زمانی- مهم‌ترین خبر از نشست اخیر تشکل کارگری و کارفرمایی خراسان جنوبی، یک عدد امیدوارکننده بود: ۴۷ درصد کاهش در میزان معوقات کارگری. غلامرضا اشرفی، مدیرکل تعاون، کار و رفاه اجتماعی استان، این دستاورد را حاصل «تعامل» دانست؛ تعاملی که این بار نه در حد شعار، بلکه در قالب جلسات مستمر و پیگیری‌های بی‌وقفه، به سرانجام رسیده است. پیام روشن این آمار آن است که اگر مسئولان، کارفرمایان و نمایندگان کارگران پای یک میز بنشینند، بسیاری از گره‌های کور روابط کار، بدون نیاز به تنش، باز می‌شود.
۲۹۵ تشکل فعال؛ ظرفیتی که باید از آن فراتر رفت
امروز خراسان جنوبی میزبان ۲۹۵ تشکل کارگری و کارفرمایی است؛ عددی که نشان از بلوغ تشکیلاتی در استان دارد. اما سؤال چالشی اینجاست: با این تعداد تشکل، چرا همچنان شاهد عقب‌ماندگی در برخی مطالبات اساسی مانند بیمه کارگران ساختمانی هستیم؟ مدیرکل استان تأکید دارد که این تشکل‌ها در کنار بسیج کارگری و تأمین اجتماعی، نقش کلیدی در ایجاد آرامش در محیط‌های تولیدی ایفا کرده‌اند، اما به نظر می‌رسد زمان آن رسیده که از ظرفیت این نهادها برای ورود به مسائل راهبردی‌تر، مانند بهره‌وری و مهارت‌آموزی، استفاده شود.
یکی از نقاط قوت مکرراً اشاره‌شده در این گزارش، «فضای همدلی» در استان است. اشرفی از حضور استاندار و نمایندگان مجلس در جلسات کارگری به عنوان یک سرمایه یاد می‌کند. اما پرسش اینجاست: آیا این همدلی تنها به رفع معوقات خلاصه می‌شود یا می‌تواند به بازتعریف رابطه کارفرما-کارگر در قالب قراردادهای منعطف و بهره‌ور منجر شود؟ انتخاب یک پیشکسوت نمونه ملی از میان صنعتگران استان، نشان می‌دهد که این همدلی، ظرفیت تولید افتخار در سطح کشور را نیز دارد.
چالش بیمه ساختمانی و کمبود پزشک؛ دو پای پایانی ناقص
با وجود پیشرفت‌ها، هنوز دو خواسته جدی بر زمین مانده است: نخست، افزایش سهمیه بیمه کارگران ساختمانی که تعداد زیادی از آن‌ها همچنان در نوبت انتظار هستند و دوم، کمبود پزشک متخصص در مراکز تأمین اجتماعی. مدیرکل استان به‌درستی این دو را «مطالبه» می‌خواند، اما واقعیت این است که این دو مشکل، فراتر از توان استانی هستند و نیازمند عزم ملی. خراسان جنوبی در حل مسائل داخلی موفق عمل کرده، اما برای این دو گره کور، به پشتوانه تهران نیاز دارد.
معیشت بازنشستگان در هاله‌ای از ابهام
بازنشستگان تأمین اجتماعی، که بخشی از سرمایه‌های انسانی استان هستند، همچنان از نبود تسهیلات بانکی کافی و مشکلات بیمه تکمیلی گلایه دارند. اشرفی به‌درستی افزایش سهم خراسان جنوبی از اعتبارات بانک رفاه را خواستار شده، اما پرسش اینجاست: چرا با وجود کاهش ۴۷ درصدی معوقات، هنوز نتوانسته‌ایم برای معیشت بازنشستگان که مطالبه‌ای دیرینه است، راهکار جدی ارائه دهیم؟ این شکاف، یکی از نقاط کور زنجیره رفاه در استان باقی مانده است.
آموزش؛ کلید گم‌شده روابط کار مدرن
مدیرکل کار استان بر آموزش تشکل‌ها به عنوان ابزاری برای ارتقای روابط کار تأکید دارد و از برگزاری دوره‌هایی در بیرجند و طبس خبر می‌دهد. اما آیا این دوره‌های محدود، برای تغییر نگاه سنتی به کار در یک استان صنعتی-کشاورزی کافی است؟ نکته مثبت، رویکرد پاسخ‌گویی به دغدغه‌ها در این دوره‌هاست، اما برای تحول واقعی، نیاز به آموزش‌های تخصصی‌تر در حوزه قوانین جدید کار، حقوق دیجیتال و مهارت‌های نرم داریم. اگر این مسیر ادامه یابد، خراسان جنوبی می‌تواند الگوی روابط کار در شرق کشور شود.
