جم – چند وقت پیش در جلسه شورای آموزش و پرورش استان، استاندار بر ضرورت مشارکت نماینده اولیای دانش‌آموزان تاکیدی چندباره کرد، تاکیدی که شاید در نگاه اول امری عادی و حتی تشریفاتی به نظر برسد؛ اما اگر کمی دقیق‌تر نگاه کنیم، همین «تأکید ساده» حامل پیامی عمیق در باب شیوه حکمرانی است. پیامی که می‌گوید آموزش و پرورش بدون شنیدن صدای خانواده‌ها، ناقص و حتی پرخطاست.
مسئله فقط حضور یک صندلی اضافه در جلسه نیست؛ مسئله شکستن منطق تصمیم‌گیری پشت درهای بسته است. تجربه اجتماعی ما نشان داده است که بسیاری از گره‌های مزمن، درست از همان‌جا شکل می‌گیرند که چند نفر
محدود، بدون لمس واقعیت زندگی مردم، برای جامعه‌ای بزرگ تصمیم می‌گیرند. این همان آفتی است که اعتماد عمومی را فرسوده و مشارکت اجتماعی را به حداقل رسانده است. نهج‌البلاغه قرن‌ها پیش این خطر را گوشزد کرده است؛ آنجا که امیرالمؤمنین(ع) می ‌فرماید: «مَنِ اسْتَبَدَّ بِرَأْیِهِ هَلَکَ»؛ هر کس خود رأی باشد، هلاک می‌شود. این جمله کوتاه، امروز بیش از هر زمان دیگری در مدیریت و سیاست‌گذاری ما مصداق دارد. حذف صدای ذی‌نفعان، همان استبداد رأی مدرن است.وقتی خانواده‌ها در شورای آموزش و پرورش نماینده دارند، تصمیم‌ها واقعی‌تر می‌شود. والدین
بهتر از هر کسی می‌دانند که بخشنامه‌ها چگونه در مدرسه اجرا می‌شود و فاصله کاغذ تا کلاس درس چقدر است. شنیدن این صداها، نه ضعف مدیریت که نشانه بلوغ آن است. این رویکرد، خوشبختانه محدود به آموزش و پرورش نمانده است. در حوزه اقتصادی استان نیز، شورای گفت‌وگوی دولت و بخش خصوصی به الگویی از تعامل تبدیل شده که در آن، فعالان اقتصادی فقط شنونده نیستند، بلکه بخشی از فرآیند تصمیم‌سازی‌اند. این همان نقطه‌ای است که حکمرانی از «دستور دادن» به «گفت‌وگو کردن» تغییر مسیر می‌دهد.امیرالمؤمنین(ع) در نامه به مالک اشتر، حاکم را به مشورت فرا می‌خواند و می‌فرماید: «وَ أَکْثِرْ مُدَارَسَهَ الْعُلَمَاءِ وَ مُنَاقَشَهَ الْحُکَمَاءِ»؛ با دانایان بسیار گفت‌وگو کن. امروز می‌توان این توصیه را به گفت‌وگو با مردم و نمایندگان واقعی آنان تعمیم داد؛ چرا که دانش زیست مردم، کمتر از دانش نخبگان نیست.چالش مثبت اینجاست: آیا این رویکرد مشارکتی، به یک رویه دائمی تبدیل خواهد شد یا در حد چند جلسه و چند شعار باقی می‌ماند؟ مردم زمانی به مشارکت واقعی باور می‌کنند که ببینند نظرشان فقط شنیده نمی‌شود، بلکه در تصمیم نهایی اثر دارد.اگر این مسیر به‌درستی ادامه یابد، می‌تواند به یک منشور ملی برای مشارکت مردم در حکمرانی تبدیل شود؛ منشوری که از مدرسه شروع می‌شود و به اقتصاد، فرهنگ و مدیریت کلان کشور می‌رسد. چنین الگویی، سرمایه اجتماعی را بازسازی می‌کند؛ سرمایه‌ای که بدون آن، هیچ برنامه توسعه‌ای به سرانجام نمی‌رسد.حضور نماینده اولیای دانش‌آموزان در شورای آموزش و
پرورش، اگر درست فهم و اجرا شود، فقط یک تصمیم اداری نیست؛ یک تمرین حکمرانی مردمی است. تمرینی که می‌تواند نشان دهد شنیدن مردم، نه تهدید که فرصت است؛ فرصتی برای تصمیم‌های عاقلانه‌تر، اعتماد پایدارتر و آینده‌ای قابل اتکاتر.