مهدی آبادی – شاید کمتر روزی را بتوان پیدا کرد که در ستون «پیام شما»ی روزنامه، مطلبی درباره کیفیت نان نباشد. مردم به کرّات موضوع کیفیت نان را مطرح کرده‌اند و خواسته‌اند مسئولان مربوطه به این موضوع ورود کنند. مضاف بر این، بسیاری از شهروندان کیفیت نان را با سایر مناطق کشور مقایسه می‌کنند؛ شهروندانی که در سفر، نان می‌خرند، کیفیت درجه‌یک را می‌بینند و همان نان را با نان بیرجند مقایسه می‌کنند. مقایسه‌ای که در اغلب موارد، به ضرر نان بیرجند تمام می‌شود و نارضایتی‌ها را بیشتر می‌کند. نان، کالایی لوکس یا حاشیه‌ای نیست. نان، اصلی‌ترین قوت غالب مردم است؛ چیزی که روزانه پای سفره همه اقشار، از کارگر و کارمند گرفته تا بازنشسته و دانش‌آموز، قرار دارد. به همین دلیل، کیفیت نان مستقیماً با رضایت عمومی، سلامت مردم و حتی اعتماد اجتماعی گره خورده است. وقتی شهروندان به‌طور مستمر از کیفیت نان گلایه دارند، نمی‌توان این موضوع را ساده، مقطعی یا سلیقه‌ای دانست. در این میان، شرکت‌های توزیع آرد معمولاً یک پاسخ در این میان، شرکت‌های توزیع آرد معمولاً یک پاسخ ثابت دارند: «آرد ما کیفیت خوبی دارد.» به بیان ساده‌تر، توپ را به زمین نانوا می‌اندازند. از آن‌سو، برخی نانوایان هم معتقدند مشکل از آرد است، نه از شیوه پخت یا مهارت نانوا. نتیجه این پاس‌کاری‌ها اما کاملاً روشن است؛ مردم در این چرخه بیشترین ضرر را می‌بینند. مردمی که نه مسئول انتخاب آرد هستند، نه ناظر بر فرایند توزیع و نه تصمیم‌گیر در سیاست‌گذاری‌های کلان این حوزه. واقعیت این است که برای شهروند، مهم نیست مقصر اصلی کیست. مردم کاری به این ندارند که مشکل از آرد است یا نانوایی یا نظارت. آنچه برایشان اهمیت دارد، این است که نانی که می‌خرند کیفیت قابل قبول داشته باشد؛ نانی که زود بیات نشود، خمیر یا سوخته نباشد، طعم نامطلوب ندهد و دورریز آن حداقل باشد. هر توضیحی که داده می‌شود، هر توجیهی که مطرح می‌شود، در نهایت نباید به ضرر مردم تمام شود. اینجاست که نقش نهادهای نظارتی و بازرسی پررنگ می‌شود. اساس کار مسئولان نظارت، همین است؛ رصد، پیگیری، اصلاح و پاسخگویی. نمی‌شود سال‌ها اعتراض وجود داشته باشد، گزارش‌های مردمی پشت سر هم منتشر شود، اما در عمل مردم احساس کنند هیچ تغییری رخ نداده است. اگر نظارت مؤثر باشد، نتیجه‌اش باید در کف دست مردم دیده شود؛ یعنی در کیفیت نانی که هر روز می‌خرند. نکته مهم دیگر این است که کیفیت نان فقط به یک عامل محدود نمی‌شود. از کیفیت گندم و آرد گرفته تا نحوه حمل، نگهداری، مهارت نانوا، دمای تنور، زمان پخت و حتی ساعت توزیع، همه و همه در محصول نهایی اثرگذارند. مدیریت این زنجیره، نیازمند برنامه‌ریزی، آموزش مستمر نانوایان، بازبینی فرآیندها و نظارت جدی و بدون تعارف است. نمی‌توان از یک‌سو یارانه سنگین برای نان پرداخت کرد و از سوی دیگر، شاهد نارضایتی گسترده مردم بود. نان بی‌کیفیت، فقط نارضایتی ایجاد نمی‌کند؛ دورریز را بالا می‌برد، هزینه خانوار را افزایش می‌دهد و حتی سلامت مردم را به خطر می‌اندازد. این‌ها مسائلی نیست که بتوان با چند جلسه یا چند مصاحبه خبری از کنارشان گذشت. مردم بیرجند حق دارند از نان باکیفیت استفاده کنند؛ حقی بدیهی و غیرقابل انکار. اگر در شهرهای دیگر کشور می‌توان نان بهتر تولید کرد، حتماً در بیرجند هم می‌شود. به شرط آنکه اراده‌ای جدی برای اصلاح وجود داشته باشد و نظارت‌ها از حالت شکلی و گزارشی خارج شود. در نهایت، انتظار افکار عمومی روشن است: شفافیت، پاسخگویی و اقدام عملی. نه وعده‌های تکراری، نه پاس‌کاری مسئولیت‌ها و نه بی‌توجهی به صدای مردم. کیفیت نان، آزمونی مهم برای سنجش کارآمدی مدیریت و نظارت در حوزه‌ای است که مستقیماً با زندگی روزمره مردم سر و کار دارد.
(لطفاً نظرات و پیشنهادات خود درباره این سرمقاله را از طریق 09155665782 ارسال بفرمایید)