مهدی آبادی – بیرجند به‌عنوان مرکز خراسان جنوبی، باید ویترین توسعه، پیشانی خدمات و نماد برنامه‌ریزی استان باشد؛ شهری که نه‌تنها پاسخگوی نیازهای جمعیت خود است، بلکه نقش پیشران برای رشد و پیشرفت کل استان را ایفا می‌کند. اما پرسشی که این روزها در ذهن بسیاری از شهروندان شکل گرفته، این است که آیا بیرجند واقعاً در جایگاه شایسته یک مرکز استان قرار دارد یا به‌تدریج در میان انبوهی از پروژه‌های کوچک و پراکنده، به شهری کم‌اولویت و فراموش‌شده تبدیل شده است؟ بی‌تردید، در سال‌های اخیر اقدامات و پروژه‌هایی در بیرجند اجرا شده و تلاش مدیران استانی و شهری برای بهبود شرایط قابل انکار نیست. پروژه‌های عمرانی، خدماتی و رفاهی متعددی به بهره‌برداری رسیده یا در حال اجراست و این تلاش‌ها شایسته قدردانی است. اما مسئله اصلی اینجاست که توسعه یک مرکز استان با پروژه‌های مقطعی و خرد محقق نمی‌شود. بیرجند نیازمند نگاه کلان، برنامه‌ریزی بلندمدت و تصمیم‌هایی است که اثر آن‌ها در افق چندساله بیرجند نیازمند نگاه کلان، برنامه‌ریزی بلندمدت و تصمیم‌هایی است که اثر آن‌ها در افق چندساله نمایان شود. مرکز استان بودن، صرفاً یک عنوان اداری نیست. بیرجند باید از نظر زیرساخت‌های شهری، حمل‌ونقل، خدمات عمومی، امکانات فرهنگی و اقتصادی، در سطحی قرار گیرد تا بتواند بار جمعیتی، اداری و خدماتی کل استان را به دوش بکشد. در حالی که امروز، شهر با چالش‌هایی روبه‌روست که نشان می‌دهد فاصله‌ای معنادار میان انتظارات از یک مرکز استان و واقعیت‌های موجود وجود دارد. یکی از مهم‌ترین این چالش‌ها، وضعیت ترافیک و ایمنی معابر شهری است. بیرجند سال‌هاست که از نبود تقاطع‌های غیرهمسطح، شبکه حمل‌ونقل شهری کارآمد و طرح جامع ترافیکی به‌روز رنج می‌برد. این موضوع دیگر یک دغدغه فرعی یا مطالبه تجملی نیست؛ بلکه مستقیماً با جان، وقت و آرامش شهروندان ارتباط دارد. شهری که قرار است قلب اداری و خدماتی استان باشد، نمی‌تواند با زیرساخت‌هایی متناسب با یک شهر کوچک اداره شود. از سوی دیگر، تمرکز بر توسعه متوازن استان، نباید به معنای کم‌توجهی به مرکز استان تعبیر شود. تقویت بیرجند، نه‌تنها تضادی با توسعه شهرستان‌ها ندارد، بلکه می‌تواند محرک رشد کل خراسان جنوبی باشد. بیرجند قوی، خدمات بهتر، سرمایه‌گذاری بیشتر و ظرفیت‌های گسترده‌تری برای کل استان ایجاد می‌کند. تضعیف مرکز استان، در نهایت به زیان همه مناطق خواهد بود. نگاهی به فهرست پروژه‌های شاخص در مناسبت‌هایی مانند دهه فجر و هفته دولت نشان می‌دهد که سهم بیرجند از پروژه‌های بزرگ و ماندگار، چندان پررنگ نیست. بیشتر پروژه‌ها، هرچند ضروری، اما کوچک و کم‌اثر در مقیاس کلان هستند. در حالی که مردم انتظار دارند در چنین مناسبت‌هایی، نشانه‌هایی از تصمیم‌های بزرگ، طرح‌های زیرساختی و پروژه‌های امیدآفرین را ببینند؛ پروژه‌هایی که چشم‌انداز آینده شهر را تغییر دهد. دهه فجر و هفته دولت می‌توانند فرصتی برای بازتعریف این نگاه باشند. اگر در کنار پروژه‌های محلی، چند طرح بزرگ شهری در بیرجند کلنگ‌زنی یا افتتاح شود، این پیام به جامعه منتقل می‌شود که برنامه‌ریزی‌ها محدود به امروز و فردا نیست و آینده شهر به‌صورت جدی در دستور کار قرار دارد. این همان چیزی است که به تقویت امید اجتماعی و اعتماد عمومی کمک می‌کند. بیرجند نباید فقط نام مرکز استان را یدک بکشد. این شهر نیازمند دیده‌شدن ویژه، بودجه متناسب با جایگاهش و تصمیم‌های جسورانه است. پاسخ به این مطالبه، مشخص خواهد کرد که بیرجند در سال‌های آینده، یک مرکز استان پویا و اثرگذار خواهد بود یا شهری که فرصت‌هایش به‌دلیل تعلل و نگاه کوتاه‌مدت، به‌سادگی از دست رفته است. امروز، زمان تصمیم‌های بزرگ برای بیرجند است؛ تصمیم‌هایی که فردای خراسان جنوبی را می‌سازد.
(لطفاً نظرات و پیشنهادات خود درباره این سرمقاله را از طریق 09155665782 ارسال بفرمایید)