میرزایی – رفتار پرخطر رانندگی یکی از مصادیق انحرافات مدرن شهری است چرا که در نظریات اجتماعی قانون زمانی موثر است که به باور اخلاقی تبدیل شود تا فرد حتی بدون حضور نهادهای نظارتی آن را رعایت کند. در روزهای اخیر، مطلبی باعنوان نا امنی و سرعت های غیر مجاز در خیابان های بیرجند منتشر شد که این مطلب نشان دهنده یک دغدغه عمیق اجتماعی است اما تحلیل این پدیده صرفا با نگاه مسئله ترافیکی کافی نیست بلکه باید آن را در بستر فرایند های اجتماعی و فرهنگی بررسی کرد تا روشن شود چرا در جامعه ای با حضور فعال نهاد های نظارتی، برخی رفتارهای پرخطر رانندگی تکرار می شود. رفتار پرخطر رانندگی یکی از مصادیق انحرافات مدرن شهری است یعنی رفتاری که از فقدان قانون،بلکه از ضعف درونی شدن قانون در ذهن برخی از شهروندان که با رفتارهای پرمخاطره رانندگی ناشی می شود. در نظریات اجتماعی قانون زمانی موثر است که به باور اخلاقی تبدیل شود تا فرد حتی بدون حضور پلیس آن را رعایت کند . و شهرستان بیرجند نیز که شهروندان آن به رعایت و احترام به قانون شهره خاصی دارند اما برخی رفتارهای رانندگی در سطح شهر توسط شهروندان قابل قبول نیست و این نشانگر چالش دیرپای آنان در فرهنگ قانون پذیری و نظم اجتماعی است که باید همزمان در خانه ، مدرسه، دانشگاه ،رسانه و عرصه اجتماعی تقویت شود. بر اساس اطلاعات و آمار ارائه شده توسط پلیس راهور خراسان جنوبی از ابتدای سال جاری تا کنون در راستای کنترل تخلفات و تصادفات رانندگی و برخورد با رانندگان پرخطر،از ابتدای امسال در سطح استان 10 هزارو 688 وسیله نقلیه توقیف شده است. سرهنگ محمدرضا خسروی رئیس پلیس راهنمائی و رانندگی خراسان جنوبی با اعلام اینکه از این تعداد 1133 دستگاه وسیله نقلیه هنجارشکن بوده اند ادامه داد: در سال جاری و براساس مطالبات مردمی، پلیس با افزایش تیم های نامحسوس ، استفاده از ظرفیت بازرسان نامحسوس ترافیک و همچنین اجرای طرح خصوصا در ساعات پایانی شب، بر رانندگان پرخطر و هنجارشکن که امنیت و آسایش شهروندان را سلب می کنند متمرکز شده است و در همین راستا پلیس راهنمایی و رانندگی 18 هزار خودروی دارای حرکات نمایشی، آلودگی صوتی،چراغ زنون ، فاقد پلاک و پلاک مخدوش را اعمال قانون نموده است. وی با بیان اینکه پلیس طرح شناسنامه دار کردن رانندگان هنجارشکن را در دستور کار قرار داده تا در صورت استمرار اقدامات هنجارشکنانه،آنان را به مرجع قضایی معرفی می نماید که در همین راستا 1325 راننده را نیز به مراجع قضایی معرفی کرده است و در این خصوص تعدادی از رانندگان هنجارشکن پس از تشکیل پرونده به دلیل برهم زدن نظم عمومی و سلب آرامش و آسایش مردم به حبس محکوم شده اند. سرهنگ خسروی ادامه داد پلیس در کنار وظیفه ذاتی خود برای کنترل ترافیک و برخورد با تخلفات رانندگی ،در راستای ارتقاء فرهنگ ترافیک با اعزام کارشناسان به مهدها،مدارس،دانشگاه ها،مساجد،ادارات و سایر محافل عمومی نسبت به آموزش بیش از 130 هزار نفر اقدام نموده و به جهت مشارکت مردم در رعایت قوانین رانندگی نیز ،از 4 هزار راننده قانونمند در طرح روز رانندگان قانونمند تجلیل نموده است. این آمارها نشان می دهد پلیس صرفا برخورد سلبی ندارد بلکه به موازات انضباط میدانی تردد درون شهری؛ در سطح فرهنگی و آموزشی نیز فعالیت های موثری صورت پذیرفته؛ اما سوال اصلی اینجاست که نقش سایر دستگاه ها در تحکیم رفتارهای ترافیکی چگونه محقق شده است؟ مشارکت اجتماعی، کلید پایدار امنیت است و از آنجایی که امنیت شهری پدیده ای مشارکتی است و تجربه نشان داده که هرگاه مردم در رابطه ای دوسویه با نهادهای نظارتی جهت رعایت قوانین و مقررات راهنمایی و رانندگی مشارکت پویا و فعال داشته باشند شاهد کاهش آمار تصادفات خواهیم بود و ترافیک روان در سطح معابر شهری نتیجه این همراهی است که البته نقش سایر مسئولان و نهاد هایی که در فرهنگ سازی امر ترافیک نقش به سزایی ایفا می کنند انکار ناپذیر است. مشارکت نهاد های دیگر از جمله اصحاب رسانه، خانواده؛ مدرسه و دانشگاه در آموزش فرهنگ ترافیک نقش بی بدیلی دارند و هدف این همکاری تقویت آموزش مسئولیت پذیری و مهارت های اجتماعی است بنابراین سخن از کاستی نیست، بلکه از ضرورت هم افزایی علمی میان ارکان نظم دهنده جامعه است و پدیده رانندگی ناسالم ، نشانه شکاف در فرهنگ قانونگرایی است نه ضعف در اجرای قانون. پلیس خراسان جنوبی با ارائه آمار دقیق،برنامه های آموزشی و حضور شبانه روزی نشان داده است که به وظیفه ذاتی خود عمل می کند اما امنیت پایدار زمانی شکل می گیرد که تمام نهاد های اجتماعی و فرهنگی که در آموزش قانون پذیری و فرهنگ ترافیک می بایست اقدامات بنیادی داشته باشند به خوبی ایفای نقش کنند و از آنجائی که امنیت محصول همدلی نهاد ها و شهروندان است این همان مسیری است که از گذشته تا کنون فرماندهی انتظامی خراسان جنوبی با درایت و نگاه علمی در همکاری با سایر ارکان اجتماعی در حال نهادینه سازی آن است و برقراری نظم اجتماعی و بخصوص ارتقای فرهنگ رانندگی صرفا با تشدید اقدامات مقابله ای و سلبی قابل تحقق نیست.