رمضانی – انتشار خبر اختلاف زمان در بخش «سرعت و دقت» آزمون ورودی مدارس استعدادهای درخشان پایه هفتم در یکی از حوزههای امتحانی بیرجند، حالا به یکی از مهمترین مطالبات خانوادهها و دغدغههای آموزشی در خراسان جنوبی تبدیل شده است؛ موضوعی که از نگاه والدین میتواند عدالت رقابت میان دانشآموزان را مخدوش کند و از نگاه مسئولان در حال بررسی کارشناسی است تا تصمیمی منطبق با حقوق همه داوطلبان اتخاذ شود.
وقتی سرعت، قربانی بیدقتی میشود
آزمون ورودی مدارس استعدادهای درخشان همواره یکی از حساسترین آزمونهای دانشآموزی کشور به شمار میرود؛ رقابتی فشرده که در آن هر ثانیه میتواند سرنوشت علمی یک دانشآموز را تغییر دهد. در این میان، بخش «سرعت و دقت» آزمون بهگونهای طراحی شده که مدیریت زمان و توانایی پاسخدهی سریع، نقش تعیینکنندهای در ارزیابی داوطلبان داشته باشد.
طبق اعلام قبلی رسمی سازمان سنجش آموزش کشور، زمان پاسخگویی به سؤالات این بخش ۲۵ دقیقه تعیین شده بود؛ زمانی که باید در تمام حوزههای امتحانی کشور بهصورت یکسان اجرا میشد. اما آنگونه که برخی والدین دانشآموزان در بیرجند میگویند، در یکی از حوزههای امتحانی این شهر،با اشتباه مسئولان اجرائی آزمون این زمان به ۵۰ دقیقه افزایش یافته است؛ موضوعی که اگر صحت داشته باشد، میتواند ماهیت این بخش از آزمون را تحت تأثیر قرار دهد.سیدحامد حمیدزاده، یکی از نمایندگان والدین در پیگیری این موضوع، در گفتوگو با خبرنگار روزنامه آوا میگوید: آزمون تیزهوشان از دو بخش «سرعت و دقت» و «هوش» تشکیل شده است. در بخش سرعت و دقت، زمان استاندارد پاسخگویی ۲۵ دقیقه اعلام شده بود و این باید در سراسر کشور بهصورت یکسان اجرا میشد؛ اما متأسفانه در حوزه مدرسه انقلاب بیرجند، به دلیل اشتباه عوامل اجرایی، این زمان ۵۰ دقیقه در نظر گرفته شد.به گفته وی، همین موضوع باعث میشود ماهیت آزمونی که قرار است سرعت عمل دانشآموزان را بسنجد، عملاً تغییر کند؛ همچنین حمیدزاده معتقد است وقتی زمان دو برابر میشود، دیگر نمیتوان نتیجه آزمون را معیاری دقیق برای سنجش سرعت و دقت دانشآموزان دانست.
مطالبه والدین؛ بازبینی فیلم آزمون
در کنار این ادعا، موضوع دیگری نیز در میان برخی والدین مطرح شده است؛ ادعایی مبنی بر اینکه در دفترچه اول آزمون، دفترچهها حدود ۱۰ دقیقه زودتر از زمان مقرر جمعآوری شده است. هرچند این ادعا هنوز بهطور رسمی تأیید نشده، اما همین ابهامات باعث شده خانوادهها خواستار بررسی دقیق مستندات برگزاری آزمون شوند. نمایندگان والدین میگویند برای روشن شدن حقیقت، درخواست مشاهده فیلم جلسه آزمون را مطرح کردهاند. حمیدزاده در این باره بیان میکند: ما به همراه جمعی از والدین به اداره کل آموزش و پرورش مراجعه کردیم و خواستار مشاهده فیلم روز آزمون شدیم تا بتوان درباره این موضوع قضاوت دقیقتری داشت. به گفته وی، تا زمانی که فیلمها بررسی نشود، نمیتوان درباره صحت یا عدم صحت این ادعاها نظر قطعی داد.اگر چه اداره کل آموزش و پرورش تخلف آزمون سرعت و دقت را تا کنون تایید کرده است با این حال، والدین معتقدند شفافیت در چنین موضوعاتی میتواند از بروز شایعات و نگرانیهای گسترده در میان خانوادهها جلوگیری کند.
آموزش و پرورش چه میگوید؟
در واکنش به این موضوع، اداره کل آموزش و پرورش خراسان جنوبی با صدور اطلاعیهای اعلام کرده است که مسئولیت طراحی، چاپ، حفاظت و سیاستگذاری آزمون بر عهده سازمان سنجش آموزش کشور بوده و آموزش و پرورش در چارچوب وظایف تعیینشده در اجرای آزمون همکاری داشته است.در این اطلاعیه تأکید شده که آموزش و پرورش خود را در قبال حقوق دانشآموزان و خانوادهها مسئول میداند و به محض اطلاع از موضوع، پیگیریهای لازم را آغاز کرده است؛ همچنین جلسهای با نمایندگان اولیا برگزار شده و گزارش کارشناسی موضوع همراه با پیشنهادهای جبرانی برای بررسی به وزارت آموزش و پرورش، سازمان سنجش و سایر مراجع ذیربط ارسال شده است.
به گفته مسئولان آموزش و پرورش، تصمیم نهایی درباره نحوه رسیدگی به این موضوع پس از بررسیهای علمی و کارشناسی از سوی مراجع قانونی اعلام خواهد شد.
پیشنهادهایی برای جبران احتمالی
در همین حال، برخی از نمایندگان والدین پیشنهادهایی را برای جبران احتمالی این مسئله مطرح کردهاند. از جمله این پیشنهادها میتوان به برگزاری مجدد آزمون بخش سرعت و دقت، افزایش ظرفیت پذیرش، سنجش جداگانه دانشآموزان حوزه مورد نظر با اعمال مدلهای آماری در تحلیل نتایج اشاره کرد.هدف از این پیشنهادها، به گفته والدین، جلوگیری از تضییع حق هیچیک از دانشآموزان است؛ چه آنهایی که در حوزه مورد بحث آزمون دادهاند و چه دانشآموزانی که در دیگر حوزهها با زمان استاندارد رقابت کردهاند.
ورود دستگاه قضایی به ماجرا
موضوع آزمون تیزهوشان بیرجند تنها در سطح آموزش و پرورش باقی نمانده و به دستگاه قضایی نیز رسیده است. بر اساس اعلام دادگستری، مکاتبات لازم از سوی دادستانی با دستگاههای متولی انجام شده و موضوع در دست بررسی قرار دارد.در اطلاعیه منتشر شده از سوی دادگستری تأکید شده است که در صورت احراز هرگونه تخلف، برخورد قانونی انجام خواهد شد و اقدامات لازم برای صیانت از حقوق دانشآموزان صورت میگیرد.
دستور ویژه وزیر آموزش و پرورش برای بررسی نتایج آزمون سمپاد بیرجند در اخرین اقدام در پی پیگیریهای سید حسن هاشمی، نماینده مردم شهرستانهای بیرجند، درمیان و خوسف در مجلس شورای اسلامی، درباره دغدغههای مطرحشده پیرامون آزمون سمپاد بیرجند، وزیر آموزش و پرورش دستور بررسی ویژه این موضوع را صادر کرد.هاشمی با تأکید بر ضرورت صیانت از حقوق دانشآموزان و حفظ اعتماد عمومی به فرآیندهای آموزشی اظهار داشت: از نخستین روزهای طرح این موضوع، پیگیریهای لازم از طریق وزارت آموزش و پرورش انجام شد تا تمامی ابعاد آن با دقت، انصاف و بر اساس ضوابط قانونی بررسی شود.وی افزود: بر اساس دستور وزیر آموزش و پرورش، هیأتی تخصصی برای بررسی موضوع تشکیل شد و این هیأت با حضور در خراسان جنوبی، ضمن دریافت گزارشهای ادارهکل آموزش و پرورش استان و شنیدن دیدگاههای مسئولان، بررسیهای کارشناسی لازم را انجام داد.
نماینده مردم بیرجند در مجلس شورای اسلامی هدف از این پیگیریها را تضمین اجرای دقیق قانون، حفظ حقوق تمامی داوطلبان و اطمینان از رعایت عدالت آموزشی در روند اعلام نتایج عنوان کرد.هاشمی با قدردانی از همکاری وزیر آموزش و پرورش و مجموعه آموزش و پرورش خراسان جنوبی، ابراز امیدواری کرد نتایج نهایی بررسیها به گونهای اعلام شود که ضمن رعایت کامل ضوابط قانونی، عدالت، شفافیت و حقوق تمامی دانشآموزان و خانوادهها تأمین شود.وی تأکید کرد: صیانت از حقوق دانشآموزان و تقویت اعتماد عمومی به نظام آموزشی از اولویتهای مهم مسئولان است و پیگیری این موضوع تا حصول نتیجه نهایی ادامه خواهد داشت.
آزمونی برای اعتماد
ماجرای آزمون تیزهوشان بیرجند، فارغ از نتیجه نهایی بررسیها، بار دیگر اهمیت دقت در برگزاری آزمونهای حساس دانشآموزی را یادآوری میکند. آزمونهایی که آینده تحصیلی هزاران دانشآموز به آنها گره خورده و کوچکترین خطا در اجرای آن میتواند موجی از نگرانی و بیاعتمادی در میان خانوادهها ایجاد کند.اکنون نگاه بسیاری از خانوادهها به تصمیم نهایی مراجع مسئول دوخته شده است؛ تصمیمی که باید هم بر پایه مستندات و بررسیهای دقیق باشد و هم بتواند عدالت آموزشی و اعتماد عمومی را حفظ کند. زیرا در نهایت، آنچه بیش از هر چیز اهمیت دارد، اطمینان از این است که رقابت علمی دانشآموزان در فضایی عادلانه و شفاف برگزار شده است.
