مهدی آبادی – آمارهای تازه از تصادفات جاده‌ای در خراسان جنوبی، تصویری نگران‌کننده از وضعیت ایمنی تردد در استان ارائه می‌دهد. ثبت ۵۷ فوتی ناشی از تصادفات از ابتدای سال جاری تاکنون، آن هم با افزایش ۱۴۸ درصدی نسبت به مدت مشابه سال گذشته، زنگ خطری جدی برای همه متولیان حوزه حمل‌ونقل، دستگاه‌های اجرایی و البته خود شهروندان است. این افزایش قابل توجه تنها یک عدد در گزارش‌های آماری نیست؛ بلکه هر کدام از این ارقام نشان‌دهنده از دست رفتن جان انسانی و داغدار شدن خانواده‌هایی است که شاید می‌شد با اندکی توجه و پیشگیری از این حوادث جلوگیری کرد.بر اساس اعلام مسئولان پلیس راه، از ابتدای امسال ۳۷ فقره تصادف در استان ثبت شده که در مقایسه با ۱۷ مورد در سال گذشته، رشد قابل توجهی را نشان می‌دهد. بخش عمده این حوادث در محور بیرجند ـ سربیشه ـ نهبندان ـ زابل رخ داده؛ محوری که به دلیل طولانی بودن مسیر، حجم قابل توجه تردد و برخی ویژگی‌های جغرافیایی، از دیرباز جزو محوری که به دلیل طولانی بودن مسیر، حجم قابل توجه تردد و برخی ویژگی‌های جغرافیایی، از دیرباز جزو مسیرهای پرخطر استان محسوب می‌شود. این موضوع بار دیگر ضرورت توجه ویژه به ایمن‌سازی این محور و ارتقای زیرساخت‌های آن را برجسته می‌کند.اما نکته مهم‌تر در بررسی این آمار، نوع و علت وقوع تصادفات است. طبق گزارش‌ها، بیشترین حوادث ثبت‌شده درون و برون‌شهری مربوط به واژگونی خودروها و تصادفات مرتبط با موتورسیکلت‌ها بوده است. واژگونی اغلب زمانی رخ می‌دهد که راننده کنترل وسیله نقلیه را از دست می‌دهد؛ موضوعی که می‌تواند نتیجه سرعت غیرمجاز، خستگی، خواب‌آلودگی یا بی‌توجهی به شرایط جاده باشد. از سوی دیگر، سهم بالای موتورسیکلت‌ها در این حوادث نیز نشان‌دهنده ضعف در رعایت اصول ایمنی از سوی برخی موتورسواران و نیز کمبود زیرساخت‌های مناسب برای تردد ایمن آنان است. پلیس راه سه عامل اصلی در وقوع این تصادفات را «عدم توجه به جلو»، «سرعت غیرمجاز» و «انحراف به چپ» اعلام کرده است؛ عواملی که همگی در حوزه رفتار رانندگی قرار می‌گیرند. این مسئله نشان می‌دهد که بخش قابل توجهی از حوادث جاده‌ای نه صرفاً به دلیل شرایط جاده یا نقص فنی، بلکه به دلیل خطای انسانی رخ می‌دهد. بی‌توجهی لحظه‌ای راننده، نگاه کردن به تلفن همراه، سبقت‌های غیرمجاز یا عجله برای رسیدن زودتر به مقصد، گاه می‌تواند به حادثه‌ای جبران‌ناپذیر تبدیل شود.در استانی مانند خراسان جنوبی که فاصله شهرها زیاد و بخش قابل توجهی از جابه‌جایی‌ها از طریق جاده انجام می‌شود، اهمیت فرهنگ رانندگی ایمن دوچندان است. بسیاری از محورهای استان طولانی، کم‌تردد و گاه یکنواخت هستند و همین مسئله می‌تواند موجب کاهش تمرکز رانندگان در طول مسیر شود. در چنین شرایطی رعایت سرعت مطمئنه، استراحت در طول مسیر و پرهیز از رانندگی در حالت خستگی اهمیت زیادی دارد. در کنار مسئولیت رانندگان، نقش دستگاه‌های اجرایی نیز در کاهش تصادفات بسیار مهم است. بهبود کیفیت جاده‌ها، اصلاح نقاط حادثه‌خیز، افزایش روشنایی در برخی مسیرها، نصب علائم هشداردهنده و توسعه سامانه‌های هوشمند کنترل ترافیک می‌تواند به شکل قابل توجهی از وقوع حوادث بکاهد. همچنین افزایش گشت‌های نظارتی و برخورد قاطع با تخلفات حادثه‌ساز می‌تواند نقش بازدارنده مؤثری داشته باشد. از سوی دیگر، آموزش و فرهنگ‌سازی نیز نباید نادیده گرفته شود. آموزش اصول ایمنی رانندگی از سنین پایین، اطلاع‌رسانی مستمر در رسانه‌ها و استفاده از ظرفیت مدارس، دانشگاه‌ها و نهادهای اجتماعی می‌تواند به تدریج فرهنگ مسئولانه‌تری در رانندگی ایجاد کند. تجربه بسیاری از کشورها نشان داده است که کاهش پایدار تصادفات بدون تغییر در رفتار ترافیکی شهروندان ممکن نیست. افزایش چشمگیر تلفات جاده‌ای در خراسان جنوبی هشداری است که باید جدی گرفته شود. اگرچه توسعه زیرساخت‌ها و نظارت‌های پلیسی ضروری است، اما در نهایت این رانندگان هستند که پشت فرمان تصمیم می‌گیرند چگونه برانند. رعایت قوانین راهنمایی و رانندگی، احترام به جان خود و دیگران و پرهیز از رفتارهای پرخطر می‌تواند از بسیاری از این حوادث جلوگیری کند. در پایان باید یادآور شد، جاده‌ها مسیر زندگی‌اند، نه صحنه از دست رفتن آن. کاهش آمار تلخ تصادفات در گرو همکاری همگانی، مسئولیت‌پذیری رانندگان و توجه جدی‌تر به ایمنی راه‌هاست؛ موضوعی که امروز بیش از هر زمان دیگری باید در اولویت قرار گیرد.

(لطفاً نظرات و پیشنهادات خود درباره این سرمقاله را از طریق 09155665782 ارسال بفرمایید)