رمضانی – مدیران عامل شرکت‌های آب و فاضلاب و آب منطقه‌ای خراسان جنوبی در نشست خبری هفته مدیریت مصرف آب با تشریح وضعیت منابع و مصارف آب استان، از شهروندان خواستند با رعایت الگوی مصرف و صرفه‌جویی در استفاده از آب، متولیان این حوزه را در تامین پایدار آب شرب و عبور از شرایط کم‌آبی همراهی کنند.
افزایش ظرفیت تولید در بیرجند؛ مخازن همچنان در وضعیت هشدار
حسین توکلی، مدیرعامل شرکت آب و فاضلاب خراسان جنوبی در این نشست با اشاره به تلاش‌ها برای پایداری شبکه در مرکز استان بیان کرد: با حفر و تجهیز ۳ حلقه چاه جدید، ۶۰ لیتر بر ثانیه به ظرفیت تولید آب بیرجند افزوده شد، اما واقعیت این است که تنها ۳۰ درصد مخازن شهر ذخیره دارند.حسین توکلی با بیان اینکه سال گذشته ۵ هزار انشعاب جدید (که ۲۸۰۰ مورد آن مربوط به نهضت ملی مسکن بود) واگذار شده، افزود: با وجود رشد ۲ درصدی جمعیت، مصرف آب ۷ درصد افزایش یافته که نشان‌دهنده لزوم بازنگری در رفتارهای مصرفی است؛ چرا که در حال حاضر ۴۳ درصد مشترکان بیرجندی در زمره پرمصرف‌ها هستند.
سایه سنگین آبرسانی سیار بر سر ۲۰ درصد جمعیت روستایی
توکلی در تشریح وضعیت آبرسانی روستایی به داده‌های آماری اشاره کرد و گفت: در حال حاضر حدود ۲۰ درصد جمعیت روستایی استان تحت پوشش آبرسانی سیار هستند.
وی ادامه داد: به طور متوسط ماهانه ۲۳ هزار مترمکعب آب توسط تانکرها به ۴۲۰ روستا حمل می‌شود که این رقم در دهه نخست محرم امسال به ۳۴ هزار مترمکعب رسید تا عزاداران حسینی با کمبود آب مواجه نشوند.وی همچنین در پایان از شهروندان خواست با توجه به شرایط اقلیمی استان و محدودیت منابع آبی، در مصرف آب صرفه‌جویی کنند تا کمترین تنش آبی در ماه‌های باقی‌مانده از تابستان رقم بخورد.
وابستگی ۹۵ درصدی به منابع زیرزمینی در استان
در ادامه این نشست، عباس سارانی، مدیرعامل شرکت آب منطقه‌ای خراسان جنوبی به تفاوت فاحش اقلیمی استان با مرکز کشور پرداخت. سارانی با بیان اینکه خراسان جنوبی از جمله استان‌های خشک کشور است، اظهار داشت: در حالی که میانگین وابستگی به آب‌های زیرزمینی در کشور ۴۵ درصد است، این رقم در خراسان جنوبی به ۹۵ درصد می‌رسد که یک زنگ خطر جدی برای امنیت آبی است.
مدیر عامل آب منطقه‌ای خراسان جنوبی در ادامه به وضعیت خشکسالی اشاره کرد و گفت: طبق گزارش‌های اقلیمی، ۹۹.۹۸ درصد مساحت استان درگیر انواع خشکسالی از خفیف تا بسیار شدید است.وی در ادامه تصریح کرد: اگرچه بارش‌های امسال نسبت به سال گذشته افزایش داشته اما این بارش‌ها نتوانسته تاثیر قابل توجهی بر منابع زیرزمینی بگذارد.
وضعیت قرمز دشت‌های استان
وی افزود: از مجموع ۳۵ محدوده مطالعاتی استان، ۲۶ محدوده (معادل ۷۴ درصد) در وضعیت ممنوعه و ممنوعه بحرانی قرار دارند و این یعنی ما ۱.۴۴ برابر بیش از ظرفیت تجدیدپذیر سفره‌ها، از آن‌ها آب برداشت می‌کنیم.
برداشت از ذخایر ۱۷ هزار ساله؛ کشاورزی در کانون توجه
سارانی با اشاره به مطالعات سن‌یابی آب، واقعیتی تلخ را بازگو کرد: ۸۵ درصد آبی که امروز در دشت بیرجند استخراج می‌شود، متعلق به ۴ هزار تا ۱۷ هزار سال پیش است و تنها ۱۵ درصد آن حاصل بارندگی‌های اخیر (آب‌های جوان) است.
وی با بیان اینکه ۸۷ درصد از کل ۸۸۴ میلیون مترمکعب آب مصرفی استان در بخش کشاورزی هزینه می‌شود، تاکید کرد: اگر به دنبال تغییر وضعیت هستیم، راهی جز اصلاح الگوی کشت و نوسازی شیوه‌های آبیاری در بخش کشاورزی نداریم، چرا که سدها با تنها ۱۴.۵ میلیون مترمکعب ذخیره (۱۹ درصد ظرفیت)، توان جبران کسری مخازن را ندارند.
فرونشست زمین؛ پیامد جبران‌ناپذیر خشکسالی در ۹ شهرستان
مدیرعامل آب منطقه‌ای استان در پایان به پدیده فرونشست زمین اشاره کرد و گفت: برداشت‌های بی‌رویه باعث شده تا در ۹ شهرستان استان شاهد فرونشست زمین باشیم که ۷۰ درصد آن مستقیماً ناشی از تخلیه سفره‌های زیرزمینی است؛ همچنین این پدیده نه تنها به زیرساخت‌ها آسیب می‌زند، بلکه باعث مرگ دائمی آبخوان‌ها شده و ظرفیت ذخیره‌سازی آب را برای همیشه از بین می‌برد.
