خراسان جنوبی این روزها حال‌وهوای دیگری دارد؛ استانی که سال‌ها با وعده‌های بر زمین مانده و پروژه‌های نیمه‌تمام دست‌وپنجه نرم می‌کرد، اکنون در هفته دولت، با کارنامه‌ای سرشار از آمار امیدوارکننده و خبرهای خوش، پای گفت‌وگو با رسانه‌ها نشسته است.
اجرای ۸۷۵ پروژه با ۲۳ هزار میلیارد تومان اعتبار، رشد چهاربرابری منابع ملی، بهره‌برداری از مسیری که ۱۷ سال در انتظار تکمیل بود و صادرات نزدیک به ۲ میلیارد دلاری از یک مرز زمینی، تنها بخشی از گزارشی است که استاندار خراسان جنوبی در گفت‌وگوی تفصیلی با فارس ارائه کرده است؛ گزارشی که نه‌تنها تصویری از تلاش یک‌ساله مدیریت استان، بلکه نقشه راهی برای آینده‌ای روشن‌تر در شرق کشور ترسیم می‌کند.
هفته دولت در میدان مردم
سیدمحمدرضا هاشمی در گفت‌وگویی با فارس، هفته دولت را فرصتی ارزشمند برای تبیین خدمات و دستاوردهای نظام و دولت و ارائه گزارشی شفاف از اقدامات انجام‌شده به مردم دانست.وی تأکید کرد: این ایام باید بیش از آنکه عرصه گزارش‌دهی اداری مدیران باشد، فرصتی برای گفت‌وگوی مستقیم با مردم و ارائه تصویری روشن از خدمات انجام‌شده باشد.
استاندار با اشاره به نگاه رهبر معظم انقلاب که مسئولان را نه‌فقط نمایندگان عالی دولت، بلکه نمایندگان عالی نظام معرفی کرده‌اند، افزود: «این نگاه نشان می‌دهد مسئولیت ما فراتر از یک جایگاه اداری است و باید خود را خدمتگزار نظام و مردم بدانیم.»
هاشمی با اشاره به شعار امسال هفته دولت، یعنی «دولت پای کار مردم»، که در راستای سیاست‌های دولت چهاردهم و تأکیدات رئیس‌جمهور بر حرکت در مسیر خدمت به مردم و افزایش رضایتمندی عمومی انتخاب شده است، از فعال‌شدن ستاد هفته دولت در استان از حدود دو ماه پیش و تشکیل ۱۲ کمیته تخصصی برای برگزاری برنامه‌ها خبر داد.وی گفت: «امسال تلاش کرده‌ایم برنامه‌های هفته دولت متفاوت از سال‌های گذشته و با محوریت مردم برگزار شود. هدف اصلی ما این است که گزارش عملکرد را به مردم ارائه و خدمات انجام‌شده را برای آنان تبیین کنیم، نه اینکه صرفاً برنامه‌های اداری برای مدیران برگزار شود.»
به گفته استاندار، در سال‌های گذشته بخشی از آیین‌های افتتاح پروژه‌ها در قالب جلسات اداری برگزار می‌شد، اما امسال برنامه‌ریزی شده است افتتاح پروژه‌ها با حضور اقشار مختلف مردم در مرکز استان، شهرستان‌ها، بخش‌ها و حتی دهستان‌ها انجام شود تا مردم خود در جریان اقدامات و خدمات قرار گیرند و از نزدیک شاهد ثمرات تلاش‌های صورت‌گرفته باشند.
هاشمی نیز در برنامه‌های مختلف شهرستانی حضور خواهد یافت تا در کنار افتتاح پروژه‌ها، مسائل و مطالبات مردم را از نزدیک بررسی کند. همچنین از تعدادی از اعضای هیئت دولت دعوت شده است تا در صورت نهایی شدن برنامه سفر آنان، تعدادی از پروژه‌های مهم استان با حضور نمایندگان دولت به بهره‌برداری برسد.
۸۷۵ پروژه؛ پیشران تازه توسعه
مهم‌ترین بخش سخنان استاندار خراسان جنوبی، اعلام آماری چشمگیر و کم‌سابقه در حوزه پروژه‌های عمرانی و اقتصادی استان بود.هاشمی اعلام کرد: «امسال در هفته دولت، ۸۷۵ پروژه عمرانی، اقتصادی و سرمایه‌گذاری با اعتباری بالغ بر ۲۳ هزار میلیارد تومان در سطح خراسان جنوبی افتتاح یا کلنگ‌زنی می‌شود.»از این تعداد، ۷۷۹ پروژه در حوزه عمرانی و ۹۶ پروژه در حوزه سرمایه‌گذاری و اقتصادی قرار دارند. بهره‌برداری از این طرح‌ها می‌تواند به توسعه زیرساخت‌ها، رونق اقتصادی و ارائه خدمات مطلوب‌تر به مردم استان کمک کند.
وی با اشاره به رشد بیش از ۱۰۰ درصدی حجم اعتبارات پروژه‌های هفته دولت امسال در مقایسه با سال گذشته، یادآور شد: «سال گذشته حدود ۱۲ هزار میلیارد تومان پروژه در استان به بهره‌برداری رسید، اما امسال این رقم به بیش از ۲۳ هزار میلیارد تومان افزایش یافته است.»
این اتفاق در شرایطی رقم خورده که کشور در سال گذشته، شرایط دشواری را تجربه کرد و حتی با جنگ تحمیلی ۱۲روزه مواجه شد؛ بااین‌حال، روند خدمت‌رسانی و اجرای پروژه‌ها متوقف نشد.
پروژه‌های امسال در حوزه‌های مختلفی از جمله راه و حمل‌ونقل، آبرسانی، مدرسه‌سازی، زیرساخت‌های عمرانی، خدمات عمومی و طرح‌های اقتصادی قرار دارند؛ موضوعی که نشان‌دهنده عزم جدی مدیریت استان برای جبران عقب‌ماندگی‌های گذشته است.
جهش چهاربرابری منابع ملی
استاندار در ادامه به یکی از مهم‌ترین دستاوردهای مدیریت استان، یعنی افزایش چشمگیر منابع عمرانی اشاره و گفت: «مجموع اعتبارات تملک دارایی‌های سرمایه‌ای و ملی خراسان جنوبی که در سال ۱۴۰۲ حدود سه همت بود، اکنون به ۱۱.۵ همت رسیده است.»
به گفته هاشمی، اعتبارات ملی خراسان جنوبی نیز در این مدت حدود چهار تا چهار‌ونیم برابر افزایش یافته و منابع قابل‌توجهی برای اجرای طرح‌های عمرانی و زیربنایی استان اختصاص پیدا کرده است.این افزایش منابع، نتیجه پیگیری جدی مدیران دستگاه‌های اجرایی و تلاش برای جذب اعتبارات ملی عنوان شده و نشان‌دهنده نگاه ویژه دولت چهاردهم به استان‌های محروم و مرزی است؛ نگاهی که در سفر رئیس‌جمهور به استان نیز تجلی یافت.در این سفر، حدود ۱۵ همت اعتبار عمرانی و نزدیک به ۱۵.۵ همت تسهیلات برای توسعه استان مصوب شد که بخشی از آن به پروژه‌های مهم زیرساختی اختصاص یافته است.
راه‌آهن شرق روی ریل شتاب
یکی از مهم‌ترین و حساس‌ترین بخش‌های گفت‌وگوی استاندار با فارس، به موضوع راه‌آهن اختصاص داشت؛ ابرپروژه‌ای که سال‌هاست به‌عنوان مهم‌ترین مطالبه مردم استان مطرح است و هاشمی از نخستین روز حضور خود در خراسان جنوبی، آن را در اولویت ویژه قرار داده است.وی با اشاره به اینکه راه‌آهن فقط متعلق به خراسان جنوبی نیست و بخشی از یک ابرپروژه ملی برای اتصال بندر چابهار به آسیای میانه محسوب می‌شود، گفت: «این پروژه در توسعه اقتصادی، تقویت ارتباطات منطقه‌ای و افزایش ظرفیت‌های ترانزیتی جمهوری اسلامی ایران از اهمیت ملی برخوردار است.»هاشمی افزود: «زمانی که مسئولیت استان را پذیرفتم، پروژه در شرایط سختی قرار داشت و حتی در آستانه تعطیلی بود، اما با پیگیری‌های مستمر، برگزاری جلسات متعدد در تهران، همراهی نمایندگان مردم در مجلس شورای اسلامی و استفاده از ظرفیت‌های ملی، روند اجرای پروژه دوباره شتاب گرفت.»به گفته وی، تاکنون بیش از ۷.۳ همت اعتبار برای راه‌آهن استان هزینه شده که حدود ۵.۳ همت آن در دو سال اخیر تزریق شده است.
استاندار ادامه داد: «حتی تزریق اعتبار به راه‌آهن بیش از برنامه پیش‌بینی‌شده انجام شد. قرار بود بخشی از اعتبارات طی چند سال اختصاص یابد، اما در کمتر از یک سال، حدود ۳.۸ همت اعتبار به این پروژه تزریق شد که برای استان اتفاقی ارزشمند است.»
در سفر رئیس‌جمهور به خراسان جنوبی نیز مقرر شد طی سه سال، سه هزار میلیارد تومان به پروژه راه‌آهن اختصاص یابد، اما این اعتبار در کمتر از یک سال جذب شد و ۸۰۰ میلیارد تومان دیگر نیز به آن افزوده شد. در مجموع، اعتبار مصوب سفر رئیس‌جمهور برای راه‌آهن خراسان جنوبی به سه هزار و ۸۰۰ میلیارد تومان افزایش یافت؛ موضوعی که نشان‌دهنده اهمیت پروژه و پیگیری‌های انجام‌شده برای تأمین منابع آن است.
هاشمی با ابراز امیدواری نسبت به بهره‌برداری از بخشی از مسیر ریلی شرق کشور به طول بیش از ۲۰۰ کیلومتر در هفته دولت، اظهار کرد: «امیدواریم با ادامه روند فعلی، مردم خراسان جنوبی به‌زودی شاهد بهره‌برداری از این پروژه مهم و شنیدن صدای سوت قطار در استان باشند.»وی افزود: «راه‌آهن در کنار انتقال آب، یکی از دو مطالبه اصلی مردم استان است و می‌تواند در اقتصاد، ترانزیت و شکوفایی ظرفیت‌های شرق کشور اثرگذار باشد.»استاندار همچنین به دغدغه جامعه ورزش استان درباره دشواری رفت‌وآمد تیم‌های ورزشی اشاره کرد و ابراز امیدواری کرد با بهره‌برداری از راه‌آهن، این دغدغه نیز برطرف شود.
پایان انتظار ۱۷ساله در جاده‌های استان
استاندار در ادامه به پروژه‌های معطل‌مانده‌ای اشاره کرد که پس از سال‌ها انتظار به نتیجه رسیده‌اند.از جمله این پروژه‌ها، دوبانده‌سازی محور بیرجند ـ قائن است که پس از حدود ۱۷ سال به نتیجه رسیده و بخشی از آن در هفته دولت به بهره‌برداری رسیده است.
این مسیر به‌دلیل حجم بالای تردد و وقوع حوادث متعدد، سال‌ها با عنوان «جاده مرگ» شناخته می‌شد و تکمیل آن یکی از مطالبات جدی مردم استان بود. این محور سرانجام با پیگیری‌های مدیریت استان و تزریق اعتبارات ملی، از وضعیت خطرناک گذشته فاصله گرفت.در جریان جنگ ۱۲روزه نیز هشت کیلومتر دیگر از این محور با اعتباری حدود یک همت وارد مرحله بهره‌برداری شد.همچنین مسیر دسترسی ماهیرود که برای توسعه روابط اقتصادی و تجاری با افغانستان اهمیت ویژه‌ای دارد، پس از سال‌ها انتظار تکمیل شد. در سفر اخیر استاندار به افغانستان نیز مسئولان و فعالان اقتصادی این کشور، از تحقق این وعده جمهوری اسلامی ابراز رضایت کردند.
انرژی تازه برای طرح‌های نیمه‌تمام
هاشمی در حوزه انرژی نیز به وضعیت نیروگاه زغال‌سنگ‌سوز طبس اشاره کرد؛ پروژه‌ای مهم و راهبردی که سال‌ها معطل مانده بود، اما اکنون با پیگیری‌های انجام‌شده و همراهی مسئولان ملی، روند اجرای آن شتاب گرفته است.وی گفت: ، مراحل کارشناسی، بررسی صورت‌وضعیت‌ها و اقدامات نهایی پروژه در حال انجام است و امیدواریم با تکمیل آن، شاهد بهره‌برداری از یکی دیگر از ظرفیت‌های مهم اقتصادی استان باشیم.»استاندار به‌طورکلی تأکید کرد که تکمیل پروژه‌های نیمه‌تمام، یکی از اولویت‌های اصلی مدیریت استان است.بسیاری از این طرح‌ها سال‌ها در انتظار اقدامی جدی بودند و امروز با استفاده از ظرفیت‌های ملی، همراهی نمایندگان مجلس و هم‌افزایی دستگاه‌های اجرایی، در مسیر تکمیل قرار گرفته‌اند تا مردم نتیجه تلاش‌ها و پیگیری‌ها را در زندگی خود احساس کنند.
خراسان جنوبی در مسیر مهار تورم
در حوزه بازار و معیشت که یکی از دغدغه‌های اصلی مردم است، استاندار خ با بیان اینکه «بازار، خط مقدم رضایتمندی مردم است»، گفت: «یکی از اولویت‌های اصلی ما در استان، کنترل بازار، تأمین کالا و نظارت بر روند توزیع بوده است.»بر اساس آمار رسمی مرکز آمار ایران، خراسان جنوبی در فروردین‌ماه ۱۴۰۲ دومین استان گران کشور بود، اما با مجموعه اقداماتی که انجام شد، از جمله برگزاری مستمر جلسات ستاد تنظیم بازار، تشدید نظارت‌ها و همراهی دستگاه‌های مرتبط، این استان طی هشت ماه متوالی پایین‌ترین نرخ تورم کشور را به خود اختصاص داد.البته هاشمی تأکید کرد که پایین‌بودن نرخ تورم به معنای رضایت کامل مردم نیست و دغدغه آنان درباره معیشت و اقتصاد، دغدغه‌ای درست و به‌حق است و باید همچنان برای بهبود شرایط تلاش کرد.
یکی دیگر از نکات قابل‌توجه، پایین‌بودن میزان احتکار در استان است. بر اساس گزارش‌های ارائه‌شده در جلسات ستاد تنظیم بازار، خراسان جنوبی کمترین میزان احتکار را در میان استان‌های کشور داشته است؛ موضوعی که نشان‌دهنده تدین، همراهی و مسئولیت‌پذیری مردم و کسبه استان است.
ماهیرود؛ دروازه رونق شرق
در حوزه مرز و تجارت با افغانستان نیز طی ماه‌های اخیر اتفاقات مهمی رخ داده است.استاندار با اشاره به اینکه این استان با چهار بازارچه مرزی یزدان، دوکوهانه، میل ۷۳ و ماهیرود، ظرفیت مهمی برای توسعه تجارت، صادرات و رونق اقتصادی شرق کشور دارد، گفت: «در حال حاضر بازارچه ماهیرود تقریباً به‌صورت کامل فعال است و بازارچه یزدان نیز فعالیت خوبی دارد. برای فعال‌شدن سایر بازارچه‌ها نیز با جدیت پیگیری می‌کنیم؛ البته این موضوع نیازمند موافقت و همراهی کشور مقابل است.»وی با اشاره به تأکید رئیس‌جمهور بر استفاده استان‌های مرزی از فرصت کشورهای همسایه افزود: «توسعه روابط با افغانستان یکی از برنامه‌های محوری استان بوده و طی دو سال گذشته، دست‌کم شش نشست و دیدار با والی فراه و والی هرات برگزار شده است.»برای نخستین‌بار پس از تشکیل استان خراسان جنوبی، والی فراه نیز به بیرجند سفر کرد و دیدارها و بازدیدهای متعددی در جریان این سفر انجام شد که زمینه‌ساز توسعه همکاری‌های اقتصادی و مرزی بود.
استاندار درباره مسیر ماهیرود ـ فراه که نقشی کلیدی در توسعه تجارت منطقه دارد، گفت: «در ابتدای حضورم در استان، رئیس اتاق تجارت افغانستان اعلام کرد که مسیر ماهیرود به فراه حدود ۱۷ سال معطل مانده است، اما با توجه به توافقات و پیگیری‌های صورت‌گرفته، این مسیر با همکاری دو کشور در مسیر تکمیل قرار گرفت.»با دستور رئیس‌جمهور و موافقت وزارت راه و شهرسازی، روند اجرای پروژه شتاب گرفت و از مجموع ۱۱۷ کیلومتر مسیر، تاکنون ۶۰ کیلومتر به‌طور کامل آسفالت شده است. بخش باقی‌مانده نیز قرار است پیش از فصل زمستان به بهره‌برداری برسد.
هاشمی درباره آمار تجارت در مرز ماهیرود نیز اعلام کرد: «بر اساس اعلام رسمی گمرک جمهوری اسلامی ایران، گمرک خراسان جنوبی در سال گذشته موفق‌ترین گمرک کشور معرفی شد و تنها از مرز ماهیرود، یک میلیارد و ۸۵۰ میلیون دلار صادرات به افغانستان انجام شده است.»
از سوی دیگر، میزان تردد کامیون‌ها در مرز ماهیرود از حدود ۲۰۰ دستگاه در روز به بیش از هزار دستگاه افزایش یافته است؛ آماری که نشان‌دهنده تحولی بزرگ در این مرز است. امروز ماهیرود به یکی از نقاط مهم اقتصادی شرق کشور تبدیل شده است.استاندار از مسئولان، فعالان اقتصادی و اصحاب رسانه دعوت کرد از این مرز بازدید کنند؛ چراکه به گفته وی، تحولی بزرگ در این منطقه اتفاق افتاده و ظرفیت‌های اقتصادی قابل‌توجهی ایجاد شده است.
فناوری بومی در خدمت تجارت مرزی
هاشمی درباره کاهش معطلی کامیون‌ها در مرز، از به‌کارگیری ظرفیت دانش‌بنیانهای استان خبر داد و گفت: «با استفاده از توان همین شرکت‌ها، سامانه‌ای برای مدیریت نوبت‌دهی کامیون‌ها در مرز طراحی شد که موجب کاهش چشمگیر معطلی رانندگان شده است.»وی افزود: «خراسان جنوبی از نخبگان، دانشجویان و شرکت‌های دانش‌بنیان توانمندی برخوردار است و باید از این ظرفیت برای حل مسائل اجرایی و اقتصادی استان استفاده کنیم.»استاندار همچنین به نقش کولبری در اقتصاد مناطق مرزی استان اشاره کرد و گفت: «سال گذشته برای حدود ۱۱ هزار خانوار در چهار شهرستان مرزی استان، مجوز و کارت کولبری صادر شد.»وی ادامه داد: «ممکن است درآمد حاصل از کولبری در نگاه نخست رقم بزرگی نباشد، اما برای یک خانواده روستایی یا خانواده‌ای که تحت پوشش نهادهای حمایتی قرار دارد، دریافت ماهانه سه تا چهار میلیون تومان می‌تواند تحولی مهم در زندگی ایجاد کند.»
به گفته هاشمی، نگاه مدیریت استان این است که در شرق کشور نیز همانند برخی مناطق مرزی غرب، ظرفیت‌های اقتصادی پایدار ایجاد شود و موضوع کولبری به‌صورت هدفمند، در راستای رونق اقتصادی، اشتغال و تثبیت جمعیت مرزی دنبال شود. استاندار در بخش دیگری از سخنان خود بر ضرورت توجه به مسائل فرهنگی و اجتماعی تأکید کرد و گفت: «مدیران نباید موضوع کاهش آسیب‌های اجتماعی و تقویت فرهنگ عمومی را از سایر مأموریت‌های خود جدا بدانند.»وی افزود: «توجه به عفاف و حجاب، مقابله با ناهنجاری‌های اجتماعی و صیانت از جایگاه فرهنگی و دینی خراسان جنوبی، از جمله موضوعاتی است که باید در برنامه‌ریزی دستگاه‌های اجرایی مورد توجه قرار گیرد.»هاشمی با اشاره به فرارسیدن هفته وحدت، خراسان جنوبی را یکی از محورهای وحدت و امنیت در کشور دانست و اظهار کرد: «آرامش و همدلی حاکم بر خراسان جنوبی، سرمایه‌ای ارزشمند است که باید با همراهی مردم و مسئولان و بهره‌گیری از رهنمودهای نماینده ولی‌فقیه حفظ و تقویت شود.»هاشمی در پاسخ به پرسش خبرنگار فارس مبنی بر اینکه اگر بخواهد مهم‌ترین رویکرد مدیریت استان را در یک جمله خلاصه کند، چه می‌گوید، با قاطعیت پاسخ داد: «هدف ما این است که پروژه‌هایی که سال‌ها مطالبه مردم بوده‌اند، به سرانجام برسند و مردم نتیجه تلاش‌ها و پیگیری‌های انجام‌شده را در زندگی خود احساس کنند.»استاندار تأکید کرد: «آنچه امروز در حوزه مرز، تجارت، زیرساخت و پروژه‌های عمرانی استان شاهد آن هستیم، حاصل تلاش یک مجموعه است و امیدواریم این مسیر با قدرت ادامه پیدا کند.»هاشمی درباره تأمین آب نیز، به‌عنوان یکی از موضوعات حیاتی خراسان جنوبی و شرق کشور، گفت: «مسئله تأمین آب برای استان‌های خراسان جنوبی، خراسان رضوی و سیستان‌وبلوچستان اهمیت ویژه‌ای دارد و روند پیگیری و اجرای طرح‌های مرتبط با تأمین آب باید با جدیت ادامه یابد.»وی درباره اجرای نهضت ملی مسکن نیز بیان کرد: «تأمین زمین و واگذاری اراضی مورد نیاز این طرح، از اولویت‌های استان است. بخشی از زمین‌ها تاکنون واگذار شده و فرایند واگذاری سایر اراضی نیز در حال انجام است.»با این توصیف، خراسان جنوبی در هفته دولت امسال با کارنامه‌ای پربار و امیدآفرین، گام‌های بلندی در مسیر توسعه و آبادانی برداشته است؛ استانی که اکنون، پس از سال‌ها انتظار، نشانه‌های روشن‌تری از حرکت پروژه‌های بزرگ، رونق مرز، توسعه زیرساخت‌ها و تبدیل مطالبات دیرینه مردم به دستاوردهای ملموس را پیش روی خود می‌بیند.
