دادرس مقدم – به نتیجه رسیدن مطالبه اخیر مردم خراسان جنوبی درباره محاسبه ناعادلانه قبوض گاز، یک اتفاق ساده و مقطعی نبود؛ این رویداد، نشانه‌ای روشن از کارآمدی مطالبه‌گری منطقی، منصفانه و مبتنی بر واقعیت‌های عینی است. مطالبه‌ای که با همراهی مردم، رسانه‌ها، استاندار و نمایندگان شکل گرفت و بدون هیاهو، اما با انسجام و استدلال، توانست صدای استان را به گوش تصمیم‌گیران ملی برساند و به اصلاح یک رویه ناعادلانه منجر شود.این تجربه بار دیگر ثابت کرد که وقتی یک مطالبه، ریشه در نیاز واقعی مردم داشته باشد و با ادبیات درست و مسیر صحیح پیگیری
شود، حتی در کشوری با انبوه مسائل و مطالبات،می‌تواند دیده و شنیده شود. نه جنجال‌های زودگذر و نه فشارهای احساسی، بلکه وحدت پیام و هم‌صدایی، عامل اصلی این موفقیت
بود؛ موفقیتی که باید آن را متعلق به مردم استان دانست، نه ابزار خودنمایی افراد و
جریان‌ها.با این حال، هم‌زمان با این دستاورد، رفتارهایی نیز دیده شد که کام تلخ مطالبه‌گری را
تا حدی مخدوش کرد؛ تلاش‌هایی برای مصادره یک نتیجه جمعی به نام خود. این رویکرد، بیش از آنکه کمکی به توسعه استان کند، سرمایه اجتماعی مطالبه‌گری را تضعیف می‌کند و مفهوم واقعی هم‌افزایی را به حاشیه می‌برد. دستاوردی که حاصل همراهی عمومی است، نه قابل انحصار است و نه قابل ثبت به نام یک فرد یا گروه خاص.مشکل آنجاست که برخی، با تحلیل‌های ناپخته و مشورت‌های کوتاه‌نظرانه، گمان می‌کنند موفقیت‌های جمعی را می‌توان به سرعت به نفع خود مصادره کرد. این نگاه، نه‌تنها کمکی به حل مسائل استان نمی‌کند، بلکه در بلندمدت اعتماد عمومی به فرآیند مطالبه‌گری را فرسوده
می‌سازد؛ اعتمادی که به‌سادگی به دست نمی‌آید.نمونه روشن دیگری از کارآمدی هم‌افزایی را می‌توان در سفر رئیس‌جمهور به خراسان جنوبی و شکل‌گیری مطالبه واحد در حوزه راه‌آهن مشاهده کرد. توجه ویژه دولت به این مطالبه، محصول فشارهای تصنعی نبود، بلکه نتیجه انسجام اجتماعی، وحدت مسئولان و بازتاب خواست واقعی مردم بود. تجربه راه‌آهن نشان داد که وقتی استان با یک صدا سخن می‌گوید، دولت نیز ناگزیر به شنیدن می‌شود.در این مسیر، اما باید مراقب یک خطای راهبردی بود؛ اینکه مطالبه‌گری با مطالبه‌سازی اشتباه گرفته نشود. مطالبه‌گری، ترجمان نیاز واقعی جامعه است، اما مطالبه‌سازی، تحمیل خواست‌های شخصی یا جناحی به نام مردم. این دو، تفاوتی بنیادین دارند و خلط آن‌ها می‌تواند مسیر
توسعه را منحرف کند.متأسفانه در سال‌های گذشته، شاهد نمونه‌هایی از مطالبه‌سازی به نام مردم بوده‌ایم؛ اقداماتی که نه از دل جامعه برآمده و نه نسبتی با اولویت‌های واقعی خراسان جنوبی داشته است. این‌گونه رفتارها، به‌جای تقویت صدای استان، آن را دچار ابهام و بی‌اعتمادی می‌کند و تصمیم‌گیران ملی را نسبت به مطالبات واقعی دچار تردید
می‌سازد.نمونه بارز این انحراف، زمانی رقم خورد که در جریان سفر یکی از مقامات رسمی
کشور، فردی به نام مردم خراسان جنوبی، مطالبه تجمیع استان‌های خراسان و احیای خراسان بزرگ را مطرح کرد؛ مطالبه‌ای که
نه‌تنها خواست مردم استان نبود، بلکه موجب تعجب مقام ملی و تحریف مطالبات اصلی خراسان جنوبی شد. چنین اقداماتی، مصداق روشن مطالبه‌سازی و آسیب‌زننده به منافع عمومی است.در مقابل، تجربه موفق تعدیل قبوض گاز و پیشبرد مطالبه راه‌آهن نشان داد که اگر خواسته‌ها واقعی، اولویت‌دار و مبتنی بر عدالت منطقه‌ای باشد، حتی استان‌های
کم‌برخوردار نیز می‌توانند در معادلات ملی دیده شوند. شرط آن، پرهیز از انحراف،
خودمحوری و مصادره‌گری است.حالا استان بیش از هر زمان دیگری نیازمند مطالبه‌گریهوشمندانه، منسجم و صادقانه است؛ مطالبه‌گری‌ای که هدف آن حل مسائل مردم باشد، نه دیده‌شدن افراد. استان زمانی مسیر توسعه را با سرعت بیشتری طی خواهد کرد که منافع جمعی بر منافع شخصی ترجیح داده
شود.امید می‌رود تجربه شیرین این روزها، چه در اصلاح قبوض گاز و چه در توجه دولت به راه‌آهن، به الگویی پایدار تبدیل شود
؛ الگویی که در آن مطالبه‌گری جمعی تقویت شود، مطالبه‌سازی به نام مردم تقبیح گردد و
خراسان جنوبی، نه با هیاهو، بلکه با عقلانیت، انسجام و هم‌افزایی، مسیر توسعه خود را هموار کند.