خراسان جنوبی به عنوان چهارمین استان کشور، نشان افتخار استاندارد ملی خانه سالمندان را برای مرکز توانبخشی حضرت علی‌اکبر بیرجند دریافت کرد؛ افتخاری که قرار است کیفیت، کرامت و آرامش سالمندان را از یک مطالبه به یک معیار قابل سنجش تبدیل کند.
منصور نایبی، اینجا فقط یک خانه سالمندان نیست؛ جایی است که قرار است سالمندی در آن به معنای پایان زندگی اجتماعی نباشد، پشت دیوارهای مرکز توانبخشی حضرت علی‌اکبر(ع) بیرجند، زندگی همچنان جریان دارد؛ با لبخند سالمندان، رفت‌وآمد توانخواهان، صدای کارکنان و تلاش خیرانی که سال‌هاست برای بهتر شدن زندگی این افراد قدم برداشته‌اند.
امروز اما این خانه، نشانی تازه بر سینه دارد؛ نشان افتخار استاندارد ملی خانه سالمندان و خراسان جنوبی با دریافت این نشان به عنوان چهارمین استان کشور در مسیر استانداردسازی مراکز شبانه‌روزی سالمندان قرار گرفته است؛ اتفاقی که در نگاه مسئولان، صرفاً یک عنوان یا گواهی اداری نیست بلکه نقطه شروعی برای سنجش مستمر کیفیت خدمات به سالمندان محسوب می‌شود.
مصطفی بذری، مدیرکل استاندارد خراسان جنوبی، در مراسم اعطای این نشان، استاندارد را حلقه اتصال میان کیفیت و قابل سنجش بودن دانست و گفت: وقتی از خانه سالمندان باکیفیت سخن می‌گوییم، باید بتوانیم کیفیت، رفاه و کرامت سالمندان را به معیارهایی مشخص و قابل ارزیابی تبدیل کنیم.
وی تأکید کرد که صدور نخستین پروانه استاندارد برای مؤسسه توانبخشی خیریه حضرت علی‌اکبر(ع) به معنای قرار گرفتن این مجموعه در معرض ارزیابی مستمر است؛ ارزیابی که می‌تواند تفاوت شرایط مرکز پیش و پس از دریافت پروانه استاندارد را مشخص کند.
بذری با اشاره به شعار سازمان جهانی برای سالمندان با عنوان «طول عمر با کیفیت» افزود: زمانی که از کیفیت صحبت می‌کنیم، استانداردها معنا پیدا می‌کنند. همان‌گونه که استاندارد آسانسور به ایمنی ساختمان کمک می‌کند یا استانداردهای مواد غذایی موجب ارتقای ایمنی و سلامت محصولات می‌شود، باید استانداردهایی داشته باشیم که به افزایش کیفیت زندگی سالمندان کمک کند.
مدیرکل استاندارد خراسان جنوبی با بیان اینکه نخستین پروانه استاندارد در این حوزه برای مؤسسه توانبخشی خیریه حضرت علی‌اکبر صادر شده است، گفت: از مدیریت این مؤسسه و همه دست‌اندرکارانی که برای تحقق این هدف تلاش کرده‌اند، قدردانی می‌کنیم.
بذری ادامه داد: همه ما انتظار داریم خانه سالمندان باکیفیتی داشته باشیم که در آن رفاه و کرامت سالمندان حفظ شود اما نکته مهم این است که یک انتظار کیفی و اخلاقی را به یک معیار قابل سنجش تبدیل کنیم.
وی تصریح کرد: ارزشمندترین بخش این فرآیند آن است که مدیر یک مؤسسه خود را در معرض ارزیابی قرار می‌دهد و اعلام می‌کند که آماده است عملکرد مجموعه بر اساس معیارهای مشخص و استاندارد مورد سنجش قرار گیرد.
بذری افزود: ارزیابی باید به صورت مستمر ادامه داشته باشد تا مراکز بتوانند نقاط قوت و ضعف خود را شناسایی کرده و در مسیر ارتقای کیفیت خدمات حرکت کنند و استاندارد این امکان را فراهم می‌کند که قابلیت ارزیابی و مقایسه عملکرد مراکز افزایش یابد.
وی با اشاره به نزدیک بودن هفته استاندارد گفت: در هفته استاندارد نیز در خدمت مجموعه‌های فعال در این حوزه خواهیم بود و از تلاش‌ها و زحمات مدیران، کارکنان و خیرین فعال در حوزه سالمندان قدردانی خواهیم کرد.
مدیرکل استاندارد خراسان جنوبی ابراز امیدواری کرد: با اجرای استانداردها بتوانیم به ایجاد جامعه‌ای سالم‌تر و زندگی باکرامت و باکیفیت برای سالمندان و سایر اقشار جامعه کمک کنیم.
وی تأکید کرد: انتظار داریم استانداردسازی این مرکز یک تفاوت ملموس میان شرایط قبل از دریافت پروانه استاندارد و بعد از دریافت پروانه استاندارد ایجاد کند و سالمندان عزیز آثار این ارتقا را در کیفیت خدمات، رفاه و کرامت خود احساس کنند.
سالمندی؛ نه پایان زندگی بلکه فصل دیگری از زندگی
در گوشه‌ای از این مرکز، سالمندانی زندگی می‌کنند که هرکدام قصه‌ای از سال‌های دور دارند؛ سال‌هایی که حالا آرام‌آرام جای خود را به دوران سالمندی داده‌اند.
جمیله رضازاده، معاون توانبخشی بهزیستی خراسان جنوبی، در این مراسم تأکید کرد که سالمندی نباید با بیماری، معلولیت و ناتوانی یکسان تلقی شود.
به گفته وی، جامعه به سرعت در حال حرکت به سمت سالمندی است و همین مسئله ضرورت برنامه‌ریزی برای سالمندی سالم را دوچندان کرده است؛ سالمندی که در آن فرد بتواند تا حد امکان مستقل بماند، در جامعه حضور داشته باشد و از خدمات اجتماعی بهره‌مند شود.
وی بیان کرد: اجرای فرآیند استانداردسازی از زمان ابلاغ دستورالعمل، برگزاری دوره‌های آموزشی، ثبت اطلاعات در سامانه و انجام مراحل استانداردسازی، نزدیک به یک سال زمان برد و با همکاری مجموعه‌های مختلف بهزیستی، اداره‌کل استاندارد و مراکز سالمندان استان انجام شد.
رضازاده با تأکید بر اینکه استانداردسازی مراکز می‌تواند نقش مهمی در ارتقای کیفیت زندگی سالمندان داشته باشد، گفت: هدف ما این است که سایر مراکز و خانه‌های سالمندان استان نیز به‌تدریج استانداردسازی شوند تا خدمات ارائه‌شده به سالمندان در بالاترین سطح ممکن قرار گیرد.
معاون توانبخشی بهزیستی خراسان جنوبی افزود: بسیاری تصور می‌کنند سالمندی به صورت طبیعی با ناتوانی حرکتی، کاهش بینایی و شنوایی، ضعف عضلات، آلزایمر و سایر مشکلات همراه است، در حالی که اگرچه احتمال بروز برخی از این مشکلات با افزایش سن بیشتر می‌شود اما سالمندی به‌خودی‌خود به معنای ابتلا به این مشکلات نیست.
وی خاطرنشان کرد: با آموزش، تغذیه مناسب، فعالیت‌های ورزشی، حرکات بدنی و انجام معاینات دوره‌ای می‌توان از بسیاری از مشکلات دوران سالمندی پیشگیری کرد یا زمان بروز آنها را به تأخیر انداخت.
رضازاده بیان کرد: در خراسان جنوبی حدود 91 هزار سالمند زندگی می‌کنند که بخش قابل توجهی از آنان را زنان تشکیل می‌دهند. از این تعداد، حدود 17 هزار و 480 نفر تحت پوشش بهزیستی قرار دارند.
وی ادامه داد: از سالمندان تحت پوشش بهزیستی، بیش از 16 هزار نفر دارای معلولیت هستند، 681 نفر زن سرپرست خانوار بوده و بیش از 2 هزار نفر نیز از بهزیستی مستمری دریافت می‌کنند. همچنین در شهرستان بیرجند حدود 4 هزار سالمند تحت پوشش بهزیستی قرار دارند.
وی با بیان اینکه پنج مرکز شبانه‌روزی سالمندان در استان فعال است، افزود: این مراکز در شهرستان‌های بیرجند، قاین، فردوس و طبس فعالیت دارند و در مجموع 116 سالمند از خدمات مراکز شبانه‌روزی استفاده می‌کنند.
رضازاده همچنین از فعالیت سه خانه سالمندان در استان خبر داد و گفت: تفاوت خانه‌ها با مراکز شبانه‌روزی در این است که خانه‌ها به محیط واقعی خانواده نزدیک‌تر هستند و جمعیت کمتری دارند و حداکثر 10 نفر می‌توانند در هر خانه حضور داشته باشند.
معاون توانبخشی بهزیستی خراسان جنوبی گفت: در حال حاضر 32 سالمند در استان از خدمات مراقبت در منزل و 143 نفر نیز از خدمات توانبخشی در منزل استفاده می‌کنند و چهار مرکز در سطح استان در این حوزه خدمات ارائه می‌دهند.
وی افزود: خراسان جنوبی جزو پنج استان نخست کشور است که فرآیند استانداردسازی مراکز شبانه‌روزی سالمندان را انجام داده و امروز شاهد رونمایی از این اقدام هستیم.
«خانه»ای برای زندگی نه فقط نگهداری
اما نگاه به سالمندی در مرکز حضرت علی‌اکبر تنها به «نگهداری» خلاصه نمی‌شود؛ کریم‌پور، رئیس هیئت‌مدیره مؤسسه توانبخشی حضرت علی‌اکبر(ع) بیرجند، این مرکز را «قطعه‌ای از بهشت» توصیف می‌کند؛ جایی که حدود 400 توانخواه، معلول و سالمند در آن حضور دارند.
وی گفت: استاندارد تنها یک برگه یا مجوز نیست؛ معیاری است برای اینکه مشخص شود آیا سالمندی که در این مرکز زندگی می‌کند، واقعاً احساس زندگی دارد یا صرفاً تحت مراقبت قرار گرفته است.
کریم پور می‌گوید هدف مجموعه این است که زندگی سالمندان هر روز بهتر از روز گذشته باشد؛ از فراهم کردن محیط مناسب و باکیفیت گرفته تا ایجاد فضاهای اجتماعی و تفریحی و حتی برای توانخواهانی که ممکن است به دلیل شرایط جسمی، ساعت‌ها و روزهای زیادی را در فضای خوابگاه سپری کنند، تلاش شده است محیطی متفاوت ایجاد شود.
رئیس هیئت مدیره توانبخشی حضرت علی اکبر(ع) بیرجند افزود: پارکی که در مجموعه ایجاد شده، یکی از همین فضاهاست؛ محوطه‌ای برای اینکه توانخواهان بتوانند از فضای باز و طبیعت استفاده کنند و ساعاتی را خارج از فضای بسته مراکز نگهداری سپری کنند.
خانه سالمندان توانبخشی حضرت علی اکبر نخستین مرکز دارای نشان استاندارد در شرق کشور
همچنین مدیرعامل موسسه خیریه توانبخشی حضرت علی اکبر(ع) بیرجند گفت: خانه سالمندان موسسه خیریه توانبخشی حضرت علی‌اکبر(ع) شهرستان بیرجند، پس از طی مراحل ارزیابی و احراز الزامات مربوط، موفق به دریافت پروانه استاندارد از اداره کل استاندارد استان خراسان جنوبی شد؛ دستاوردی که حاصل سال‌ها تلاش برای ارتقای کیفیت خدمات و نتیجه همراهی هیئت‌مدیره، بهزیستی، پرسنل موسسه و خیرین است.
حامد عرب‌زاده اظهار کرد: پروانه استاندارد خانه سالمندان موسسه با شماره ۳۷۱۷۳۵۴۵۴۰۵۰ در تاریخ ۲۴ شهریورماه ۱۴۰۵ از سوی اداره کل استاندارد استان خراسان جنوبی صادر شده است.
وی افزود: دریافت این پروانه برای مجموعه یک دستاورد مهم است؛ چرا که رعایت استانداردها در حوزه نگهداری و مراقبت از سالمندان، نیازمند توجه جدی به کیفیت خدمات، سلامت، ایمنی، شرایط محیطی و حفظ کرامت سالمندان است.
مدیرعامل موسسه خیریه توانبخشی حضرت علی‌اکبر(ع) با اشاره به سابقه فعالیت این مجموعه گفت: موسسه نزدیک به ۲۹ سال است که در حوزه نگهداری، مراقبت و توانبخشی افراد دارای معلولیت و سالمندان فعالیت می‌کند و امروز ۴۰۰ معلول و سالمند از خدمات این مجموعه بهره‌مند هستند.
عرب‌زاده ادامه داد: خانه سالمندان موسسه نیز در سال ۱۳۹۶ تأسیس شد و طی این سال‌ها تلاش شده است خدمات مراقبتی و توانبخشی سالمندان با رویکردی مبتنی بر حفظ کرامت، سلامت و آرامش آنان ارائه شود.
وی گفت: در حال حاضر حدود ۵۰ سالمند در خانه سالمندان موسسه حضور دارند و ارائه خدمات به این عزیزان با همکاری و تلاش حدود ۱۶۰ نفر از کارکنان و نیروهای مجموعه در بخش‌های شبانه روزی و روزانه انجام می‌شود.
مدیرعامل موسسه خیریه توانبخشی حضرت علی‌اکبر(ع) با اشاره به جایگاه این مرکز در استان اظهار کرد: این مجموعه در حال حاضر ضمن نگهداری پدران عزیزمان تنها خانه سالمندان مرکز استان در زمینه نگهداری و مراقبت از مادران و روزانه سالمندان است و مسئولیت خود را در قبال این قشر، تنها به نگهداری محدود نمی‌داند؛ بلکه فراهم کردن محیطی امن، آرام و شایسته برای زندگی سالمندان را از مهم‌ترین وظایف خود می‌دانیم.
عرب‌زاده با قدردانی از حمایت‌های هیئت‌مدیره موسسه و سازمان بهزیستی گفت: یکی از عوامل مهم در تداوم فعالیت و حرکت رو به رشد موسسه، حمایت و همراهی هیئت‌مدیره محترم و بهزیستی استان بوده است که همواره در مسیر توسعه خدمات، رفع مشکلات و ارتقای کیفیت فعالیت‌های مجموعه پشتیبان مرکز بوده‌اند و از این حمایت‌ها نیز صمیمانه تشکر می‌کنیم.
مدیرعامل موسسه خیریه توانبخشی حضرت علی‌اکبر(ع) دریافت پروانه استاندارد را حاصل یک کار جمعی دانست و خاطرنشان کرد: این موفقیت نتیجه تلاش و زحمات تمامی کارکنان و کادر تخصصی موسسه و همچنین حمایت هیئت‌مدیره، سازمان بهزیستی، خیرین و خانواده‌های جامعه هدف موسسه است.
وی ضمن اعلام آمادگی دریافت نشان استاندارد برای سایر بخش های موسسه خیریه توانبخشی حضرت علی اکبر(ع) تأکید کرد: دریافت نشان استاندارد برای ما پایان مسیر نیست، بلکه نقطه‌ای برای حرکت جدی‌تر در مسیر بهبود مستمر کیفیت خدمات است و تلاش خواهیم کرد استانداردهای کسب‌شده را حفظ کرده و در آینده نیز سطح خدمات مراقبتی، توانبخشی و رفاهی سالمندان و افراد دارای معلولیت را ارتقا دهیم.
عرب‌زاده در پایان با قدردانی از خیرین و حامیان موسسه گفت: نزدیک به سه دهه فعالیت این مجموعه بدون همراهی حامیان و خیرین امکان‌پذیر نبوده است و امیدواریم با تداوم این حمایت‌ها و همکاری دستگاه‌های مسئول، بتوانیم شرایط مطلوب‌تری برای زندگی و توانبخشی سالمندان و افراد دارای معلولیت فراهم کنیم.
