یعقوبی- آیت الله شهید سید علی خامنه ای، در فروردین‌ماه سال ۱۳۱۸ هجری شمسی، در یکی از کوچه‌های تنگ و خاک‌گرفته مشهد مقدس، در خانه‌ای که وسعتی در حدود شصت تا هفتاد متر مربع بیشتر نداشت، چشم به جهان گشود. خانه‌ای که از یک اتاق کوچک و یک زیرزمین تشکیل می‌شد و بوی سادگی و قناعت از هر گوشه آن به مشام می‌رسید. شب‌هایی که نان خشک و کشمش، شام گرم خانواده بود و مادری با دیانتی وصف‌ناپذیر و عشقی بی‌کران، آیات نورانی قرآن کریم را برای فرزندانش زمزمه می‌کرد و آنان را با قصه‌های کربلا و عاشورا، با مکتب شهادت و ایثار آشنا می‌ساخت. این آغاز راه پرافتخار مردی بود که تقدیر الهی، قامت استوار او را برای سنگین‌ترین امانت تاریخ معاصر ایران، یعنی رهبری انقلاب اسلامی، برگزیده بود. او از همان کودکی، طعم فقر را چشید و با مشقت‌های زندگی آشنا شد، اما این سختی‌ها نه تنها او را خم نکرد، بلکه روحیهای استوار و عزمی پولادین در او پدید آورد که تا پایان عمر، شاخصه اصلی شخصیتش باقی ماند.
شاگردی مکتب عشق و اجتهاد
تحصیل را در چهار سالگی در مکتب‌خانه آغاز کرد و نخستین جرعه‌های علم و ادب را از محضر مادری نوشید که خود با دیوان حافظ و اشعار سعدی، انسی دیرینه داشت و قرآن را با ترتیلی دلنشین تلاوت می‌کرد. پدرش، عالمی پارسا و متعهد، و جد مادریاش که از شاگردان برجسته آخوند خراسانی بود، هر یک به سهم خود، مشعل هدایت را در مسیر زندگی این کودک مستعد افروختند.
او دروس حوزوی را با شور و اشتیاقی مثال‌زدنی پی گرفت و در محضر اساتید بزرگی چون آیت الله العظمی میلانی و آیت الله العظمی شیخ مرتضی آشتیانی، مدارج علمی را یکی پس از دیگری طی کرد. اما آنچه این طلبه جوان را از همگان متمایز می‌ساخت، تنها ذکاوت و حافظه قوی او نبود، بلکه روحیه مبارزه‌جویی و ظلم‌ستیزی بود که با شیر مادر در جانش نفوذ کرده بود. او از دوران نوجوانی، در مسجد جامع گوهرشاد حاضر می‌شد و در مجالس مذهبی و سیاسی آن روزگار، عطر مبارزه با استبداد را استشمام می‌کرد و جرقه‌های انقلابی در دلش شعله‌ور می‌گشت.
تولد یک مبارز در خیابان‌های انقلاب
با آغاز نهضت تاریخی و الهی امام خمینی در سال ۱۳۴۲، این طلبه جوان و برومند، درس‌خواندن در حوزه را رها نکرد، اما پای در میدان مبارزه نیز نهاد. او که اکنون دیگر یک روحانی مبارز بود، با سخنرانی‌های آتشین خود، مشهد را به کانون اعتراض علیه رژیم ستم‌شاهی تبدیل کرد و بارها به دست مأموران ساواک دستگیر و به زندان‌های مخوف آن رژیم فرستاده شد. در سلول‌های تاریک زندان، شکنجه‌های جسمی و روحی را تحمل کرد، اما هرگز از آرمان خود عقب‌نشینی نکرد و با توکل بر خدا و ایمان راسخ به پیروزی نهایی، روزهای سخت را پشت سر گذاشت. تبعیدهای مکرر به شهرهای دوردست، او را از مسیر مبارزه منحرف نکرد و در تبعید نیز با برقراری ارتباط با مردم و روحانیون محلی، شبکه مقاومت را گسترش داد. این دوران، فصل طلایی شکل‌گیری شخصیت انقلابی او بود، شخصیتی که در عین صلابت و استواری، از رحمت و مهربانی نیز سرشار بود و همین تعادل شگفت‌انگیز بود که او را به گزینه‌ای ممتاز برای آینده انقلاب تبدیل کرد.
یکی از تلخ‌ترین و در عین حال تعیین‌کننده ترین نقاط عطف زندگی این مرد بزرگ، واقعه ترور نافرجام منافقین در تاریخ ۶ تیرماه سال ۱۳۶۰ بود. در آن روز خونین، بمبی که در یک ضبط صوت جاسازی شده بود، در مسجد ابوذر تهران منفجر شد و خامنه ای جوان را به شدت مجروح ساخت. دست راست و شانه او، برای همیشه یادگار این حادثه ماندند، یادگاری از عشق به راهی که برگزیده بود و ایستادگی در برابر دشمنان تا دندان مسلح. پزشکان از همان ساعات اولیه اعلام کردند که آسیب وارده به اعصاب دست، غیرقابل جبران است، اما این حادثه، نه تنها عزم او را برای ادامه مسیر سست نکرد، بلکه او را به اسطوره‌ای از مقاومت و پایداری بدل ساخت. او با همان دست توانای چپ، قلم به دست گرفت و کتاب‌ها نوشت، سخنرانی کرد و امت را رهبری نمود و با این کار، به جهانیان نشان داد که اراده مردان الهی، از هر گلوله و انفجاری قدرتمندتر است. او از آن روز، تولدی دوباره یافت و با روحیهای تازه، پرچم مبارزه را تا ابدیت برافراشته نگه داشت.
در خردادماه سال ۱۳۶۸، پس از ارتحال ملکوتی و جانگداز بنیانگذار کبیر انقلاب اسلامی، امام خمینی، مجلس خبرگان، پس از مشورت‌های فراوان و بررسی دقیق ویژگی‌های گزینه‌های مطرح، حضرت آیت الله خامنه‌ای را به عنوان شایسته‌ترین و تنها گزینه موجود برای رهبری انقلاب اسلامی برگزید. او که خود از مدافعان سرسخت نظارت مجلس خبرگان بر رهبری بود، با فروتنی و تواضعی بی‌نظیر، بار سنگین این امانت عظیم را بر دوش کشید و در نخستین پیام خود، مردم را به وحدت و انسجام فراخواند. ویژگی‌هایی چون عدالت گستری، تقوای الهی، تدبیر سیاسی، شجاعت کم‌نظیر، بصیرت نافذ و مردم‌داری عمیق، او را به الگویی تمام‌عیار برای رهبری در دوران پس از امام تبدیل کرد. او در عین حال که بر اصول راسخ اسلام و خط امام پای می‌فشرد، با شرایط جدید جهانی نیز به درستی برخورد می‌کرد و نشان داد که می‌توان هم انقلابی ماند و هم عقلانی و مدبرانه رفتار کرد.
آیت الله شهید خامنه ای، هرگز خود را برتر از مردم نمی‌دید و همواره در میان آنان زندگی می‌کرد. او با حضور در نمازهای جمعه و جماعات، با نشستن بر سر سفره ساده مردم، با عیادت از بیماران در بیمارستان‌ها و با سرکشی از خانه محرومان در حاشیه شهرها، نشان داد که رهبری، نه تشریفات و فاصله، که خدمت و نزدیکی است. خدامحوری، تکیه بر اسلام ناب محمدی، شفقت و رأفت اسلامی، عدالت‌محوری در گفتار و رفتار، و مردم‌داری بی‌آلایش، از مهم‌ترین ویژگی‌های اخلاقی و رفتاری او بود که زبانزد خاص و عام شد. او در اوج محبوبیت مردمی و با وجود تمام قدرتی که قانون به او اعطا کرده بود، خود را خدمتگزار کوچکی برای ملت بزرگ ایران می‌دانست و از هر گونه خودستایی و بزرگنمایی پرهیز داشت. او همواره بر این نکته تأکید می ورزید که «رهبری جز مسئولیت و تکلیف، مقام و امتیازی نیست» و این جمله را با همه وجودش باور داشت و به آن عمل می‌کرد.
بیرجند؛ گنجینه خاطرات انقلابی
خراسان جنوبی، این دیار کویری و آفتاب‌زده، با تاریخ پرفرازونشیب خود و با مردم مؤمن و غیور و خون‌گرمش، از دیرباز با نام آیت الله شهید خامنه ای پیوندی عمیق و ناگسستنی داشته است. از نخستین روزهای مبارزات انقلابی، روح تازه‌ای در کالبد مبارزات مردمی این خطه دمیده شد و نام او، بر تارک تاریخ این سرزمین درخشید. او در آن سال‌ها، با حضور در شهر‌هامردم را به قیام علیه ظلم فراخواند و با سخنرانی‌های آتشین خود، جرقه انقلاب را در دل این کویر خشک فروزان کرد. او در میان مردم عادی می‌رفت و با آنان هم‌نفس می‌شد و غم‌ها و شادی‌هایشان را با جان و دل می‌شنید. بیرجند، برای او تنها یک شهر نبود؛ گنجینه خاطرات انقلابی بود، جایی که نخستین گام‌های مبارزه را در آن استوار کرد و عشق به مردم خون‌گرم آن را تا همیشه در دل پروراند.
نهبندان؛ عطر حضور رهبر
سال ها بعد در روز هفتم شهریور ماه سال ۱۳۷۸، مردم محروم نهبندان، شاهد رویدادی تاریخی و فراموش‌نشدنی بودند؛ رویدادی که نشان داد رهبرشان نه تنها در پایتخت، که در دورافتاده‌ترین نقاط کشور نیز حضوری فعال و پربرکت دارد. آیت الله شهید خامنه ای، با درک عمیق از دردهای مردم مناطق محروم، سفری اختصاصی به نهبندان ترتیب دادند تا به دیدار مردمانی بروند که امکان حضور در استقبال باشکوه ایشان در بیرجند را نداشته بودند. او در این سفر، با پای پیاده در کوچه‌های گرد و خاک‌گرفته نهبندان قدم زد و با هر پیر و جوان و کودک و سالخورده‌ای، دست داد و احوالپرسی کرد. اشک‌های شوقی که از دیدگان پیرمردان و پیرزنان نهبندانی جاری شد، در تاریخ این شهرستان ماندگار گشت؛ اشک‌هایی که حکایت از عمق محبت رهبر و عشق خالصانه مردم به او داشت. او با حضور خود، به مردم این خطه نشان داد که در قلب رهبرشان، برای کوچک‌ترین و دورترین نقطه ایران نیز جا هست و این پیامی بود که بیش از هر سخنرانی و وعده‌ای، در دل مردم نفوذ کرد و ماندگار شد.
سفر ماندگار؛ روایتی از محبت
آیت الله شهید خامنه ای در آن سفر تاریخی و به‌یادماندنی، با جمله‌ای کوتاه اما پرمعنا، عمق عشق و دلبستگی خود را به مردم این خطه کویری به تصویر کشید. او فرمود: «من به نهبندان سفر کردم تا توجه مسئولان را به مناطق محرومی مانند نهبندان جلب کنم و از نزدیک در جریان مشکلات شما قرار بگیرم.» او در ادامه، امیدوارانه ابراز داشت که در سفرهای بعدی خود، نهبندانی متحول و آباد را خواهد دید؛ تحولی که با پیگیری‌های مستمر ایشان، پس از آن سفر، به سرعت آغاز شد. به برکت توجه ویژه رهبر شهید، دانشگاه‌ها و مراکز آموزش عالی در این منطقه تأسیس شد، حوزه‌های علمیه برای تربیت نیروهای متعهد و انقلابی راه‌اندازی گردید، پروژه‌های زیرساختی عظیمی مانند جاده‌سازی، آب‌رسانی و برق‌کشی به روستاهای محروم انجام شد و مصلای بزرگ امام علی (ع)، به عنوان نمادی از حضور پربرکت رهبر در این شهر، به بهره‌برداری رسید. این تحولات، همه و همه ثمره نگاه پدرانه و دلسوزانه مردی بود که دیدن لبخند بر چهره محرومان را، دستاورد خود می‌دانست.
خالق حماسه‌های جاودان
آیت الله شهید خامنه ای در طول بیش از سه دهه رهبری الهی و انقلابی خود، حماسه‌هایی بزرگ و ماندگار را در تاریخ این مرز و بوم رقم زد. او در فتنه‌های هولناک سال‌های ۱۳۷۸ و ۱۳۸۸، که توطئه‌ای پیچیده و همه‌جانبه، امنیت و آرامش کشور را نشانه رفته بود، با مدبرانه‌ترین و هوشمندانه‌ترین مدیریت ممکن، کشور را از گرداب تردید و آشوب نجات داد و اجازه نداد هیچ قدرتی بر اراده پولادین ملت ایران سایه بیندازد. او با تکیه بر مردم و قانون، نشان داد که تنها راه برون‌رفت از بحران‌ها، بازگشت به قانون اساسی و اعتماد به صندوق‌های رأی است و هرگز اجازه نداد که کشور به دامان انفعال یا استبداد کشیده شود. او در دوران تحریم‌های ظالمانه و فشارهای حداکثری دشمنان، با شعار «ما می‌توانیم» و با تأکید بر اقتصاد مقاومتی، امید و اعتماد به نفس را به جامعه بازگرداند و ثابت کرد که هیچ قدرتی نمی‌تواند ملتی را که به خدا توکل دارد و رهبری عادل و شجاع را در پیش دارد، به زانو درآورد.
وداع با پدری مهربان
و حالا، خبر جانگداز و هولناک شهادت این مرد بزرگ و بی‌نظیر، همچون زلزله‌ای مهیب و دردناک، قلب‌های میلیون‌ها انسان مؤمن و انقلابی را در سراسر ایران و جهان به لرزه درآورده است. مردی که تمام عمر شریف خود را وقف خدمت به اسلام، انقلاب و مردم کرده بود و از هیچ فداکاری و از خود گذشتگی در این راه فروگذار نکرده بود، در روز نهم اسفندماه سال 1404، پس از عمری مجاهدت و پارسایی، به دیدار معبود خویش شتافت و ایران اسلامی را در سوگ و عزا و ماتمی بزرگ و بی‌سابقه نشاند. مردمی که همواره او را پدری مهربان و دلسوز، و رهبری آگاه و بصیر می‌دانستند، در فراق او، اشک‌های گرمی ریختند و دل‌های سوخته خود را با ناله و آه تسلی دادند. وداع با او، وداع با پدری بود که از همه چیز خود گذشت تا فرزندانش در آسایش و عزت زندگی کنند و اینک، نبودنش، خلأیی عمیق و غیرقابل جبران در قلب‌های آنان پدید آورده است.
غمی به وسعت کویر و اینک، از کویر سوزان و بی‌کران نهبندان تا خیابان‌های شلوغ و ملکوتی مشهد، از مساجد قدیمی بیرجند تا حسینیه‌های تهران، صدای ناله و ضجه و شیون به آسمان بلند است و دل‌ها در فراق یار محبوب، آتش گرفته است. چگونه تحمل کنیم نبودن کسی را که در اوج تاریکی و ناامیدی، چراغ امید را در دل ما روشن می‌کرد و از هر بحرانی، سربلند و پیروز بیرون می‌آمد؟ چگونه باور کنیم که دیگر هرگز آن نگاه نافذ و پدرانه، بر چهره مشتاق و منتظر ما نخواهی نشست و آن دست پر مهر، بر سر یتیمان و محرومان نوازش نخواهد کرد؟ خاطره سفر ماندگار او به نهبندان، همیشه چون نگینی درخشان، در دفتر تاریخ این دیار خواهد درخشید و نامش برای همیشه، بر قلب مردم، جاودان خواهد ماند. روح‌اش شاد، راه‌اش پررهرو، یادش زنده و گرامی و عشقش در قلب‌هایمان، تا آخرین قطره خون، جاری و ساری باد. این غم بزرگ، هرگز از یاد نخواهد رفت و این ماتم جانسوز، تا همیشه، بخشی از هویت این ملت مقاوم خواهد بود
