مهدی آبادی – هفته دولت هر سال فرصتی برای معرفی خدمات دستگاههای اجرایی، افتتاح طرحها و آغاز پروژههای جدید است. در این ایام، خبرهای فراوانی درباره بهرهبرداری یا کلنگزنی پروژهها منتشر میشود و مدیران نیز از برنامههایی سخن میگویند که قرار است بخشی از نیازهای مردم را برطرف کند. بااینحال، آنچه میتواند هفته دولت را از یک مناسبت صرفاً خبری و تقویمی خارج کند، نه تعداد مراسمها، بلکه امکان پیگیری وعدهها و سنجش سرنوشت پروژههایی است که عملیات اجرایی آنها در این هفته آغاز میشود. میان افتتاح یک پروژه و کلنگزنی آن تفاوت مهمی وجود دارد. طرحی که به بهرهبرداری رسیده، دستکم از مرحله ساخت عبور کرده و مردم میتوانند درباره کیفیت، کارآمدی و اثر آن قضاوت کنند؛ اما پروژهای که کلنگ آن به زمین زده میشود، هنوز یک وعده برای آینده است. در چنین شرایطی، خبر اصلی نباید تنها برگزاری مراسم آغاز عملیات باشد، بلکه باید مشخص شود این پروژه چگونه، در چه مسیری و با مسئولیت کدام دستگاه به در چنین شرایطی، خبر اصلی نباید تنها برگزاری مراسم آغاز عملیات باشد، بلکه باید مشخص شود این پروژه چگونه، در چه مسیری و با مسئولیت کدام دستگاه به سرانجام خواهد رسید. کلنگزنی را نباید پایان یک خبر دانست؛ بلکه باید آن را آغاز یک پرونده رسانهای و مدیریتی تلقی کرد. رسانهها معمولاً در روز آغاز پروژه حضور دارند، سخنان مسئولان را منتشر میکنند و تصاویر مراسم را به مخاطبان میرسانند، اما پس از آن کمتر فرصت میشود روند اجرای طرح را دنبال کنند. نتیجه این وضعیت آن است که برخی پروژهها پس از مدتی از حافظه خبری جامعه خارج میشوند و مردم نیز نمیدانند وعده دادهشده در چه مرحلهای قرار دارد، با چه مانعی مواجه شده یا چه زمانی به نتیجه خواهد رسید. هفته دولت میتواند فرصتی برای تغییر این رویه باشد. هر پروژهای که در این ایام کلنگزنی میشود، باید از همان ابتدا قابل پیگیری باشد. دستگاه اجرایی لازم است درباره هدف طرح، مسیر تأمین اعتبار، زمانبندی اجرا، متولی اصلی و آثار مورد انتظار آن برای مردم توضیحی روشن ارائه کند. این اطلاعات نباید تنها در سخنرانی روز مراسم باقی بماند، بلکه باید به مبنایی برای گزارشهای بعدی، پاسخگویی مدیران و مطالبهگری رسانهها تبدیل شود. قابل سنجش بودن پروژهها به معنای زیر سؤال بردن خدمات دولت یا نادیده گرفتن دشواریهای اجرایی نیست. اجرای بسیاری از طرحها ممکن است به دلایل مختلف با تأخیر مواجه شود. محدودیت منابع، مسائل مربوط به تأمین زمین، انتخاب پیمانکار، تغییر قیمتها، دریافت مجوزها یا مشکلات فنی میتواند بر روند کار تأثیر بگذارد. آنچه اهمیت دارد، اطلاعرسانی شفاف درباره این موانع و ارائه توضیح به مردم است. مردم بیش از هر چیز میخواهند بدانند پروژهای که با نام آنان آغاز شده، اکنون در چه وضعیتی قرار دارد و برای رفع موانع آن چه اقداماتی در حال انجام است. این موضوع برای خراسان جنوبی اهمیت بیشتری دارد. پراکندگی جمعیت، فاصله زیاد میان شهرها و روستاها، محدودیتهای زیرساختی و نیازهای انباشتهشده در حوزههایی مانند آب، راه، بهداشت، آموزش، ارتباطات و اشتغال، سبب میشود هر پروژه برای مردم یک منطقه معنایی فراتر از یک مراسم اداری داشته باشد. کلنگزنی یک طرح در روستایی دورافتاده ممکن است برای ساکنان آن منطقه نشانه امید به بهبود شرایط زندگی و ماندن در زادگاهشان باشد. طولانی شدن یا متوقف ماندن چنین پروژهای نیز میتواند مستقیماً بر اعتماد و امید عمومی اثر بگذارد. ازاینرو، شایسته است پروژههای کلنگزنیشده در هفته دولت به فهرستی مشخص و قابل رصد تبدیل شوند. رسانهها میتوانند در طول سال، بدون ایجاد فضای تقابلی، روند اجرای این طرحها را پیگیری کنند و دستگاههای مسئول نیز گزارش پیشرفت، مشکلات و تصمیمهای جدید را در اختیار افکار عمومی قرار دهند. این پیگیری مستمر، هم از فراموش شدن پروژهها جلوگیری میکند و هم به مدیران برای شناسایی و رفع موانع کمک خواهد کرد. در این میان، نقش روابط عمومی دستگاهها نیز نباید به انتشار خبر مراسم محدود شود. روابط عمومی میتواند حلقه ارتباطی میان پروژه، مدیران، رسانهها و مردم باشد. انتشار گزارشهای دورهای، بازدید از محل اجرا، توضیح درباره علت تأخیرها و اعلام تغییرات احتمالی، باعث میشود مردم احساس کنند پس از پایان مراسم نیز در جریان سرنوشت وعدهها قرار دارند. هفته دولت زمانی اثرگذارتر خواهد بود که هر کلنگ، یک تعهد روشن و هر وعده، یک مسیر قابل پیگیری باشد. ارزش پروژهها فقط در روز آغاز عملیات اجرایی مشخص نمیشود؛ ارزش واقعی آنها زمانی آشکار خواهد شد که به نتیجه برسند و تغییری ملموس در زندگی مردم ایجاد کنند. بنابراین، این هفته باید آغاز رصد پروژهها باشد، نه پایان خبر آنها. اگر چنین رویکردی در خراسان جنوبی تقویت شود، کلنگزنیها از مراسمی زودگذر به تعهداتی ماندگار و قابل سنجش تبدیل خواهند شد.
(لطفاً نظرات خود درباره این سرمقاله را از طریق 09155665782 ارسال بفرمایید)
