زینب بی باک – انجمن علمی و آموزشی معلمان جغرافیای استان – باید صراحتاً و با احترام به واقعیت‌های میدانی گفت که ایران در دهه‌های اخیر، با وجود فشارهای بی‌سابقه، توانسته است به یکی از موفق‌ترین نمونه‌های جهان در «استراتژی بقا و مقاومت» تبدیل شود. کشوری که نه تنها از فروپاشی جلوگیری کرد، بلکه بر قدرت‌های بزرگ اراده تحمیل و هزینه‌های سنگینی بر آن‌ها وارد ساخت. این یک واقعیت تاریخی و استراتژیک غیرقابل انکار است. اما حالا سؤال این نیست که «تا کجا آمدیم»، سؤال این است: «از اینجا به کجا می‌رویم؟» اگر هدف ما فقط «جنگیدن و پیروز شدن در میدان» باشد، مسیر را درست رفته‌ایم. اما اگر هدف استراتژیک ما «جلوگیری از وقوع جنگ و حذف تهدید از اساس» باشد، باید از مرحله «مقاومت در برابر ضربه» به مرحله «بی‌اثر کردن توان ضربه‌زنی دشمن» حرکت کنیم. اینجا سه دلیل اصلی وجود دارد که چرا حتی با وجود موفقیت‌های چشمگیر گذشته، باز هم نیاز به تغییر رویکرد و تقویت منابع جدید داریم.دلیل اول: تکامل ابزارهای دشمن و تغییر ماهیت تهدید. آمریکا و صهیونیسم بیکار ننشسته‌اند. آن‌ها از تجربیات خود در برابر مقاومت ایران درس گرفته‌اند و اکنون به جای جنگ‌های کلاسیک، به سمت «جنگ‌های ترکیبی»، «جنگ سایبری» و «جنگ نسل پنجم» رفته‌اند. هدف این جنگ‌ها، ضربه زدن به ساختار جامعه، اقتصاد و انسجام داخلی است؛ پیش از آنکه حتی یک گلوله شلیک شود. بنابراین اگر ما تنها بر «قدرت نظامی فیزیکی» تمرکز کنیم، در برابر حملات غیرفیزیکی مانند تهدیدات سایبری و اقتصادی به شدت آسیب‌پذیر خواهیم بود.دلیل دوم: تفاوت میان «هزینه جنگ» و «جایزه جنگ» برای دشمن. در جنگ‌های گذشته، ایران با مقاومت، «هزینه جنگ» را برای دشمن بسیار بالا برد و در این کار موفق بود. اما استراتژی آینده باید به گونه‌ای باشد که «جایزه جنگ» برای دشمن به صفر برسد. اگر دشمن حس کند که با جنگ می‌تواند زیرساخت‌های حیاتی یا زنجیره انرژی ما را مختل کند، همچنان انگیزه حمله را خواهد داشت. راهکار آینده این است که چنان «تاب‌آوری سیستمی» در حوزه‌های انرژی، اینترنت، زنجیره تأمین غذا و دارو ایجاد کنیم که حتی در صورت وقوع جنگ، دشمن هیچ «جایزه‌ای» مثل فروپاشی اقتصادی یا اجتماعی به دست نیاورد. وقتی دشمن بداند هیچ سودی از جنگ نخواهد برد، هرگز جنگ را انتخاب نخواهد کرد.دلیل سوم: گذار از «بازدارندگی تدافعی» به «بازدارندگی فعال». در گذشته، ایران با نشان دادن قدرت خود، دشمن را از حمله مستقیم بازداشت. اما در آینده، برای جلوگیری از حملات، باید به سمت «بازدارندگی فعال» برویم. این یعنی داشتن توانایی‌های تکنولوژیک که دشمن را در همان مرحله «برنامه‌ریزی» متوقف کند؛ مثلاً توانایی شناسایی و از کار انداختن مراکز فرماندهی دشمن از فاصله بسیار دور یا از طریق جنگ الکترونیک، پیش از آنکه آن‌ها بتوانند دستور حمله را صادر کنند.در جمع‌بندی هم باید گفت کشور عزیزمان ایران در «مبارزه و مقاومت» بسیار عالی عمل کرده است. اما اگر می‌خواهیم از جنگ جلوگیری کنیم، نباید فقط برای «شکست دادن دشمن در جنگ» آماده باشیم، بلکه باید برای «غیرممکن کردن جنگ برای دشمن» آماده باشیم. این یعنی تبدیل شدن از کشوری که «می‌تواند با ضربه دشمن دوام بیاورد»، به کشوری که «سیستم‌های خود را چنان هوشمند و یکپارچه کرده که دشمن حتی برای تصور وقوع جنگ، دچار تردید و شکست شود». این همان گذار از مقاومت با شجاعت به بازدارندگی با تکنولوژی و هوشمندی استراتژیک است؛ گذاری که از امروز، یک ضرورت ملی محسوب می‌شود.