کاری – در دل بیرجند، مردی زندگی میکند
که نامش بر زبان مردم به یک افسانه تبدیل شده:. مردی اصیل، روستازاده، کشاورز،
ساده، اما با قلبی آنقدر بزرگ که امروز او
را «فرهادِ بیرجند» مینامند.پنجاه سال در کنار همسرش «طوبی» زندگی کرده، و حالا
دوازده سال است که او را از نو دوست داشتن
آموخته؛ چراکه طوبی خانم بر اثر سکته و آسیب مغزی دیگر نه او را به یاد دارد، نه نام فرزندانش را.اما مدرسیفر هنوز هر روز برایش شعر میگوید، کنارش مینشیند، نگاهش میکند و میگوید: من هنوز مثل روز اول عاشقشم. یک ساعت هم نمیتونم ازش دور بشم.این گزارش، فقط داستان یک زوج نیست؛ داستان یک فرهنگ است، یک وفاداری کمیاب، یک سند بیهمتا برای نسلهای آینده.
از فورجان تا بیرجند؛
کودکی که با سختی آغاز شد
علیمحمد مدرسیفر متولد ۱۳۲۹ در روستای فورجان بیرجند است؛ در زمانهای که در بسیاری از نقاط خراسان جنوبی نه مدرسهای بود، نه برق، نه امکانات: پدرم تکفرزند بود، من هم تکفرزند بودم. موقعی
که به دنیا آمدم، در منطقه ما مدرسه نبود. تا اینکه مدرسه به شاهناد آمد و توانستم تا کلاس پنجم بخوانم.»کودکی او میان کارهای کشاورزی، دامداری و کمک به خانواده گذشت. جوانیاش هم در سختیهای روستایی، تا سربازی و بازگشت به روستا.
سال ۱۳۵۳؛ دیداری که
جهانش را تغییر داد
او اولین دیدار با همسرش را اینگونه روایت میکند:از اقواممان بود. دختر پاک، باایمان، مهربان، آرام از همان دیدار اول، قلبم گفت
این زن همسر توست. ازدواج کردند و خانهای
ساده، اما پر از عشق ساختند. زندگیشان از همان
سال اول پُر از مسئولیت شد: کشاورزی، امور شورا، فعالیت بسیج، رسیدگی به کارهای
روستا. اما در همه این سالها، یک نفر ستون خانه بود: طوبی خانم.
مدرسیفر با افتخار میگوید:هفت بچه بزرگ کرد؛ سه دختر، چهار پسر همهشان را به
تحصیلات عالی رساند. من اصلاً نمیفهمیدم
مدرسهشان کی شروع میشود، دانشگاه کی
قبول میشوند. همهاش پای این زن بود. او
بارها وسط حرف بغض میکند، مکث میکند
و ادامه میدهد:هرچی دارم از او دارم.
حادثه تلخ ۱۳۹۳؛
روزی که جهان در چشمش تار شد
سال ۹۳، زندگی این زوج وارد مرحلهای شد که هیچکس آمادگیاش را نداشت: سکته قلبی کرد- بعد گفتند دو تا از لبههای مغزش آسیب دیده. بردیم مشهد، بردیم تهران، سه بار- حتی با هواپیما، اما گفتند علاج ندارد.»از همان سال، طوبی خانم کمکم وارد دنیایی شد که در آن نامها، چهرهها و خاطرات گم میشود.مدرسیفر میگوید:گاهی میگوید بابامی؟گاهی میگوید شوهرم تویی؟ گاهی
اصلاً نمیشناسد. دوازده سال است که این زن
در بستر است و شوهرش شبانهروز مراقب او.
پرستاری ۱۲ ساله؛ عاشقی در عمل
با وجود حضور پرستار دائم در خانه، او می
گوید:یک ساعت هم نمیتونم ازش دور بشم- چون دوستش دارم. هنوز مثل روز اول.»این جمله را با چنان بغضی میگوید که سکوت خانه پر میشود.شبهایی بوده که طوبی خانم بیقرار بوده، فریاد زده، گریه کرده، تا صبح راه رفته و مدرسیفر پای همه آنها ایستاده:هیچی به دلم نیست- از بس دوستش دارم»
۴۰۰ بیت شعر عاشقانه؛ میراث مردی که نامش در ادبیات محلی ماندگار خواهد شد
در این ۱۲ سال، مدرسیفر چهارصد بیت شعر عاشقانه برای همسرش گفته است. شعری ساده، اما طبیعی، صمیمی و خالص؛ شعری که از دل برمیآید، نه از قواعد ادبی.
نمونهای از آن:
سلام ای خانم دردانهی من
سلام ای برکت کاشانهی من
تو جا داری هنوز اندر دل من
تو را من دوست دارم ای گل من
اگر یک روز جمالت را نبینم
دلم بیتاب و بیمار است، ای من
بهجانم کردهای شوق محبت
که هرگز از دلم بیرون نشدنی است
این اشعار قرار است بزودی به شکل کتاب منتشر شود؛ یک یادگار ماندگار.
خاطرات تلخ؛ زمستانی که
دو عزیز را از دست دادند
یکی از تلخترین خاطرات مشترک، ماجرای
تصادف خواهر و برادر مدرسیفر است:
پانزده روز از تولد بچه اولمان گذشته بود. زمستان
بود، برف بود. آمدند دیدن ما؛ در راه برگشت
تصادف کردند و دو نفرشان جان دادند. با موتور در برف رفتیم سد، از آنجا با ماشین سرباز رفتیم مشهد. طوبی خانم آن روز بسیار رنج کشید.مدرسیفر میگوید:زنِ باایمان، صبور و پاکی بود
ادیبی که این عشق را «گنج» نامید
این داستان فقط دل مردم محل را نبرده؛
چهرههای فرهنگی بزرگ هم تحتتأثیر آن قرار گرفتهاند.مهمترین آنها آقای مرتضی حسینی اسفاد ، مدرس دانشگاه، ویراستار ، نویسنده وشاعر با حدود ۷۰ جلد کتاب، بازنشسته وزارت علوم و رئیس پیشین دانشکده فنی قاین است. او وقتی برای اولین بار با مدرسیفر دیدار کرد، گفت:«این عشق باید الگو شود برای جوانهایی که زندگی را زود رها میکنند.»مدرسی فر که چشم انتظار
آقای حسینی اسفاد بود . که از طرف دوستانش
معرفی شده بود، چنین ابیاتی برای این آشنایی سروده است.
نخوابیدم دی شب چون شدم شاد
که فردا می روم در پیش استاد
ملاقاتش کنم من اولین بار
یکی از مردمان خوب اسفاد
بگویم سرگذشت زندگی را
امان از زندگی صد داد و بیداد
بخوانم شعر هایم را حضوری
دهد سرمشق گوید آنچه ایراد
ندارم من شکایت از زمانه
به عشق همسرم گشتم چو فرهاد
وحسینی اسفاد در پاسخ مدرسی فر سروده:
خوشحال شدم ز دیدن فرهادی
چون باغ گل لاله و هم شمشادی
من درس فراوان ز تو آموخته ام
حق تو بود به گردنم استادی
عشق تو و همسرت زبانزد باشد
ای دوست چه ساده بر دلم افتادی
ای شاعر باطراوت و با احساس
اشعار تو در نظر نداشت ایرادی
عشق تومدرسی مَثل خواهد شد
چند بیت برایتان از این اسفادی
همچنین در گفتگویی دیگر شعری بلند و فاخر
در ستایش ذوق و طبع مدرسیفر سرود.
آفرین بر شاعر شیرینسخن
ای رفیقم، تو نبینی هیچ مِحَن
تو وفاداری به طوبی سال ها
این بود اخلاق نیکو و حُسن
دفتر شعری فراهم کردهای
نغز، همچون نافهی چین و خُتن
گشتهای معروف به فرهاد نکو
خوشبهحال خوبِ شیرینِ وطن
ذوق و طبع شعر تو جوشان بود
دور باد ! از تو نفوذ اهرمن
“مرتضی” با تو برادر گشته است
من توام، ماییم جمله تو چو من
این شعر و دهها بیت دیگر، رابطه میان یک استاد ادبیات و یک عاشق روستایی را به یک دوستی فرهنگی ماندگار تبدیل کرده است.
گفتوگوی شعر با شعر؛ رابطهای که حالا خود بخشی از روایت شدهمدرسیفر نیز پاسخهای شاعرانهای برای استاد میفرستد:
منم فرهاد اگر شیرین بگوید عاشق نیستی
حاضرم کوه بکنم، سنگ ببرم
استاد نیز او را «پسر معنوی» خود میخواند:
تو مثل پسر منی مدرسی
من از عشق تو درس انسانیت گرفتم.
عصاره زندگی؛ توصیه
مدرسیفر به جوانان
در پایان گفتوگو، وقتی از او پرسیدم:پیام شما برای جوانها چیست؟ بدون مکث گفت:«اگر عاشق شدی، باید پایش بایستی.عشق امروز و فردا نیست.عشق عهد است.
هرکس عهدش را نگه دارد، خوشبخت میشود.»این جمله، چکیده پنجاه سال زندگی مردی است که هنوز عاشق است. داستان مدرسیفر و طوبی، فقط یک روایت معمولی نیست؛یک میراث فرهنگی، یک کلاس درس
عشق، یک سند اجتماعی و یک اثر ادبی واقعی است.روایتی که باید ثبت شود، گفته شود، و به نسلهای آینده منتقل شود.

