کاری – مرگ یک جوان ۲۵ ساله در بلوار پیامبر اعظم بیرجند، فقط یک تصادف تلخ دیگر نیست؛ هشداری است درباره رابطه پیچیده جوانان، هیجان، فرهنگ رانندگی و مسئولیت مدیریت شهری. ساعت ۲۲:۱۰، خودروی دوو با ستون برق و جدول‌های حاشیه بلوار برخورد کرد و راننده جوان جان باخت. پلیس راهور علت حادثه را ناتوانی در کنترل خودرو ناشی از سرعت غیرمجاز اعلام کرد؛ درحالی‌که حداکثر سرعت مجاز این بلوار ۶۰ کیلومتر بر ساعت است. اما این نخستین هشدار درباره این بلوار نیست. اردیبهشت ۱۴۰۲ نیز دو خودروی حاضر در یک کاروان عروسی در همین بلوار کورس گذاشتند؛ حادثه‌ای که یک کشته و چهار مصدوم بر جای گذاشت. تکرار چنین حوادثی نشان می‌دهد موضوع سرعت‌های غیرمجاز و رفتارهای هیجانی در معابر شهری را نمی‌توان صرفاً با توصیه به احتیاط و انتشار اخبار تصادفات مدیریت کرد.آمارهای پلیس نیز نگران‌کننده‌اند. سرهنگ محمدرضا خسروی، رئیس پلیس راهور خراسان جنوبی، خردادماه امسال اعلام کرد از ابتدای سال تا زمان ارائه گزارش، ۴۱۴ نفر از افراد زیر ۲۵ سال در تصادفات درون‌شهری استان کشته یا مجروح شده‌اند. به گفته وی، حدود ۵۰ درصد تصادفات شهری در فاصله ساعت ۱۸ تا یک بامداد رخ می‌دهد و جوانان و نوجوانان سهم قابل توجهی در این حوادث دارند. او همچنین هشدار داده است که برخی رانندگان جوان، تخلفات پرخطر را به اشتباه نشانه مهارت و قدرت می‌دانند؛ درحالی‌که این رفتارها می‌تواند به بهای ازدست‌رفتن جان انسان‌ها تمام شود.ابعاد مسئله زمانی روشن‌تر می‌شود که بدانیم بر اساس آمار پزشکی قانونی، در سال ۱۴۰۴ تعداد ۲۹۷ نفر در تصادفات خراسان جنوبی جان باختند و ۵ هزار و ۶۷ نفر مصدوم شدند. فرمانده انتظامی استان نیز در مهرماه ۱۴۰۵ از افزایش ۲۱ درصدی تصادفات و رشد ۱۳ درصدی جان‌باختگان در یک سال گذشته خبر داده است. این آمارها دیگر جایی برای بی‌تفاوتی باقی نمی‌گذارند.البته نباید همه جوانان را با رفتار پرخطر عده‌ای محدود قضاوت کرد. جوانی، دوره تحرک، تجربه‌جویی، استقلال‌طلبی و نیاز به هیجان است؛ اما پرسش مهم اینجاست که شهرهای ما چه فرصت‌های سالم، قانونی و ایمنی برای پاسخ به این نیاز فراهم کرده‌اند؟ آیا بیرجند به اندازه نیاز نسل جوان، فضاهای ورزشی و تفریحی متنوع، پیست استاندارد موتورسواری و اتومبیل‌رانی، کارتینگ و محیط‌های کنترل‌شده برای تجربه هیجان دارد؟ کمبود احتمالی این امکانات، علت قطعی تصادف اخیر نیست و هرگز توجیهی برای سرعت غیرمجاز نخواهد بود؛ اما نادیده‌گرفتن نیازهای نسل جوان نیز بخشی از مسئله مدیریت اجتماعی شهر است.از نگاه پلیس، برخورد با تخلفات حادثه‌ساز و آموزش رانندگی دو ضرورت جدی است. گزارش عملکرد یک‌ساله انتظامی استان از اجرای ۵۶ مرحله طرح برخورد با حرکات هیجانی، ثبت بیش از ۱۱۵ هزار تخلف حادثه‌ساز و ضرورت توسعه نظارت هوشمند حکایت دارد. رئیس پلیس راهور همچنین بر نقش خانواده‌ها تأکید کرده و خواستار خودداری از در اختیار قراردادن خودرو به افراد فاقد گواهینامه یا مهارت کافی شده است.با این حال، پیشگیری نباید فقط به جریمه و توقیف خودرو محدود بماند. آموزش عملی فرهنگ ترافیک از مدارس تا دانشگاه‌ها، کنترل هوشمند سرعت در بلوارهای پرخطر، ایمن‌سازی معابر، فعالیت هدفمند پلیس در ساعات پرحادثه و ایجاد فضاهای قانونی برای ورزش و هیجان جوانان باید هم‌زمان دنبال شوند.خانواده‌ها نیز باید بدانند سپردن کلید خودرو به فرزندی که هنوز مهارت و مسئولیت‌پذیری لازم را ندارد، صرفاً یک اعتماد خانوادگی نیست؛ تصمیمی است که می‌تواند پیامدهای جبران‌ناپذیری داشته باشد.مرگ این جوان باید فراتر از یک خبر حوادث دیده شود. پشت هر تصادف مرگبار، خانواده‌ای قرار دارد که با جای خالی فرزندش زندگی خواهد کرد و آینده‌ای که دیگر فرصت تحقق پیدا نمی‌کند.جوانان به هیجان نیاز دارند، اما نه به قیمت جانشان؛ شهر باید برای نشاط نسل جوان فضا بسازد و هم‌زمان خیابان را از میدان خطر به محیط امن زندگی تبدیل کند.شاید وقت آن رسیده باشد که به‌جای تکرار توصیه «سرعت نگیرید»، یک سؤال جدی‌تر از مسئولان بپرسیم: برای اینکه جوانان بیرجند هیجان را در محیطی امن تجربه کنند و خانواده‌ها هر شب با نگرانی چشم‌انتظار بازگشت فرزندانشان نباشند، چه برنامه‌ای داریم؟هیجان باید به زندگی جوانان اضافه کند، نه اینکه زندگی را از آن‌ها بگیرد.