بهروزی فر – توسعه، یکی از پرکاربردترین واژه‌ها و مفاهیم در بخش‌های مختلف است و به جرأت می‌توان گفت در صحبت‌های همه مدیران دارای جایگاهی ویژه است و به نوعی کلاس کار در ارائه گزارش عملکردها به شمار می‌رود، اما واقعیت این است که توسعه زمانی به یک دستاورد واقعی تبدیل می‌شود که از مرز اعداد و نمودارها و کلیشه‌ها عبور کرده و در زندگی مردم جاری و ساری شود. تجربه نشان داده پیشرفت واقعی زمانی رقم می‌خورد که توسعه، همه‌جانبه دیده شود، توسعه‌ای که اقتصاد را در کنار فرهنگ، اجتماع را همپای محیط‌زیست و عمران را همراه با عدالت معنا کند. به عبارتی توسعه‌ای که اقتصاد، اجتماع، فرهنگ، محیط‌زیست، حکمرانی و … را در یک مسیر متوازن پیش ببرد، به مقصد رسیده و نتیجه می‌دهد.در واقع تمرکز بر یک بُعد از توسعه و غفلت از سایر بخش‌ها، نه‌تنها به پیشرفت پایدار منجر نمی‌شود، بلکه زمینه‌ساز بحران‌های تازه خواهد بود، تجربه‌های ملی و جهانی ثابت کرده‌اند توسعه تک‌بعدی، هرچند هم که سریع و پرهیاهو پیش برود، دیر یا زود با فرسایش اجتماعی، فشارهای اقتصادی یا بحران‌های زیست‌ محیطی روبه‌رو می‌شود.توسعه اقتصادی بدون توجه به ابعاد اجتماعی، به رشد نابرابری و کاهش سرمایه اجتماعی می‌انجامد. توسعه فرهنگی بدون پشتوانه اقتصادی، به شعاری کم‌اثر تبدیل می‌شود و توسعه عمرانی بدون ملاحظات زیست‌ محیطی، آینده نسل‌های بعد را با مخاطرات فراوانی روبه‌رو می‌کند.مرور عملکرد مدیران از صدر تا ذیل در ادوار مختلف و‌ در سطح ملی و استانی نشان می‌دهد اغلب برنامه‌ها و طرح‌ها تک بعدی و بدون لحاظ جمیع جهات در دستور کار قرار گرفته و اجرا شده‌اند، شاهد مثال‌های این ادعا را می‌توان هم در حوزه اقتصاد دید، که این روزها کشور را با ابرچالش تورم و گرانی مواجه کرده، هم در بحث استفاده افراطی از منابع آبی که به خشکیدن کام زمین انجامیده و دشت‌های ممنوعه فراوانی را به نسل امروز هدیه کرده است، هم در …. و هم در توسعه شتاب‌زده شهرها و روستاها، چه از بعد پراکندگی و الحاق اراضی و چه از نظر ارتقاء یک منطقه به مرکز بخش و شهر و …! الحاق اراضی که در واقع به جهت کمک به توسعه شهرها رقم خورده و به گواه آمار مستند! هر هکتار آن، ۲۰ میلیارد تومان هزینه به همراه داشته است، اگرچه به رشد ظاهری و راهکاری برای تأمین مسکن در سنوات گذشته منجر شد، اما چالش‌هایی چون حاشیه‌نشینی، فشار بر منابع آب، ترافیک مزمن، نارضایتی اجتماعی و … را نیز به‌دنبال داشته‌ است. شرایط موجود مرکز استان به ویژه در مناطق حاشیه شهر، سند زنده نگاه‌های کوتاه و مقطعی بوده و ثابت می‌کنند برخی تصمیم‌گیری‌ها صرفا‌ به دلیل عبور از یک بحران خاص و بدون توجه به جوانب عینی اتخاذ شده اند، که اگر غیر این بود نقشه هوایی شهر، به دور از شلختگی و آشفتگی و دارای انسجام و نظمی خاص بود.نمونه بارز آن ایجاد مناطق خاص و‌ در اصطلاح شهرک‌ های اقماری برای تأمین زمین مورد تقاضای اقشار و ‌گروه‌های مختلف است که علیرغم مخالفت‌های منطقی و کارشناسانه در گذشته‌های دورتر، در مقطعی به جهت خوشایند عده‌ای خاص و پرهیز از حواشی احتمالی به شهر تحمیل شدند تا مثل معروف آن سنگ و چاه و صد عاقل را زنده نگهدارند. از این‌رو به جرأت می‌توان گفت؛ توسعه همه‌جانبه یک انتخاب نیست، بلکه ضرورتی اجتناب‌ناپذیر برای جوامعی است که به آینده می‌اندیشند.جامعه‌ای که به زیرساخت‌ها، آموزش، سلامت، عدالت اجتماعی و حفظ منابع طبیعی به صورت همزمان توجه دارد، مسیر پیشرفت خود را هموار و ماندگار می‌کند.در شرایط امروز که شتاب تغییرات هر روز بیشتر می‌شود، توسعه تک‌بعدی به سرعت فرسوده می‌گردد، لذا آنچه جوامع را مقاوم و توانمند می‌سازد، نگاه جامع و پرهیز از تصمیم‌های مقطعی و بخشی‌نگر است. امروز بیش از هر زمان دیگر، ضرورت دارد توسعه را به‌عنوان یک منظومه درهم‌تنیده ببینیم، منظومه‌ای که هر بخش آن بر دیگری اثر می‌گذارد و بدون تردید توسعه همه‌جانبه، تضمین‌کننده پیشرفتی است که نه‌تنها امروز را می‌سازد، بلکه فردا را نیز برای آیندگان حفظ می‌کند. (لطفاً نظرات و پیشنهادات خود درباره این سرمقاله را از طریق ۰۹۱۵۷۲۴۸۲۸۹ اعلام یا ارسال بفرمایید)