بهروزی فر – در سال‌های گذشته، افغانستان در بسیاری از تحلیل‌ها بیش از آنکه به عنوان یک فرصت دیده شود، از منظر چالش‌های امنیتی و سیاسی مورد توجه قرار گرفته و یک تهدید جدی محسوب می‌شد، اما واقعیت این است که در کنار همه در‌هم‌پیچیدگی‌ها و بی‌ثباتی‌های داخلی، این کشور همسایه می‌تواند یکی از مهمترین شرکای اقتصادی ایران به‌ویژه برای استان‌های مرزی شرق کشور باشد. نگاهی به تحولات اخیر نشان می‌دهد زمان آن رسیده که مرز را نه نقطه پایان، بلکه مرکز آغاز توسعه بدانیم.افغانستان کشوری با جمعیت قابل توجه و نیازهای گسترده در حوزه‌های مختلف از جمله مواد غذایی، مصالح ساختمانی، خدمات فنی و مهندسی، انرژی، تجهیزات پزشکی و کالاهای مصرفی است. این نیازها، بازار مناسبی را برای تولیدکنندگان و فعالان اقتصادی ایرانی فراهم کرده و نزدیکی جغرافیایی، اشتراکات فرهنگی و زبانی، شناخت متقابل مردم دو کشور و سابقه دیرینه مراودات تجاری، مزیت‌هایی هستند که کمتر کشوری در تعامل با افغانستان از آن برخوردار است خراسان جنوبی به واسطه برخورداری از مرز رسمی ماهیرود، از موقعیتی ممتاز در این معادله برخوردار است. مرز ماهیرود طی سال‌های اخیر به یکی از مهمترین گذرگاه‌های تجاری ایران و افغانستان تبدیل شده و امروز می‌تواند نقش یک هاب اقتصادی را برای تبادلات شرق کشور ایفا کند. این مرز تنها محل عبور کالا نیست، بلکه ظرفیتی برای جذب سرمایه، توسعه صادرات، ایجاد اشتغال و گسترش همکاری‌های منطقه‌ای محسوب می‌شود.سفر اخیر هیأت اقتصادی ولایت هلمند افغانستان به خراسان جنوبی نیز گواه روشنی بر این ظرفیت و تمایل دو طرف برای توسعه مناسبات است. حضور فعالان اقتصادی، تجار و مسئولان هلمند در خراسان جنوبی، برگزاری نشست‌های مشترک با فعالان اقتصادی و ابراز خرسندی از بازدیدهایی که از واحدهای تولیدی و توانمندی‌های مختلف انجام شد، نشان داد که طرف افغانستانی نیز خواهان عبور از روابط سنتی و حرکت به سمت همکاری‌های هدفمند در حوزه‌های تجارت، معدن، کشاورزی و سرمایه‌گذاری است، کمااینکه در این نشست‌ها بر گسترش تجارت، سرمایه‌گذاری مشترک و استفاده از ظرفیت‌های معدنی و کشاورزی دو طرف تأکید شد، موضوعی که می‌تواند فصل تازه‌ای در مناسبات اقتصادی مرزی رقم بزند.خراسان جنوبی در حوزه‌هایی چون تولیدات معدنی، سیمان، مصالح ساختمانی، صنایع تبدیلی کشاورزی، خدمات فنی و مهندسی و حتی دانش‌بنیان، توانمندی‌های قابل توجهی دارد و افغانستان نیز بازاری گسترده با نیازهای فراوان است، پیوند دادن این دو ظرفیت، می‌تواند به افزایش صادرات، رونق تولید و ایجاد فرصت‌های شغلی پایدار در مناطق مرزی منجر شود.بدون‌تردید تحقق این چشم‌انداز نیازمند اقداماتی فراتر از بیان ظرفیت‌هاست. توسعه زیرساخت‌های مرز ماهیرود، تسهیل فرآیندهای گمرکی، افزایش ساعات فعالیت پایانه، تقویت ناوگان حمل‌ونقل، حمایت از بخش خصوصی و ایجاد سازوکارهای مالی مناسب، از جمله اقداماتی است که می‌تواند ماهیرود را به سکوی پرش اقتصاد خراسان جنوبی تبدیل کند.امنیت پایدار نیز از همین مسیر می‌گذرد، تجربه ثابت کرده، هر جا تجارت قانونی، اشتغال و تعاملات اقتصادی رونق یافته است، آسیب‌های اجتماعی و فعالیت‌های غیررسمی کاهش پیدا کرده و مردمی که از منافع مرز بهره‌مند می‌شوند، خود به حافظان امنیت و ثبات تبدیل خواهند شد.امروز ماهیرود صرفاً یک گذرگاه مرزی نیست، بلکه نماد ظرفیت مغفول‌مانده‌ای است که اگر با نگاه توسعه محور و آینده‌نگر مدیریت شود، می‌تواند خراسان جنوبی را به دروازه تعاملات اقتصادی ایران و افغانستان تبدیل کند. سفر هیأت اقتصادی هلمند همچون سفرهای گذشته هیئات اقتصادی فراه و هرات پیامی روشن داشت، اینکه در آن سوی مرز، اراده‌ای برای همکاری وجود دارد و اکنون نوبت ماست که با برنامه‌ریزی، تسهیل‌گری و حمایت از فعالان اقتصادی، این فرصت را به دستاوردی ماندگار برای مردم استان تبدیل کنیم.افغانستان را باید فراتر از یک همسایه دید، شریکی که می‌تواند در کنار خراسان جنوبی، الگویی موفق از توسعه مبتنی بر همجواری، منافع مشترک و اقتصاد مرزنشین را به نمایش بگذارد، الگویی که ثمره آن، رونق، اشتغال و امید برای مردمان دو سوی مرز خواهد بود.سفر مقامات محلی و نمایندگان ولایت‌های فراه، هرات و هلمند در یک سال اخیر، قطعاً یک اتفاق مهم است که بدون پیگیری و ابرام انجام نمی‌شد، اما حال که این اتفاق افتاده، سؤال اینجاست چرا مردم از پیامدهای میمون این سفرها، هیچ اطلاعی ندارند؟!
(لطفاً نظرات و پیشنهادات خود درباره این سرمقاله را از طریق ۰۹۱۵۷۲۴۸۲۸۹ ارسال بفرمایید)
