی، اگرچه بهعنوان مکمل ارزشمندند، هرگز نمیتوانند جایگاه پزشک متخصص حاضر در بالین را پر کنند و نباید بهانهای برای غفلت از حل ریشهای مسئله شوند. چالش اصلی، ارائهبستههای تشویقی غیرموقتی و متنوع است که نه فقط پزشک را به استان بیاورد، بلکه او را برای ماندن، فعالیت و حتی سرمایهگذاری حرفهای در این خطه ترغیب کند.خراسان جنوبی نمیتواند در انتظار یک توزیع عادلانهتر که از مرکز تصمیمگیری میآید، بماند؛ بلکه نیاز به تدبیری محلی و مشارکتی دارد که در آن، ماندگاری پزشک نه یک دغدغه، که یک اولویت راهبردی با ضمانت اجرایی قوی باشد. روز پزشک، فرصتی است تا بهجای تقدیر از وضع موجود، به فکر تغییر وضع ماندگار باشیم.
(لطفاً نظرات و پیشنهادات خود درباره این سرمقاله را از طریق 09155665782 ارسال بفرمایید)

