کاری – یک چاله هفتساله در دل کوچه، پیادهرویی که عابر را راهی خیابان میکند، دستاندازی که خودروها را به ترمز کامل وامیدارد و سطل زبالهای که جایش همیشه خالی است؛ اینها برای بسیاری از شهروندان به بخشی از روزمرگی و عادت تبدیل شده است. اما برای محمدحسین یسبی، طنزپرداز، کاریکاتوریست و مدیرمسئول نشریه «موج کویر»، هریک از این کمبودها سوژهای زنده برای خلق یک اثر انتقادی، لبخندی تلخ و تلنگری عمیق است. او معتقد است ارزش بنیادین طنز و کاریکاتور در این است که پس از خنده، مخاطب و مسئول را به تفکر وادارد و صدای رسا برای دردهایی باشد که سالها در حاشیه ماندهاند.
ویترین آراسته شهر در برابر چالشهای کهنه محلات
یسبی محور اصلی آثار خود را مسائل اجتماعی و شهری میداند و از ورود به حواشی سیاسی پرهیز میکند؛ مسائلی که مردم هر روز با گوشت و پوست خود لمس میکنند. وی با اشاره به پارادوکس مدیریت شهری اظهار میکند: «شاید ورودیها، خروجیها و میادین اصلی شهر بیرجند تمیز و مرتب به نظر برسند، اما کافی است قدم به محلات و کوچهپسکوچهها بگذارید تا با واقعیت دیگری روبهرو شوید.» او به چالههای چندساله، پیادهروهای مسدود و درختان در حال خشکیدن اشاره کرده و تأکید میکند که تکرار روزانه این مشکلات خرد، کیفیت زندگی شهروندان را مستقیماً فرسایش میدهد.
از ترمزهای بیپایان ترافیکی تا بحران زباله در کوچهها
مدیرمسئول «موج کویر» با نقد کارشناسی نشده برخی اقدامات شهری میگوید: «گاهی در یک چهارراه، راننده هم در ورودی و هم در خروجی با دستاندازهای غیراستاندارد مواجه میشود و مجبور است توقف کامل کند؛ فشاری که مستقیماً بر دوش صاحبان خودروهای معمولی است.» وی همچنین به بحران پسماند در محلات اشاره کرده و میافزاید: «نبود سطل زباله باعث میشود مردم زبالهها را پای تیرهای برق رها کنند و بعد شهرداری روی دیوار بنویسد “زباله نریزید!” در حالی که راهکار اساسی، تأمین تجهیزات و بهکارگیری خودروهای متناسب با بافت کوچههاست تا بهداشت و زیبایی شهر حفظ شود.»
آغاز مسیر مطبوعاتی یسبی به سالهای دور و تشویقهای غلامرضا جعفرپور ، مدیر مسوول روزنامه آوا در خیابان حکیم نزاری بازمیگردد؛ دیدارهایی که با ارائه شعر و چاپ آثارش در مطبوعات همراه شد و انگیزه تأسیس یک رسانه مستقل را در او کاشت. سرانجام در سال ۱۳۹۰ مجوز نشریه «موج کویر» صادر شد. یسبی با اشاره به فرازو نشیبهای یک دهه فعالیت رسانهای تصریح میکند که کار فرهنگی و مطبوعاتی در استان همواره کاری دشوار بوده و شرایط سخت کنونی نیز بر بار آن افزوده است، اما تنها عشق به آگاهیبخشی و ارتباط با مردم توانسته چراغ نشریه را روشن نگه دارد.
این فعال رسانهای با یادآوری پیشینه فرهنگی و علاقهمندی دیرینه مردم بیرجند به مطالعه، به دو چالش عمده مطبوعات امروز یعنی «تغییر ذائقه ناشی از فضای مجازی» و «تنگناهای شدید معیشتی» اشاره میکند. یسبی تأکید دارد: «وقتی خانوادهها درگیر تأمین نیازهای اولیه باشند، خرید روزنامه و مجله ناخودآگاه از اولویت خارج میشود.
گرانی، حوزه فرهنگ را نیز به انزوا میکشاند.» او معتقد است اگر نشریات محلی و حوزه کاریکاتور در استان مورد حمایت واقعی و ساختاری قرار گیرند، ظرفیت بسیار بالایی برای گسترش و پویایی این نشریه وجود دارد.
طنز مصلحانه، نقدپذیری مدیران و رسالت کشف استعدادها
یسبی با تأکید بر اینکه مسئولان نباید نقد منصفانه را دشمنی یا مخالفت قلمداد کنند، میگوید: «همانطور که در دوران معلمی آموختم باید کارهای خوب را دید و تشویق کرد، نقاط ضعف نیز باید برای اصلاح بیان شوند.» وی با اشاره به حضور هنرمندانی چون محمد کارگر و محمد سرابی در استان، بر ضرورت بسترسازی برای نسل نوجوان تأکید کرده و خاطرنشان میسازد: استعداد هنری در استان فراوان است، اما تا زمانی که زمینه آموزش و انتشار آثار فراهم نشود، این ظرفیتها شکوفا نمیشوند. تا جان در بدن دارم با سلاح قلم و کاریکاتور صدای مردم خواهم بود؛ چراکه یک مداد متعهد، بلندتر از هر فریادی شنیده میشود.»

