دادرس مقدم – روایت شب‌های اخیر بیرجند تنها یک تجمع نبود؛ صحنه‌ای بود که در آن مردم نشان دادند حضور می‌تواند معادله‌ها را تغییر دهد. خیابان‌ها و میدان امام شهید خامنه‌ای، با جمعیت پرشور و مطالبه‌گرشان، معنای تازه‌ای از مشارکت عمومی را رقم زدند؛ مشارکتی که نه فقط برای دفاع از آرمان‌ها، بلکه برای شکل دادن به تعامل تازه‌ای میان مردم و مدیران پدید آمد.این حضور گسترده، مسئولان را نیز پای کار آورد؛ آن‌هم نه پشت میزهای اداری در ساختمان‌های رسمی، بلکه در همان میدانی که مردم ایستاده بودند. بیرجند شاهد لحظه‌هایی شد که مدیران کل و استاندار، هر شب بدون تشریفات وارد میدان شدند و در برابر مردم نشستند. جریان شب‌های اقتدار، زمینه‌ای ساخت تا فاصله میان «مردمِ حاضر» و «مسئولانِ پاسخگو» به کوتاه‌ترین شکل ممکن برسد.در گوشه میدان، میزهایی ساده اما متفاوت برپا شد؛ میزهایی که نه عنوان تشریفاتی داشتند و نه آداب بروکراسی. این بار مردم لازم نبود صبح فردا بروند پشت در اتاق‌ها، منتظر بمانند یا میان طبقات این بار مردم لازم نبود صبح فردا بروند پشت در اتاق‌ها، منتظر بمانند یا میان طبقات اداری سرگردان شوند. مشکلاتی که معمولاً هفته‌ها طول می‌کشید تا شنیده شود، این بار در میدان و در چند دقیقه گفته شد و شنیده شد.حضور مردم، میدان را به اتاق گفت‌وگوی زنده تبدیل کرده بود. هر شب از طریق رسانه ها اعلام می‌شد که کدام مدیران در میدان حاضر خواهند بود و همین باعث می‌شد جمعیت با آمادگی بیشتری بیایند. کسی با پرونده اشتغال، دیگری با دغدغه مسکن، کشاورزی با مسئله مجوز تولید، پدر و مادری با نگرانی تحصیلی فرزندشان؛ همه آمده بودند تا بدون واسطه بگویند و بی‌واسطه پاسخ بشنوند.این گفت‌وگوها گرم، کوتاه اما عمیق بود. مردمی که تا دیروز در لابه‌لای نامه‌نگاری‌ها گم می‌شدند، امروز می‌توانستند مشکلشان را مستقیم برای مقام ارشد دستگاه مربوطه شرح دهند. جوانی از سختی کار گفت و همان‌جا شماره تماس گرفتند. خانواده‌ای درباره مسکن اعتراض کرد و همان شب پیگیری اولیه انجام شد. فضای میدان، از جنس همان همدلی بود که مردم از مسئولان انتظار داشتند.استاندار خراسان جنوبی نیز هر شب در میدان حاضر بود. نه فقط پشت میز خدمات، بلکه در میان جمعیت، در موکب‌ها، در کوچه‌پس‌کوچه‌های میدان و در کنار همان مردمی که محور اصلی این حرکت بودند. او گوش می‌داد، یادداشت برمی‌داشت، گاهی همان‌جا پیگیری می‌کرد و به بسیاری از مردم این پیام را می‌داد که مطالبه‌گری‌شان بی‌اثر نیست.این حضور شبانه مسئولان، پیام دیگری هم داشت: وقتی مردم پیش‌قدم می‌شوند، مسئولان هم باید گام‌هایشان را تند کنند. همان جمله‌ای که استاندار گفت: «مردم همیشه چند قدم از مسئولان جلوتر حرکت می‌کنند.» این اعتراف صریح، خود نشان‌دهنده تغییر فضایی است که حضور مردم به وجود آورد.میزهای خدمت در شب‌های اقتدار، برای مردم تنها یک میز پاسخ‌گویی نبود، بلکه نشانه‌ای از احترام بود؛ احترامی که نتیجه حضور پررنگ و مطالبه‌گرانه آنان است. مردم دیده شدند، شنیده شدند و این بار مدیران بودند که به میدان آمدند، نه مردم که به ادارات بروند. این تغییر جایگاه، نقطه قوت اصلی طرح بود.رفتار مدیران نیز متفاوت بود. تلفن‌هایی که همان‌جا زده می‌شد، یادداشت‌هایی که همان لحظه نوشته می‌شد، توضیحاتی که در لحظه ارائه می‌شد و وعده‌هایی که با زمان مشخص همراه بود. این‌ها همان چیزهایی است که مردم سال‌ها انتظارش را می‌کشیدند و البته پیش از این به همت استاندار در مساجد هم شکل گرفته بود اما حالا در میدان، بدون فاصله، بدون نوبت و بدون واسطه برایشان رخ می‌داد. این طرح، یک تجربه اداری ساده نبود؛ الگوی تازه‌ای از مدیریت میدانی بود. الگویی که نشان می‌داد وقتی مدیران از اتاق‌هایشان بیرون بیایند و در کنار مردم بایستند، هم فاصله‌ها کم می‌شود، هم سوءتفاهم‌ها. بسیاری از مردم این شیوه را دلگرم‌کننده توصیف می‌کردند و می‌گفتند: «مدیر وقتی کنار مردم می‌ایستد، تصمیم‌هایش هم مردمی‌تر می‌شود.»نکته مهم این است که این طرح قرار نیست محدود به مرکز استان بماند. استاندار اعلام کرده که میزهای خدمت در شهرستان‌ها نیز برپا بود تا این ارتباط مستقیم تنها تجربه بیرجند نباشد و همه نقاط استان، فرصت یک گفت‌وگوی عادلانه و بدون تشریفات را داشته باشند. این خود نشانه‌ای از تداوم و جدیت در رویکرد جدید مدیریتی استان است.امشب‌ها که مردم در میدان حاضر می‌شوند، تنها برای یک تجمع نیست. آنها با حضورشان مطالبه می‌کنند و همین حضور، مسئولان را هم به میدان می‌کشاند. میزهای ساده‌ای که در دل جمعیت قرار گرفته‌اند، نماد یک حقیقت ساده‌اند: حضور مردم همیشه اثر دارد، همیشه دیده می‌شود و همیشه می‌تواند مسیر تصمیم‌گیری را تغییر دهد.شب‌های اقتدار بیرجند تنها یک رویداد سیاسی یا اجتماعی نیست؛ صحنه‌ای است که در آن مردم و مسئولان هم‌زمان کنار هم می ایستند. جایی که مردم نشان می دهند حضورشان قدرت می‌آورد و مسئولان ثابت می کنند که پاسخ‌گویی، ممکن و شدنی است. این هم‌نفس شدن، سرمایه‌ای است که اگر حفظ شود، می‌تواند راه را برای حل بسیاری از مشکلات باز کند.
(لطفاً نظرات و پیشنهادات خود درباره این سرمقاله را از طریق 09155665782 ارسال بفرمایید)