جم – خراسان جنوبی روی مسیرهای مواصلاتی شمال به جنوب و شرق کشور قرار دارد؛ همین موقعیت جغرافیایی آن را به معبری برای انتقال سوخت و کالای قاچاق تبدیل کرده است. معاون سیاسی، امنیتی و اجتماعی استاندار می‌گوید استان نه مبدأ این محموله‌هاست و نه مقصد، اما بار کنترل مسیرها بر دوش نیروهای انتظامی و امنیتی استان است. به همین دلیل نظارت بر این راه‌ها به زمان و توان بیشتری نیاز دارد.
یک تیر و دو نشان؛ کاهش ۹ درصدی مصرف سوخت
اجرای طرح مدیریت سوخت و شارژ اعتباری کارت شهروندان در مبادی خروجی استان، مصرف سوخت را حدود ۸ تا ۹ درصد کم کرده است؛ یعنی حدود سه میلیون واحد کاهش در ۲۰ روز نخست مهرماه نسبت به مدت مشابه. مدیر شرکت ملی پخش فرآورده‌های نفتی منطقه می‌گوید این طرح همزمان با کنترل مصرف، نیاز واقعی شهروندان، مسافران و فعالان اقتصادی را هم در نظر گرفته و برای خودروهای غیربومی و مسافران بدون سابقه سوخت‌گیری، کارت اضطراری جایگاه پیش‌بینی شده است.
صف‌های یک تا دو ساعته؛ وقتی مقابله با قاچاق به مردم فشار می‌آورد
ماه گذشته صف‌های طولانی جایگاه‌های سوخت، نارضایتی شهروندان را به دنبال داشت؛ برخی برای سفر ضروری، جابه‌جایی فرزندان یا امور شغلی ناچار بودند یک تا دو ساعت در صف بمانند. معاون استاندار تأکید می‌کند برخورد با باندهای قاچاق باید دقیق و سریع باشد، اما نباید تأمین نیازهای روزمره مردم را مختل کند. به گفته او، رفاه و رضایت شهروندان هم باید در اولویت دستگاه‌ها باشد.
آمار تکان‌دهنده؛ از ۶۸ جان‌باخته به ۳ نفر
یکی از جذاب‌ترین بخش‌های گزارش، کاهش چشمگیر تلفات خودروهای موسوم به «شوتی» است. شمار جان‌باختگان حوادث مرتبط با این خودروها از ۶۸ نفر در سال ۱۴۰۰ به سه نفر رسیده و مجروحان از ۱۰۴ نفر به چهار نفر کاهش یافته است. در نیمه نخست امسال نیز دست‌کم ۵۱ دستگاه خودروی شوتی و حامل سوخت قاچاق توقیف شده است. این آمار نشان می‌دهد برخورد انتظامی، هم جان مردم را نجات داده و هم مسیر قاچاق را تنگ‌تر کرده است.
یک همت کالای قاچاق و ۲۶۸۹ دستگیرشده در ۶ ماه
رئیس پلیس امنیت اقتصادی استان از کشف کالای قاچاق به ارزش یک همت در نیمه نخست امسال خبر می‌دهد؛ همراه با دستگیری ۲ هزار و ۶۸۹ نفر و تشکیل سه هزار و ۵۸۵ پرونده. در ۴۳ طرح مقابله با قاچاق و عملیات مشترک با استان‌های کردستان، خراسان رضوی و لرستان، حدود ۳۴۰ هزار لیتر سوخت قاچاق کشف شده است. قاچاقچیان سوخت را زیر بار گچ، شن، شکر و کنسرو جاسازی می‌کنند و در برخی موارد محموله‌ها از منازل و کارگاه‌ها بیرون آمده است.
جریمه‌ای که بازدارنده نیست؛ پیشنهاد ۱۰۰ برابری
یک چالش اصلی، بازگشت قاچاقچیان به چرخه تخلف پس از دستگیری و پرداخت جریمه است. سرهنگ دهقان پیشنهاد می‌کند جریمه قاچاق سوخت به ۱۰۰ برابر قیمت فوب خلیج فارس افزایش یابد تا فعالیت در این شبکه‌ها صرفه اقتصادی نداشته باشد. معاون استاندار هم بر تقویت قوانین بازدارنده تأکید دارد تا سودجویان پس از هر بار دستگیری، دوباره به فعالیت غیرقانونی برنگردند.
۴۴۳ میلیارد تومان فروش کالای قاچاق؛ رشد ۹۵ درصدی
مدیرکل جمع‌آوری و فروش اموال تملیکی استان می‌گوید در هفت ماه امسال ۴۴۳ میلیارد تومان کالای قاچاق به فروش رسیده که نسبت به مدت مشابه پارسال حدود ۹۵ درصد رشد دارد. ۲۷۷ پرونده وارد سازمان شده و ۹۱۸ ردیف کالا تعیین تکلیف شده است. در بخش انهدام، ۴۱۰ ردیف کالا به ارزش حدود ۴۷ میلیارد و ۸۷۴ میلیون تومان امحا شده و کالاهای مستردشده به صاحبانشان حدود ۱۵۷ میلیارد تومان ارزش داشته است. بخشی از اقلام هم به‌صورت کالای حمایتی به کمیته امداد و دستگاه‌های امنیتی واگذار شده است.
معبری که باید امن بماند مردمی که نباید آسیب ببینند
خراسان جنوبی با موقعیت خاص خود، میدان مقابله با قاچاق سوخت و کالاست؛ آماری مثل کاهش ۹ درصدی مصرف، کشف یک همت کالای قاچاق و کاهش تلفات شوتی‌ها از ۶۸ به ۳ نفر نشان می‌دهد اقدامات اثرگذار بوده است. اما تجربه صف‌های طولانی و کاهش سهمیه سوخت کشاورزی از ۲۱ میلیون و ۶۰۰ هزار واحد به ۱۶ میلیون و ۵۰۰ هزار واحد هشدار می‌دهد که موفقیت پایدار در گرو تعادل میان برخورد قاطع با قاچاقچیان و حفظ رفاه شهروندان است.
